Ngăn chặn phiền não ngủ ngầm nhờ quán sự sanh diệt

Để ngăn chặn những phiền não ngủ ngầm, chúng ta phải quán sự sanh diệt của các uẩn, cũng như bản chất vô thường, khổ, và vô ngã của chúng.

Chúng ta phải cố gắng để thấy chúng đúng như chúng thực sự là. Phải ghi nhận, “thấy, thấy” mỗi lúc thấy và theo cách tưng tự, chúng ta phải chánh niệm ghi nhận các cảm thọ khác xuất phát từ sự nghe, ngửi, nếm, xúc chạm và suy nghĩ.

Đối với thân xúc, những đối tượng của sự nội quan (xoay vào bên trong để xem xét nội tâm) có rất nhiều. Vì cảm thọ này liên quan đến lúc đi, đứng, nằm, co duỗi…Những cảm giác nóng, đau, ngứa hay mệt mỏi cũng thế, đều xuất phát từ thân xúc.

Cũng có rất nhiều đối tượng của sự quán vào lúc chúng ta ý thức về những sự kiện tâm lý (“ý định”, “biết”, “suy nghĩ”, v.v…). Lạc, hỷ, ưu, nóng giận, tham ái và những cảm xúc khác cũng có thể là những đối tượng của sự nội quan.

Vì thế, thay vì nội quan họ nên bắt đầu với việc quan sát một vài hoạt động của thân như ngồi hoặc chạm. Hoặc, người ấy có thể hành niệm hơi thở vô-ra, nhưng cách tốt nhất chúng tôi khuyên là theo dõi sự chuyển động của bụng, đó là theo dõi sự phồng lên và xẹp xuống của bụng.

Thực tập quán sát tâm

Ngăn chặn phiền não ngủ ngầm nhờ quán sự sanh diệt  1
Ảnh minh họa. 

Tuy nhiên chánh niệm của hành giả không chỉ giới hạn ở sự chuyển động của bụng thôi. Trong khi theo dõi sự phồng và xẹp của bụng, hành giả cũng phải ghi nhận những cảm giác đau, nhức, co, duỗi,…nữa.

Tóm lại, hành giả phải theo dõi mọi hoạt động của tâm và thân. Bắt đầu với sự chuyển động của bụng, nhưng khi bạn đã quen với việc chánh niệm, bạn nên mở rộng nó đến tất cả mọi hiện tượng tâm-vật lý khác.

Khi bạn gia tăng thực hành chánh niệm, bạn sẽ hay biết được rằng chỉ có các hiện tượng như thấy, nghe mà không có bất kỳ dấu hiệu nào của sự thường, lạc hay tự ngã.

Trích trong: Luận Giải Kinh Đoạn Giảm.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Thực hành tâm từ mỗi ngày để chấm dứt mọi oan trái

Phật giáo thường thức 11:00 31/05/2026

Thức dậy với tâm tư thuần khiết bắt đầu cho một ngày mới, chúng ta nguyện ngày hôm nay mọi hành động lời nói và ý nghĩ, không làm tổn hại bất cứ chúng sanh nào.

Tìm về suối nguồn bình yên bên trong

Phật giáo thường thức 08:42 31/05/2026

Trong dòng chảy bất tận của công việc, trách nhiệm và những ồn ào bên ngoài, có một câu hỏi có lẽ đã nhiều lần vang lên trong tâm: Đâu là nơi nương tựa đích thực, nơi mà ta có thể buông xuống tất cả gánh nặng?

Xuất gia không phải là trốn khổ, mà là đối diện khổ

Phật giáo thường thức 08:23 31/05/2026

Trong đời sống thế gian, nhiều người nhìn vào hình ảnh người xuất gia với tâm tưởng thanh tịnh, an nhiên, như thể bước vào cửa chùa là bước vào một cõi bình yên tuyệt đối. Nhưng sự thật, con đường xuất gia – nếu nhìn đúng theo Chánh pháp – là một hành trình đầy thử thách, đòi hỏi trí tuệ, chánh niệm và sự lựa chọn cực kỳ thận trọng.

Nguyện lực thắng nghiệp lực

Phật giáo thường thức 20:45 30/05/2026

Hỏi: Kính thưa lão Pháp sư, sau khi con phát tâm thì bị rất nhiều chướng ngại, nên làm thế nào để khiến oan gia trái chủ tha thứ?

Xem thêm