450
Có những khi kiệt sức, đừng quá lo lắng!
Có những ngày ta thấy mình kiệt sức, như thể chẳng còn chút năng lượng nào để tiếp tục hành trì hay bước đi trên con đường tu học. Đừng hoảng sợ, đừng trách cứ bản thân. Bởi ngay cả những vị Tăng sĩ từng nhiều năm hành thiền cũng có lúc đối diện với sự thoái hóa toàn bộ. Thân mệt, tâm mỏi, ý chí chùng xuống - điều đó không có nghĩa là ta thất bại. Trái lại, đó chính là biểu hiện của chân lý vô thường mà Đức Phật đã chỉ bày.
Người tu tập đôi khi có một tâm lý rất khắt khe với bản thân: cứ nghĩ rằng phải luôn tinh tấn, luôn sáng suốt, luôn trong lành. Nhưng Phật dạy: mọi thứ đều biến đổi, kể cả tâm thiện. Tâm có lúc sáng như ngọn đèn, nhưng cũng có lúc chập chờn, lụi tắt. Chẳng có gì sai trái ở đó. Nếu không bao giờ thoái, nếu tâm chỉ có một chiều, thì đó mới là đi ngược với thực tại. Vô thường nghĩa là có tiến, có thoái; có khởi, có diệt; có sinh, có diệt.
Trong những lúc yếu lòng ấy, điều quan trọng là quay về nhìn thẳng vào tâm mình. Hãy tự hỏi: tâm đang sợ hãi phải không? Tâm không muốn thoái, đúng chứ? Chỉ cần thấy rõ như vậy, ta đã bước được nửa đường rồi. Bởi vì sự thấy rõ chính là năng lượng, là ánh sáng xua tan bóng tối. Một khi nhìn thấy, ta không còn bị đồng hóa với sự thoái lui nữa. Ta biết đó chỉ là trạng thái nhất thời, đến rồi đi, chứ không phải là bản chất của ta.
Khi tâm thấy rõ sự chán nản, ngay nơi đó một nguồn lực mới có thể bật dậy. Như hạt giống nằm im dưới lớp đất khô, chỉ cần một giọt mưa chánh niệm là có thể hồi sinh. Người tu tập không cần cố sức ép mình phải luôn mạnh mẽ. Chỉ cần thành thật nhìn vào tâm, thừa nhận sự mong manh, thì chính sự thành thật ấy trở thành sức mạnh.
Đức Phật không hề đòi hỏi chúng ta phải hoàn hảo. Ngài chỉ khuyến khích ta tỉnh thức. Tỉnh thức với niềm vui, tỉnh thức với nỗi buồn; tỉnh thức khi tâm hưng thịnh, và cũng tỉnh thức khi tâm thoái lui. Mỗi lần yếu lòng lại là một lần gieo trồng công đức, nếu ta biết quay về nhận diện và ôm ấp nó bằng hơi thở.
Tu tập không phải là một đường thẳng tiến mãi lên cao, mà là một vòng xoáy đi lên, trong đó có lúc ta tưởng mình quay lại điểm cũ, nhưng thật ra đã ở một tầng cao hơn. Mỗi lần thoái hóa, mỗi lần mệt mỏi, lại là cơ hội để luyện tâm kiên nhẫn, để nhắc mình nhớ rằng không có gì vĩnh hằng, ngay cả sự trì trệ cũng sẽ qua đi.
Cho nên, nếu hôm nay ta thấy mình yếu đuối, hãy mỉm cười. Nếu tâm ta muốn bỏ cuộc, hãy mỉm cười. Cái thấy ấy, nụ cười ấy, chính là ánh sáng. Một ngày nào đó, nhìn lại, ta sẽ biết rằng những lúc yếu lòng không hề làm mình tụt hậu, mà chính là nền đất ẩm cho hạt công đức nảy mầm.
Gieo trồng công đức không chỉ bằng những giờ phút thiền định an ổn, mà còn bằng cả những lần chao đảo, những ngày lạc lối. Vì biết rằng tất cả đều là vô thường, ta càng trân quý những giây phút hiện tại, càng khởi được tâm biết ơn và lòng kiên nhẫn.
Chỉ cần không bỏ cuộc, thì mỗi lần yếu lòng đều là một bước đi trên đạo lộ giải thoát.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Chọn nghề sát sinh, tự mình chịu lấy quả báo đau đớn
Phật pháp và cuộc sống
17:00 30/05/2026
Trong giây phút kinh khủng này, Đào vừa giãy giụa vừa bất giác nhận ra cái cách ông bác sỹ cầm dây thọc xuống bụng cô không khác gì cái cách cô vẫn thường cầm những chiếc xiên bằng kim loại, thọc qua thọc lại vào mình những con cá kèo ở trong căn bếp của quán ăn cô làm việc.
Tuỳ bút: Lên đồi cao sáng ngày mưa
Phật pháp và cuộc sống
16:19 30/05/2026
Vậy là trời đã mưa. Cơn mưa mùa hạ. Cứ như ta đã chờ trông cơn mưa này từ một tháng qua, ngóng một cơn mưa giải nhiệt suốt một tuần lễ nóng bức diễn ra Đại lễ Phật đản.
Cộc cằn ở nhà nhưng mặn mà với thiên hạ
Phật pháp và cuộc sống
16:06 30/05/2026
Trong cuộc sống, vẫn tồn tại một nghịch lý khiến nhiều người trăn trở: có những người ra ngoài luôn vui vẻ, hòa nhã, sống hết lòng với thiên hạ nên được bạn bè, đồng nghiệp yêu mến; nhưng khi về nhà lại trở nên cộc cằn, khó chịu với chính những người thân yêu nhất.
Đôi mắt ướt tuổi vàng khung trời hội cũ
Phật pháp và cuộc sống
15:53 30/05/2026
Tự nhiên tôi nhớ đến một câu thơ của Thiền sư Tuệ Sỹ khi đi xem tranh của nhà văn, họa sĩ Đinh Tiến Luyện.
Xem thêm
