450
Hiểu về phúng kinh, tụng kinh và đọc kinh
Nghi lễ truyền thống Phật giáo Bắc truyền có ít nhất 3 trường hợp trong việc “trùng tuyên” lời Phật dạy. Trong mỗi không gian nhất định sẽ có những phương pháp “phúng kinh”, “tụng kinh” và “độc kinh” khác nhau, nhưng có khi chúng là hợp thể trong một thời kinh tụng.
1. Phúng Kinh (諷經)
Trong 3 chữ này, tức 諷、誦、讀 (phúng, tụng, độc) là hình thanh, thanh bàng đều là bộ ngôn (言, lời nói), trong đó chữ PHÚNG 諷 được Khang Hi tự điển phiên thiết là: phân phụng thiết (芬鳳切), phương phụng thiết (方鳳切), tịnh Phúng, khứ thanh (並風去聲).
Phúng, nghĩa là tụng (đọc hoặc ngâm)
Sắc thái của PHÚNG nghiêng về đọc thuộc lòng, như vậy đã là PHÚNG thì không cần cầm sách/kinh (nhà Thiền gọi những Tăng nhân không thuộc kinh mà cầm đọc là “cầm bổn” (bổn/bản nghĩa là cầm sách). Vì nó nghiêng về đọc thuộc lòng, vì vậy nếu gặp đoạn “phúng kinh công đức thù thắng hạnh” là không mấy ai ghì con mắt vào đọc đoạn văn hồi hướng này.
2. Tụng Kinh (誦經)
Có sự khác biệt nhỏ giữa tụng và phúng, đó là tụng nghĩa là ngâm, cụ thể hơn là nó nghiêng về tiết tấu hoặc điều chỉnh làn hơi trong giọng đọc.
Trong sách Mạnh Tử, thiên Vạn chương (hạ) nói: […] 誦其詩，讀其書，不知其人可乎？Tụng kỳ thi, Độc kỳ thư, bất tri kỳ nhân, khả hồ? (Ngâm thơ của họ, Đọc sách của họ mà không biết họ là ai, thì liệu có được không)
Vì nó nghiêng về ngâm, một dạng phà tiết tấu lên xuống, thăng giáng trong giọng đọc, vì vậy ai “tụng” kinh mà giọng đọc nó phẳng lì như đường cao tốc là giọng đọc của robot, là cố tình làm xơ hoá không gian nghi lễ.
3. Độc Kinh (讀經)
Độc (讀) là âm Hán Việt - Việt hoá là đọc, thí dụ: Độc giả (người đọc)
“Độc bãi tinh thần giác đốn khai” [讀罷精神覺頓開] (Đọc đoạn, tinh thần chợt mở mang)
Độc/đọc trong trường hợp này như Khán 看 (xem)
Nhưng “đọc” không chỉ là…đọc một văn bản đơn thuần, mà đôi lúc nó đòi hỏi nắm bắt và nghiền ngẫm nghĩa lý, trong khi phúng, tụng không đặt nặng về điều này.
Trong một không gian nghi lễ, phúng, tụng thì cần có pháp khí hỗ trợ (như chuông mõ) để giữ nhịp (hay trường canh), trong khi độc kinh (đọc kinh) thì có phần thoải mái hơn. Người ta có thể xem kinh/đọc kinh như một hưởng thụ lạc thú thanh cao mà không cần đến không gian nghi lễ.
Điều cốt yếu của đọc kinh, xem kinh, niệm kinh, trì kinh là gì?
Nguồn: Long Vân Tự.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Những công năng khi trì niệm Chú Dược Sư
Kiến thức
17:00 31/05/2026
Bổn nguyện của Dược Sư Như Lai là trị tất cả trọng bệnh phiền não vềthân và tâm của chúng sinh, cứu độ chúng sinh ra khỏi sinh tử khổ đau.
Bài sám tụng ngày lễ Phật Đản
Kiến thức
15:02 27/05/2026
Mỗi khi quỳ trước Phật đài tụng bài sám Phật Đản, chúng ta thấy rõ lòng mình hơn, nhìn sâu cuộc đời mình hơn và quán chiếu về thân phận của mình nhiều hơn. Điều này có nghĩa, mỗi lần tụng sám Phật Đản là mỗi lần chúng ta nhìn lại quảng đường tu tập của mình.
Truyện cổ Phật giáo: Em bé cúng hoa
Kiến thức
08:15 25/05/2026
Lúc ấy, Phật ở gần thành Xá-vệ, trong vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc. Khi ấy Phật cùng với chư tỳ-kheo đắp y, ôm bát vào thành Xá-vệ hóa trai. Đến ngõ hẻm kia gặp một người phụ nữ ẵm đứa con nhỏ.
Tắm Phật có công đức như thế nào?
Kiến thức
15:32 24/05/2026
Lễ Mộc Dục (Tắm Phật) là một nghi lễ quan trọng không thể thiếu trong các chương trình chào đón Đại Lễ Phật đản hằng năm. Theo kinh quá khứ hiện tại nhân quả, nguồn gốc của lễ tắm Phật xuất phát từ sự kiện Đản sanh của Thái tử Tất-đạt-đa tại vườn Lâm-tỳ-ni.
