450
Nói dối do tâm tham và nói dối do tâm sân khác nhau như thế nào?
Hỏi: Nói dối do tâm tham tạo và nói dối do tâm sân tạo khác như thế nào?
Đáp:
Nói dối do tham tạo là nói dối để phát sanh lợi lộc danh tiếng.
Nói dối do liên quan đến mạn là nói dối để phát sanh danh tiếng như một số sa môn khoe pháp bậc cao nhân.
Nói dối liên quan tà kiến như nhóm ngoại đạo tuyên truyền có đấng tạo hóa, thần linh, điều huyền bí để quyến rũ thính chúng.
Nói dối do sân là nói vu khống, cáo gian người khác.
Nói dối có liên quan đến bỏn xẻn là có người tới xin món vât hay tiền của mình do bỏn xẻn nên nói không có.
Nói dối do ganh tỵ là người làm việc tốt đẹp thì nói không tốt đẹp vì sợ người khác khen ngợi họ.
Tám đức của người giữ giới không nói dối theo lời Phật dạy
Hỏi: Nói dối và lưỡng thiệt khác và giống nhau như thế nào?
Đáp:
Giống nhau:
Che dấu thực trạng sự việc không nêu bày rõ.
Đánh lừa tri kiến là làm cho người khác tin tưởng vào sự sai lệch. (nói dối đánh lừa tri kiến sự thật, nói lưỡng thiệt đánh lừa tri kiến hòa hợp) khiến người nghe sanh tâm bất bình khó chịu.
Do tâm tham hoặc tâm sân điều sử.
Khác nhau:
Nói dối hoàn toàn là hư ngữ.
Nói lưỡng thiệt có khi là hư ngữ có khi là chân ngữ.
Nói dối chỉ thực hiện 1 lần, 1 đối tượng, 1 nhóm.
Nói lưỡng thiệt thực hiện cho 2 đối tượng trở lên, hai nhóm.
Về mục đích: Lưỡng thiệt có mục đích gây bất hòa, còn nói dối không nhất thiết phải do mục đích ấy. (lưỡng thiệt tạo sự chia rẽ thì là ác ngữ, còn không có mục đích đó thì chỉ là bất thiện).
Có câu hỏi rằng: Nói thật là điều tốt do tâm thiện tạo tác, vì sao lưỡng thiệt là ác bất thiện pháp lại có thể nói thật? Sự nói thật của lưỡng thiệt nhằm mục đích có lợi cho việc gây chia rẽ nên không do tâm thiện tạo.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Đừng biến giới luật thành thước đo của sự phán xét
Phật giáo thường thức
09:48 09/06/2026
Dùng giới luật của đức Phật như một loại thước đo phán xét người khác. Đây là một trạng thái cực kỳ vi tế. Nhiều người tu rất lâu vẫn không nhận ra. Vì nó khoác lên mình vẻ ngoài của đạo đức, nên rất khó thấy. Đó là khi miệng thì nói Chánh Pháp, thân thì giữ giới nghiêm túc nhưng trong tâm lại âm thầm xem thường người khác.
Dược Vương Bồ Tát: Khi chữa bệnh không chỉ là kê đơn
Phật giáo thường thức
08:52 09/06/2026
Người bệnh cần thuốc, nhưng chữa lành không chỉ nằm trong toa thuốc. Một câu chuyện trong kinh Phật và trải nghiệm của một bác sĩ thế kỷ XX cho thấy: người chữa bệnh không chỉ cần chuyên môn, mà còn cần biết nhìn thấy con người phía sau bệnh án.
Chánh niệm dành cho giảng viên và giáo viên
Phật giáo thường thức
08:44 09/06/2026
Tôi có duyên được làm nghề thầy giáo gần ba mươi năm nay. Từ những ngày đầu đứng trên bục giảng cho đến hôm nay, khi được giảng dạy ở nhiều trường đại học, học viện, doanh nghiệp và các khóa đào tạo khác nhau, tôi luôn tự hỏi: Điều gì là quan trọng nhất đối với một người thầy?
Phản quan tự kỷ bổn phận sự
Phật giáo thường thức
08:37 09/06/2026
Nhiều câu chữ chỉ vài từ ngắn gọn nhưng có thể trở thành ngọn đèn soi sáng cả một đời tu. Trong số đó, “Phản quan tự kỷ bổn phận sự, bất tùng tha đắc” được nhiều người xem như tinh thần cốt lõi của Thiền tông và cũng là kim chỉ nam cho người học Phật.
