450
Nghiêng đổ về phía nghiệp
Là đệ tử Phật, chiều nghiêng xuống đầu tiên phải kể đến tin Phật, tin Pháp, tin Tăng và tin Giới, còn gọi Bốn niềm tin bất hoại. Chỉ chừng này thôi, chúng ta đã nghiêng về cõi lành, chí ít cũng sinh làm người có phước, tránh được tam đồ, ác đạo.
Chánh pháp hay kinh điển đều do kim khẩu của Đức Phật nói ra. Tuy nhiên, có một số trường hợp thì Đức Phật không nói pháp mà các vị Thánh Đại đệ tử như Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên, Ca-chiên-diên, A-na-luật… thay Phật tuyên thuyết. Thế Tôn chỉ xác chứng rằng những gì các Tôn giả kia đã trình bày đều hợp với ý của Ngài, và nghiễm nhiên pháp thoại đó trở thành Kinh.
Tôn giả A-na-luật trong pháp thoại này đã thay Phật thuyết pháp. Ngài dùng một hình ảnh cây nghiêng vốn rất thân thuộc với đời sống núi rừng để dụ cho cảnh giới mà người chết sẽ sinh về. Cây nghiêng khi bị chặt sẽ đổ theo chiều xưa nay nó vốn đã nghiêng. Cây đời cũng vậy, khi người ta chết đi cũng nghiêng đổ về phía nghiệp thiện ác của chính người ấy.
Thế nên, trong ba nghiệp của thân, miệng, ý nếu ai biết tu học hướng thiện thì khi mãn phần, cây đời sẽ nghiêng đổ theo hướng phước thiện. Ngược lại, những ai không biết tu học hướng thiện thì khi mãn phần, cây đời sẽ nghiêng đổ theo hướng bất thiện. Vậy nghiêng đổ theo hướng tốt hay xấu, thiện hay ác cốt yếu vẫn là do hiện tại mình đang xu hướng phía nào.
“Một thời, Đức Phật ở tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ Tôn giả A-na-luật ở tại tinh xá Tòng Lâm, nước Xá-vệ. Khi ấy Tôn giả A-na-luật nói với các Tỳ-kheo:
Ví như cây lớn sanh trưởng mà nghiêng xuống dưới, càng nghiêng sâu càng muốn đổ. Nếu chặt rễ nó, cây sẽ phải ngã, thuận theo chiều nghiêng xuống. Cũng vậy, Tỳ-kheo tu bốn Niệm xứ, lâu ngày nhắm thẳng tới, đào sâu, vận chuyển, hướng đến viễn ly, nhắm thẳng tới, đào sâu, vận chuyển, hướng đến giải thoát; nhắm thẳng tới, đào sâu, vận chuyển, hướng đến Niết-bàn.
Tôn giả A-na-luật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì đã nói, hoan hỷ phụng hành.
(Kinh Tạp A-hàm, kinh số 545)
Pháp thoại trên cho chúng ta thấy rất rõ rằng, cây đời chúng ta ‘sẽ phải ngã, thuận theo chiều nghiêng xuống’. Đây cũng là quán ngữ mà chúng ta phải niệm hàng ngày. Quan trọng nhất là mỗi người cần tự chọn cho mình chiều nghiêng xuống. Là đệ tử Phật, chiều nghiêng xuống đầu tiên phải kể đến tin Phật, tin Pháp, tin Tăng và tin Giới, còn gọi Bốn niềm tin bất hoại. Chỉ chừng này thôi, chúng ta đã nghiêng về cõi lành, chí ít cũng sinh làm người có phước, tránh được tam đồ, ác đạo.
Kế đến, hàng Phật tử cần chọn chiều nghiêng xuống tốt lành hơn, đó là mười nghiệp thiện (thân ba thiện, miệng bốn thiện, ý ba thiện). Mười thiện nghiệp này là chánh nhân của phước báo nơi các cõi trời. Những ai căn lành sâu dày hơn thì nỗ lực tu tập thiền quán Tứ niệm xứ. Có thể nói, Tứ niệm xứ là trái tim của thiền định Phật giáo.
Tu tập Tứ niệm xứ ‘lâu ngày nhắm thẳng tới, đào sâu, vận chuyển, hướng đến viễn ly’ là sự buông bỏ trong nhẹ nhàng. Xa lìa những gì mình vốn yêu thích, tham ái, trói buộc là biểu hiện căn bản của giải thoát. Tiếp tục sống với và nghiêng về Tứ niệm xứ ‘lâu ngày nhắm thẳng tới, đào sâu, vận chuyển, hướng đến’ thì chắc chắn sẽ ngả đổ về giải thoát, Niết-bàn.
Vậy nên, có thể trong hiện tại, một người nhiệt tâm tu tập Tứ niệm xứ chưa hẳn đã đạt đến cứ cánh giải thoát song điều đó cũng không có gì phải lo lắng vì ta đang tịnh nghiệp, đang hướng về giải thoát thì chắc chắn sẽ nghiêng đổ về phía an lạc.
Có phúc thì phúc dẫn, hết phúc rồi thì nghiệp dẫn
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Những công năng khi trì niệm Chú Dược Sư
Kiến thức
17:00 31/05/2026
Bổn nguyện của Dược Sư Như Lai là trị tất cả trọng bệnh phiền não vềthân và tâm của chúng sinh, cứu độ chúng sinh ra khỏi sinh tử khổ đau.
Bài sám tụng ngày lễ Phật Đản
Kiến thức
15:02 27/05/2026
Mỗi khi quỳ trước Phật đài tụng bài sám Phật Đản, chúng ta thấy rõ lòng mình hơn, nhìn sâu cuộc đời mình hơn và quán chiếu về thân phận của mình nhiều hơn. Điều này có nghĩa, mỗi lần tụng sám Phật Đản là mỗi lần chúng ta nhìn lại quảng đường tu tập của mình.
Truyện cổ Phật giáo: Em bé cúng hoa
Kiến thức
08:15 25/05/2026
Lúc ấy, Phật ở gần thành Xá-vệ, trong vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc. Khi ấy Phật cùng với chư tỳ-kheo đắp y, ôm bát vào thành Xá-vệ hóa trai. Đến ngõ hẻm kia gặp một người phụ nữ ẵm đứa con nhỏ.
Tắm Phật có công đức như thế nào?
Kiến thức
15:32 24/05/2026
Lễ Mộc Dục (Tắm Phật) là một nghi lễ quan trọng không thể thiếu trong các chương trình chào đón Đại Lễ Phật đản hằng năm. Theo kinh quá khứ hiện tại nhân quả, nguồn gốc của lễ tắm Phật xuất phát từ sự kiện Đản sanh của Thái tử Tất-đạt-đa tại vườn Lâm-tỳ-ni.
