Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Thứ ba, 22/02/2022, 10:00 AM

Ngày Tết, bàn về chữ “Điên”.

Người ta khai bút trong một không khí đầy thiền vị ở thư phòng vào thời khắc giao mùa, có hương trầm quyện khói, tách trà thơm ấm môi. Còn mình khai bút ở gian hàng bán đồ lưu niệm vào 10 giờ đêm, lúc mọi người đang tất bật dọn dẹp khi đã qua hết ba ngày Tết.

hoangphap_ngay-tet-ban-ve-chu-dien_full_04272022_092732

Tối mùng ba Tết, nhờ đứa em biết thư pháp viết hộ đôi ba chữ, như cái “thú” nhà Nho thời trước gọi là khai bút đầu xuân. Người ta khai bút trong một không khí đầy thiền vị ở thư phòng vào thời khắc giao mùa, có hương trầm quyện khói, tách trà thơm ấm môi. Còn mình khai bút ở gian hàng bán đồ lưu niệm vào 10 giờ đêm, lúc mọi người đang tất bật dọn dẹp khi đã qua hết ba ngày Tết. Mà chắc bây giờ, chẳng còn mấy người giữ lại truyền thống của các anh học trò nghèo và những cụ đồ thuở xưa này.

Loay hoay mãi, chả biết nhờ em ấy viết cho chữ gì, “an” thì thường quá, vì đời ai chẳng muốn an, nhưng đôi khi chút sóng gió, thăng trầm lại thú vị, giúp ta trưởng thành và lớn thêm một chút. “Phúc” cũng quá nhiều người mong muốn, nhưng sự thật rõ ràng, muốn có phúc thì phải gieo nhân lành. Chữ “Tâm” cũng hay, nhưng được mấy khi ta hiểu được chữ Tâm, biết được tâm mình và người để có thể tùy duyên mà xử thế. Lơ ngơ thế nào, thế là nhờ em ấy viết cho một chữ “Điên”. Thằng nhỏ thật khéo tay, em ấy cũng có tâm hồn bay bổng và lãng mạn nên viết chữ “Điên” như thực như hư, khó mà đọc cho ra được. Bên dưới là câu thơ:

Điên…

…là tỉnh giữa mộng đời hư ảo.

Là thong dong giữa thế sự thăng trầm.

Câu thơ là một ý tưởng bất chợt nảy lên khi nhìn đứa em viết chữ Điên.

Ngày còn đi học cấp ba, tôi hay nghe một câu nói đùa của đứa bạn, không biết đúng sai thế nào:

Các nhà khoa học đã chứng minh rằng, mỗi ngày một người có ít nhất mười lăm phút để “Điên”. Chính vì lý do này, nên lúc nào mà chúng ta thấy một người nào đó xung quanh mình không muốn nói chuyện, cư xử thô lỗ, cộc cằn, khó chịu hay “hâm hâm” thế nào, thì đó cũng là điều bình thường, không có gì lạ. Đó là lúc “đến giờ” của anh ấy hay cô ấy. Nghĩ được như thế, chúng ta cũng có chút cảm thông, vui vẻ, và bỏ qua những vụng về hay lầm lỗi của nhau, cứ thế mà những mối quan hệ được lâu dài và bền chặt, tránh được những cuộc xung đột không đáng có.

Ông bà xưa cũng có lời khuyên rất hay đối với những người nóng tính, bốc đồng và lỗ mãng. Các cụ khi thấy những người đó đang bất thường thì sẽ can ngăn những người xung quanh bằng cách nói: “Thằng đó có máu điên, bây chấp làm gì, thôi bỏ qua đi!”. Nhờ nhận thức cái “điên” như thế mà vợ chồng hạnh phúc, anh em thuận hòa, nếp nhà đầm ấm, xã hội yên vui.

Khi nói về chữ “Điên”, tôi chợt nhớ tới một nhà thơ nổi tiếng trong văn đàn thế kỷ XX được rất nhiều người mến mộ, một người tự nhận mình là “ta bắt đầu điên rực rỡ”, rồi không quên hài lòng với sự tiêu sái của mình “tuy điên rồ nhưng lừng lẫy, chết đi sống lại vẫn vẻ vang”. Bùi Giáng, một hiện tượng của làng thơ khoảng thập niên 70, một ông già lập dị với lối sống “cái bang” thứ thiệt, lang thang ở các trường đại học để tranh luận với sinh viên về triết học và văn học. Đằng sau vẻ xuề xòa bất cần đời của ông là một kho tàng văn chương, triết học, ngôn ngữ bậc nhất. Ngoài những bài thơ xuất sắc, ông còn để lại cho cuộc đời những công trình dịch thuật, nghiên cứu văn học và triết học. Đọc thơ Bùi Giáng, người ta kinh qua nhiều cảm xúc khác nhau, với nhiều hình tượng và ngôn từ đặc sắc. Câu chữ phát tiết một cách tự nhiên từ một tâm hồn phóng khoáng, tự tại. Thơ ông chứa nhiều hình tượng ẩn dụ, siêu thực, nhưng lại nhẹ nhàng và thanh thoát. Thế nên, nhiều học giả đánh giá cõi thơ ông không “Điên” mà dường như rất “Tỉnh”. “Tỉnh” trước thời cuộc, giữa thế sự thăng trầm, giữa sự mập mờ giữa đúng, sai, thiệt, hơn, phải, trái. Ông thương đời, yêu người, nhưng lại cảm thấy đời quá nhanh và người quá vội. Ông bí lối và mệt nhoài trước sắc – không, rồi đành dùng thơ để nói lên tiếng lòng. Để những ai có duyên cùng với ông đọc thơ giữa hai hàng chữ, mà ý tứ và nội dung ẩn tàng trong đó theo kiểu “hiểu sao cũng được”.

