450
Do đâu tái sinh vào cảnh khổ?
Vì bị các hành bất thiện chi phối, khi lâm chung, ông bị tái sinh làm một con chó lớn.
Chuyện về đại phú ông Todeyya
Vào thời Đức Phật, có một đại phú ông tên là Todeyya, vô cùng giàu có, sống xa hoa tột bậc.
Nhưng quan niệm sống của ông ta là:
“Tài sản, của cải chẳng khác gì hòn đá rỉ máu - nếu mỗi ngày nhỏ máu một ít, thì lâu ngày cũng sẽ lõm sâu. Nếu cho đi nhiều, cuối cùng sẽ cạn kiệt.”
Về bố thí, ông không hề có tâm muốn cho, và quan niệm rằng:
“Chỉ nên bố thí chút ít, nếu cho nhiều thì sẽ hết sạch của. Làm điều lành chưa chắc có quả lành - không có niềm tin vào nghiệp và quả của nghiệp.”
Dù sống trong thời có Đức Phật, và có Tăng đoàn hiện diện, ông không phát tâm cúng dường.
Vì vô minh (avijjā) che phủ, nên trong tâm ông chứa đầy:
Tà kiến: “Của cải là của tôi”, “Nếu tôi cho đi, con tôi sẽ nghèo.”
Tham ái: bám chặt vào của cải như vật sở hữu tuyệt đối.
Sống trong các tâm bất thiện ấy mỗi ngày, không dứt, nên trong dòng tâm thức ông không có các hành thiện (kusala-saṅkhāra) chi phối.
Ngược lại, bị các hành bất thiện (apuññābhisaṅkhāra) chi phối hoàn toàn.
“Apuññābhisaṅkhāra paccayā khandhā” - Do hành bất thiện làm duyên, mà tái sinh thành ngũ uẩn trong cõi ác.
Vì bị các hành bất thiện chi phối, khi lâm chung, ông bị tái sinh làm một con chó lớn.
“Apuññābhisaṅkhāra paccayā apāya-khandhā.”
Do các hành bất thiện, nên dẫn đến thân uẩn trong cõi dữ.
Một số người có thể hiểu lầm
“Ông ta bị tái sinh làm chó vì không bố thí.”
Không đúng.
Không phải vì không bố thí mà thành chó, mà vì trong tâm ông tràn đầy vô minh, tham ái, tà kiến, liên tục bị phiền não chi phối:
Nghĩ rằng: “Của cải này là của con tôi.”
Sợ rằng: “Nếu tôi bố thí, con tôi sẽ khổ.”
Dính mắc, say mê, tham luyến tài sản.
Chính vì bị tham và tà kiến chi phối, nên mọi hành vi ông tạo ra đều là bất thiện hành (apuññābhisaṅkhāra).
Do đó, các hành bất thiện ấy đã xô đẩy dòng tâm thức ông vào cảnh khổ - tái sinh làm chó.
Hãy hiểu cho đúng:
“Apuññābhisaṅkhāra paccayā apāya-khandhā” - Do các hành bất thiện làm duyên, nên ngũ uẩn phát sinh trong cõi khổ.
Hiểu rõ như vậy, ta sẽ tránh được tà kiến cho rằng:
“Không bố thí thì thành chó.”
Thực chất, chính vô minh, tham ái và tà kiến là nguyên nhân sâu xa dẫn đến tái sinh ác đạo.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Cấm túc trong Phật giáo là gì?
Phật giáo thường thức
16:14 02/06/2026
Trong mùa An cư kiết hạ, Phật tử thường nghe chư Tăng Ni nhắc đến cụm từ "cấm túc an cư". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "cấm túc".
Phật giáo đồng hành xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa vì cuộc sống an lạc của nhân dân
Phật giáo thường thức
13:00 02/06/2026
Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị cơ sở mà còn là quá trình hiện thực hóa các giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam với truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc đang tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn, văn minh, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống cơ sở.
Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?
Phật giáo thường thức
10:00 02/06/2026
Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.
Chữ “duyên” trong “nghiệp duyên”
Phật giáo thường thức
08:45 02/06/2026
Từ "nghiệp duyên" này người đời rất thường nhắc tới. Duyên là sao?
Xem thêm
