Chuyện "cáo-dê-cỏ" dưới góc nhìn Bồ tát đạo

Hôm qua, tôi có đọc câu chuyện về: “Bác nông dân đưa cáo – dê – cỏ sang sông an toàn”. Trong đó bác nông dân tượng trưng cho chánh niệm trong việc tránh ác và tỉnh thức trong việc thiện xử.

Thực trạng: Bác nông dân cần đưa bản thân và cả ba đối tượng cáo – dê – cỏ cùng sang sông trong an toàn, nhưng ngặt nỗi chiếc thuyền chỉ đủ chở bác nông dân và một trong ba đối tượng trên. Theo bản năng, cáo sẽ ăn thịt dê nếu không có bác nông dân canh phòng, dê sẽ ăn cỏ nếu không có Bác nông dân canh giữ.

Giải pháp: Bác nông dân phải kiên nhẫn đầu tư thời gian bằng cách đưa dê qua sông trước tiên, vì cáo không bao giờ ăn cỏ: an toàn. Sau đó, bác nông dân quay trở lại bờ kia để đưa cỏ sang sông, đồng thời bác đưa dê trở lại bờ đầu: an toàn, rồi lại đưa cáo sang sông bờ sau ở cùng cỏ: an toàn. Tiếp cuối, bác nông dân quay lại bờ đầu đưa dê sang sông để bác cùng cáo – dê – cỏ tiếp tục hành trình về nhà trong an toàn.

Chuyện
Nam Mô A Di Đà Phật 

Đứng về mặt Bồ tát đạo, đây là pháp thí và vô úy thí khá quan trọng của con người giúp giữ hòa khí trong tập thể tránh sát – lạm. Trì giới ở đây là tránh ác tuyệt đối và làm lành một cách hảo đức. Tinh tấn từ câu chuyện trên là nỗ lực suy nghĩ theo nghĩa thế gian, như một kỳ mưu hóa giải chướng cảnh. Trí tuệ từ Bác nông dân vốn thuần thiện và vô nhiễm, đến độ không hề bám chấp và lệ thuộc vào ngoại cảnh trên cả hai mặt tốt và xấu. Thiền định ở bác nông dân dù gì cũng đạt ngưỡng tam thiền Vipassana: chánh niệm – tỉnh thức. Khả lực chấp nhận đầu tư thêm thời gian gọi là nhẫn nhục ba la mật, khi Bác nông dân bỏ tham (sợ tốn thời gian) – buông sân (không nóng vội mà thảnh thơi trên từng thao tác) – tỉnh thức theo chánh niệm.

Đứng về mặt cuộc sống cá nhân, trong từng thời cảnh riêng biệt không thể không gặp chướng ngại bởi tâm thái con người vốn biến động trong từng sát-na của vòng đời xoay quanh: ái - ố - hỷ - nộ. Tôi cũng đã từng ly gia, chấp nhận sống ở rể chín năm (2010 – 2019) để vợ tôi có điều kiện chăm sóc song thân (ba-mẹ vợ) vì lúc đó họ đang khó khăn về sức khỏe và công việc. Sau đó, tôi lại về với đại gia đình mình vì lúc ấy đại dịch Covid-19 bắt đầu nhen nhúm, để có cơ hội chăm sóc mẹ tôi đã già và anh tôi bị tâm thần phân liệt. Hiện tại, gia đình nhỏ tôi gồm hai vợ chồng thêm hai cháu: gái sinh năm 2011 và trai sinh năm 2017 phải ra ở riêng, để tránh xung đột không đáng có giữa con dâu (vợ tôi) và nhạc mẫu (mẹ tôi).

Đứng về mặt Phật học, bảo vệ gia đình nhỏ của mình luôn an bình và gia đường mãi an yên không khác gì như bác nông dân đưa cáo – dê – cỏ sang sông một cách an toàn. Sông ở đây chính là dòng chảy ngầm gồm tam độc: tham – sân – si mà nếu không ứng dụng đầy đủ Bồ tát đạo trên cả hai phương thức: nguyện và hành thì tuyệt đối tôi không thể phúc toàn được chuyện gia thất. Đó chính là vai trò trụ cột cho mái ấm gia đình nhỏ bình yên của mình và trụ đỡ cho cả gia đường mà bên phía tôi là phòng nhất – chi nhất – phái sáu – tộc Nguyễn Đình (trên) bên dòng sông Bồ - xứ Huế, vốn trong xanh quanh năm trừ ra mùa mưa lũ.

Cuối cùng dành hết cho nguyện cầu trên bước đường tác nghiệp hướng dẫn viên của tôi, xin hòa vào nén tâm hương tại tượng Bồ tát Quán Thế Âm nơi chùa Linh Ứng – Sơn Trà – Đà Nẵng, mong cho Mẹ tôi (sinh năm: Nhâm Ngọ - 1942) được hưởng thọ - phúc dài lâu. Cũng như, xin quyện vào nụ trầm hương thơm ngát tại Đền thờ Bồ tát Địa Tạng giữa vùng đất cát trắng Hải Lăng – Quảng Trị, ước cho Ba tôi (mất năm 1975) thuận đường siêu sanh theo đúng nghiệp lực vào thế giới lạc cảnh, ngõ hầu vĩnh viễn men theo chánh đạo tấn đạt giải thoát.

Huế, Thượng tuần tháng Chạp năm Ất Tỵ 

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Ngày đầu vào nhà mới: Vật mang vào trước có giúp ích?

Phật pháp và cuộc sống 09:20 02/06/2026

Mang vàng bạc để cầu giàu sang, mang hũ gạo để lo no đủ, nhưng nếu bước qua cánh cửa với tâm thế lo âu và sợ hãi, liệu ngôi nhà có thật sự bình an? Đừng biến những vật vô tri thành chiếc xiềng xích trói buộc tâm mình ngay ngày đầu an cư.

Thiếu nhi rước kiệu Phật, thắp đèn mừng Phật đản tại tu viện ở Củ Chi

Phật pháp và cuộc sống 16:58 01/06/2026

Hàng trăm Phật tử cùng các em nhỏ lớp giáo lý "Bé học Phật" đã trở về Tu viện Như Giác (Củ Chi, TP.HCM) tham dự các hoạt động mừng Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 trong không khí trang nghiêm, hoan hỷ.

Ngày Phật đến

Phật pháp và cuộc sống 16:03 01/06/2026

Ngày Phật đến cơn mưa dầm chợt nắng/ Sưởi ấm đời bằng lí Pháp cao siêu/ Thương chúng sinh nhân loại luống khổ nhiều/Vui phút chốc buồn sau muôn vạn kiếp...

Xem thêm