Bàn luận dông dài thôi đành quay lại với chữ “Điên”. Có một lần tôi nghe được rằng, không nhớ rõ là trong kinh hay chú giải nào, Đức Phật có nói chúng sinh bị vô minh chi phối như những người điên sống trong cõi mộng. Nhiều người e dè và cảm thấy có chút buồn, cho rằng sao đấng Đạo sư lại nặng lời như thế. Nhưng ngẫm lại, lời Thế Tôn đúng trong mọi trường hợp. Thánh nhân nhìn chúng sanh tranh giành hơn thua, cả một đời để kiếm tìm những thứ phù hoa mộng ảo, tạo vô lượng ác nghiệp rồi xoay vần trong sinh tử luân hồi, các ngài cảm thấy thương xót vô cùng. Khi còn phiền não trong tâm, tâm chưa rõ đường đi lối về trong giáo pháp, thì ai cũng có thể xử sự như một người… “Điên”. Ngọn lửa tham có thể sinh khởi trong một tình huống nào đó để xuôi người làm những chuyện sai trái, gây tổn hại cho người khác. Ngọn lửa tham có thể bùng phát làm ta đánh mất chính mình.

Cùng một chữ “Điên”, nhưng tùy từng trường hợp mà ta hiểu thế nào, xúc cảm ra sao. Thôi thì thỉnh thoảng trong đời, đôi khi hãy thử “điên một chút”, để lặng đi những muộn phiền, để lòng bình thản. Tâm an nhiên giữa thế sự thăng trầm.

Mùng 3 Tết – 2022.

HỖ TRỢ CHÚNG TÔI

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Hỗ trợ duy trì Cổng thông tin Phật giáo Việt Nam)

“Chúng tôi tin rằng sự tài trợ của các bạn không chỉ giúp chúng tôi làm tốt phận sự của mình mà còn gia tăng mãnh liệt năng lượng sự thiện tâm của chính bạn tới cộng đồng” (Cư sĩ Thiện Đức, Trưởng Ban Biên tập).

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

HomeAZ 27/01/2021, 16:00

Các loại tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021 được giới thiệu dưới đây sẽ đáp ứng nhu cầu chi phối, cân bằng nguyên lý Âm Dương, từ đó củng cố các mối quan hệ của gia ch sao cho tích cực nhất.

Ni giới Khất sĩ tổ chức truyền giới biệt truyền hệ phái tại tịnh xá Ngọc Phương

Xuân Muôn Nơi 19:04 15/08/2022

Ngày 16-7-Nhâm Dần, tại giới trường tịnh xá Ngọc Phương (quận Gò Vấp, TP.HCM) đã diễn ra lễ truyền giới theo nghi thức biệt truyền của Hệ phái Khất sĩ cho 170 giới tử.

Phiên họp bất thường của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh GHPGVN

Xuân Muôn Nơi 18:59 15/08/2022

14 giờ chiều ngày 14-8-2022, chư tôn đức giáo phẩm Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh GHPGVN đã có phiên họp bất thường, thảo luận và cho ý kiến về một số vấn đề của Hội đồng Chứng minh, việc tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo cấp tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2022-2027.

Ban Chỉ đạo, Ban Nhân sự Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ IX họp trực tuyến

Xuân Muôn Nơi 18:56 15/08/2022

Chiều 15-8, Ban Chỉ đạo Đại hội Trung ương, Ban Nhân sự Đại hội Phật giáo toàn quốc lần IX tổ chức hội nghị trực tuyến kết nối hai Văn phòng Trung ương GHPGVN tại chùa Quán Sứ - Hà Nội và thiền viện Quảng Đức - TP.HCM.

Phát lồ là gì?

Xuân Muôn Nơi 18:54 15/08/2022

Phát lồ là vạch cái lỗi của mình trước mọi người, trước chư Tăng, trước quần chúng để cho người ta thấy rõ mình có cái dở đó, để mình hứa trước mọi người sẽ cải tiến không còn dở nữa.