450
Được - mất, bại - thành rồi cũng hóa hư không
Khi nhìn cuộc đời như giấc mộng, ta sẽ nhẹ nhàng hơn với chính mình và với người khác...
“Ngoảnh nhìn cuộc đời như giấc mộng
Được mất bại thành bỗng chốc hóa hư không”
(Thi sĩ Bùi Giáng)
Hai câu thơ ngắn gọn mà như chứa trọn hơi thở của giáo pháp vô thường. Thật vậy, đời người vốn ngắn ngủi, có khác gì một giấc mộng dài. Trong mộng, ta có thể cười, có thể khóc, có thể làm vua, có thể làm kẻ hành khất. Nhưng khi tỉnh dậy, tất cả những điều ấy chỉ còn là hư ảnh. Nhìn lại cuộc đời, ta cũng thấy y như vậy: những thăng trầm, được mất, bại thành rồi cũng tan biến theo dòng thời gian, chẳng có gì giữ được lâu bền.
Con người từ xưa đến nay vẫn thường gắn chặt mình với hai chữ “được” và “mất”. Được thì vui mừng, nâng niu; mất thì khổ đau, nuối tiếc. Nhưng được và mất, xét đến cùng, chỉ là hai mặt của một đồng tiền vô thường. Hôm nay ta có thể được nhiều, ngày mai lại mất hết. Cái ta tưởng bền chắc hóa ra chỉ là ảo ảnh.
Và ngược lại, cái ta gọi là mất, nhiều khi chính là cơ hội để học hỏi, để trưởng thành. Nhìn sâu vào, ta thấy được và mất chỉ là nhịp lên xuống tự nhiên của một con sóng. Đeo bám vào nó, ta khổ. Biết nhìn xuyên qua nó, ta có tự do.
Cũng như thế, thành công và thất bại vốn chỉ là những chiếc bóng. Xã hội thường dạy rằng thành công mới đáng tự hào, thất bại thì phải xấu hổ. Nhưng trong ánh sáng của Phật pháp, thành hay bại đều không quan trọng bằng thái độ của ta. Một người có thể thành công rực rỡ nhưng tâm đầy kiêu mạn, bất an, thì thành công ấy có mang lại hạnh phúc thật không? Một người có thể thất bại nhiều lần nhưng giữ được lòng tin, học hỏi, đứng lên từ vấp ngã, thì thất bại ấy lại trở thành nền tảng quý giá.
Đức Phật từng chỉ ra tám ngọn gió thế gian: được - mất, vinh - nhục, khen - chê, khổ - vui. Con người khổ đau chính vì để cho tám ngọn gió này cuốn bay, thay vì đứng vững với tâm an tịnh.
“Hư không” trong hai câu thơ không phải là sự trống rỗng tuyệt vọng, mà là sự thảnh thơi rộng mở. Như bầu trời bao la, dung chứa mây trắng, mây đen, giông tố hay nắng ấm, nhưng không giữ bất cứ thứ gì. Hư không chính là hình ảnh của tâm khi đã thấy rõ bản chất vô thường, vô ngã của cuộc đời.
Khi hiểu được mọi hiện tượng đều do duyên sinh, đến rồi đi, ta không còn bị tham, sân, si trói buộc. Niềm vui đến, ta biết tận hưởng; nỗi buồn đến, ta biết mỉm cười buông xả. Cả hai đều trôi qua như mây bay.
Sống được với cái nhìn này không có nghĩa là trốn chạy khỏi cuộc đời. Trái lại, ta càng biết trân quý từng phút giây. Một chén trà nóng buổi sớm, một cái nắm tay của người thân, một nụ cười bất chợt trong ngày - tất cả đều quý giá bởi ta biết chúng mong manh như giấc mộng. Chính sự mong manh ấy khiến chúng trở nên đáng trân trọng. Và khi đã sống trọn vẹn trong hiện tại, ta cũng không còn sợ hãi khi phải buông bỏ.
Khi nhìn cuộc đời như giấc mộng, ta sẽ nhẹ nhàng hơn với chính mình và với người khác. Ta bớt tham lam, bớt giận hờn, bớt chấp trước. Ta biết rằng ai rồi cũng phải đi qua con đường sinh - lão - bệnh - tử. Được mất, bại thành chỉ như trò diễn thoáng qua trên sân khấu đời. Thứ còn lại sau tấm màn khép xuống là tình thương ta đã trao, là lòng bao dung ta đã sống, là những hạt giống thiện lành ta đã gieo.
Cho nên, học được hai câu thơ này không phải để buông xuôi, mà để nhắc mình tỉnh thức. Đời là mộng, nhưng khi còn đang “nằm mộng”, ta vẫn có thể sống một giấc mộng đẹp: biết yêu thương, biết sẻ chia, biết mỉm cười trong thịnh suy. Để rồi khi hồi chuông cuối cùng vang lên, ta có thể thảnh thơi buông tay, như một làn sương tan trong nắng sớm, như một chiếc lá vàng rụng về đất mẹ, mà không còn vướng bận điều chi.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Mùa đông, chuyên gia khuyên ăn 2 loại rau gia vị này
Sống an vui
05:09 27/12/2025
Thì là, rau mùi là gia vị phù hợp cho bữa ăn đồng thời góp phần không nhỏ trong việc phòng và chữa bệnh.
Bài thiền nấu ăn mang lại năng lượng tích cực
Sống an vui
20:07 26/12/2025
Nấu ăn và ăn cùng nhau suốt cả ba bữa một ngày là cơ hội để cả gia đình kết nối với nhau trong những ngày nghỉ dài không được ra ngoài. Thoạt tiên, người ta sẽ nghĩ việc chuẩn bị bữa ăn là một thói quen, một tập tính xã hội; nhưng suy cho cùng, nó lại là một trải nghiệm tinh thần. Theo quan niệm của nhà Phật, chuẩn bị một bữa ăn là quá trình biến thức ăn thành một loại năng lượng tinh thần để lan tỏa năng lượng yêu thương đến người khác.
An nhiên sống thuận lẽ đời
Sống an vui
15:06 26/12/2025
Giữa đời sống nhiều biến động, con người ngày càng quen với việc chạy theo điều mình muốn hơn là lắng nghe điều gì thật sự thuộc về mình. Chính vì vậy, nhiều người đã học cách tính toán, lên kế hoạch, tranh thủ từng cơ hội, sợ chậm một nhịp sẽ bị bỏ lại phía sau. Nhưng càng đi lâu, càng va vấp nhiều, người ta mới dần nhận ra: có những thứ không cần cầu cũng đến, và cũng có những thứ dù có mưu tính khôn ngoan đến đâu vẫn không thể giữ trong tay.
Không thương xin đừng ghét
Sống an vui
12:03 26/12/2025
Trái tim chẳng có chỗ chứa để thương, thì tại sao lại quá thừa chỗ để ghét?
Xem thêm
