450
Nghĩa thật từ “chết”
Sau khi chết sẽ như thế nào vốn là một câu hỏi lớn của con người từ xưa đến nay.
Nhiều người, nhiều giới bàn về chuyện cận tử (sắp chết) và sau khi chết, người ta sẽ như thế nào?
Ai cũng nói, những người biết mình sắp chết sẽ biết suy nghĩ thiện lành hơn, mong muốn làm những việc có ý nghĩa, lợi ích cho người thân, cộng đồng, xã hội hơn là ích kỷ cho riêng mình.
Sau khi chết sẽ như thế nào vốn là một câu hỏi lớn của con người từ xưa đến nay.
Chết là xong hết
Chết là không còn gì
Chết là về với tổ tiên
Chết là xuống dưới suối vàng
Chết là lên thiên đàng
Chết là về Tây Phương Cực Lạc...
Chết là một sự bắt đầu mới
Chết chỉ là sự tiếp nối
Chết thì thần thức theo nghiệp mà tái sanh.
Quán tưởng để chuẩn bị cho cái chết
Nhiều kinh luận của Phật giáo bàn đến vấn đề chết và tái sinh. Sách Tạng thư sống chết sở dĩ được nhiều người đọc là vì vậy.
Pháp tướng tông Duy thức học nói về chỗ thoát ra của A lại da (tâm thức) nơi cái thân sở y có thể tóm gọn trong bài kệ sau:
"Thiện nghiệp tùng hạ lãnh
Ác nghiệp tùng thượng lãnh
Nhị giai chí ư tâm
Nhất xứ đồng thời xả.
Đảnh thánh, nhãn sanh thiên
Nhân tâm, ngạ quỷ phúc
Bàng sanh tất cái ly
Địa ngục cước bản xuất."
Nghĩa là người tu hành tạo nhiều nghiệp thiện thì thân thể dần dần phát lạnh từ dưới trở lên.
Sống gây ra nghiệp ác nặng thì thân thể dần dần phát lạnh từ trên sắp xuống, nghiệp thiện ác đều không ngoài cái tâm thức (A lại da) khi sanh khi tử, đến một chỗ nào đó trên thân thể thì nghiệp thiện ác cùng tâm ấy rời bỏ thân thể.
Khi tắt hơi, nóng ấm ở nơi đỉnh đầu là về cõi Thánh. Khi tắt hơi, nóng ấm nơi mắt là sanh về cõi chư Thiên.
Khi tắt hơi, nóng ấm nơi tim ngực là sẽ tái sanh làm người.
Khi chết nóng ấm nơi bụng thì đoạ vào cõi ngạ qủy tức quỷ đói.
Khi chết nóng ấm từ đầu gối trở xuống thì sẽ đoạ vào cõi súc sanh tức các loài động vật như trâu bò rắn rít...
Khi chết nóng ấm chỗ hai bàn chân thì đọa vào cảnh địa ngục khổ đau.
Lý thuyết trên đây có người tin hiểu, cũng có người không tin. Tùy!
Nhưng:
Nhân - quả rõ ràng là chắc
Nhân thiện quả lành
Nhân ác quả xấu
Dù sống hay chết thì tâm thức như thế nào, đời sẽ như thế ấy.
Hiện tại phẩm chất tâm thức như thế nào thì mọi thứ, chất lượng cuộc sống sẽ tương ứng như vậy trừ bậc Thánh hiền có thể tùy duyên tự tại.
Khi chết và sau khi chết thì cũng tùy vào phẩm chất của tâm thức, nghiệp thức mà biểu hiện (thọ sinh) tương ứng không thể khác được.
Nói đến cùng thì vốn chẳng có cái gọi chết, chỉ là những trạng thái tương tục hiện hành hay chủng tử của tâm thức mà thôi.
Tâm Kinh Bát nhã nói: Vô lão tử diệt vô lão tử tận, (Vốn không có già, chết cũng không có hết già, chết).
Ni sư Diệu Nhân thời Lý nói:
Sinh già bịnh chết
Lẽ thường xưa nay
Muốn sống, không chết
Tự trói buộc thêm...
Thượng sĩ Tuệ Trung người Việt thời Lý bảo: Sinh như trước sam, tử như thoát khố. (nghĩa là sinh như mặc áo (thân) vào; chết như cởi áo ra.)
Người hiểu thấu câu này sẽ nỗ lực tu tập ngay trong từng giây phút hiện tại với tâm thái an nhiên tự tại trong sinh tử luân hồi ảo mộng.
Chết chẳng qua là sự sống khác, một sự tiếp nối, một biểu hiện khác mà thôi. Ai hiểu thấu đáo được như vậy thì sẽ vượt qua nỗi khổ sợ chết và sống chất lượng tử tế hơn.
Không sinh ra
Ai chết đi
Sinh, già, bịnh, chết
Không sinh, không diệt
Duy thức biến.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Làm thế nào để thực hành sự chấp nhận?
Phật giáo thường thức
11:00 06/06/2026
Nếu không biết làm thế nào để thực hành sự chấp nhận trong cuộc sống của mình, quý vị không thể sống an lạc. Quý vị sẽ không biết làm thế nào để sống yên bình, hạnh phúc và không hại mình hại người.
Vì sao ngồi thiền và kinh hành thường kết hợp với nhau?
Phật giáo thường thức
09:46 06/06/2026
Hỏi: Bạch thầy, con thấy trên trang web nhiều thầy dạy đi kinh hành khác nhau mà con không biết nghe theo ai, con xin thầy có thể chỉ cho con cách đi kinh hành chi tiết để con thực hành được không ạ?
Là người Phật tử, ta có xấu hổ khi thấy tâm mình bất chính?
Phật giáo thường thức
09:02 06/06/2026
Là người Phật tử, có khi nào ta cảm thấy xấu hổ vì dù đã quy y Tam Bảo, tụng kinh, nghe pháp, làm việc thiện, nhưng trong lòng vẫn còn tham lam, nóng giận, ganh ghét và hơn thua?
Vì sao Dược Vương Bồ Tát gắn với hương thơm và ánh sáng?
Phật giáo thường thức
08:15 06/06/2026
Kinh Pháp Cú ví đức hạnh như hương thơm có thể bay ngược chiều gió. Từ hình ảnh ấy, hương thơm và ánh sáng của Dược Vương Bồ Tát gợi nhắc con người có thể chữa lành cho nhau bằng phẩm hạnh, trí tuệ và sự hiện diện của mình.
