Thứ, 28/07/2025, 20:45 PM

Phật dạy: Chấm dứt đau khổ là chấm dứt tham ái

Thiền sư Sayadaw U Silananda

Đức Phật chẳng khác nào một vị thầy thuốc. Vị thầy thuốc bắt mạch, tìm ra bệnh, rồi tìm ra nguồn gốc hay nguyên nhân của căn bệnh. Đức Phật chẩn đoán và tìm ra bệnh của chúng sinh, biết bệnh của chúng sinh là đau khổ, và đau khổ này có nguyên nhân là tham ái.

Phật dạy: Chấm dứt đau khổ là chấm dứt tham ái 1 — Ảnh minh họa.

Tai hại của tham ái

Khi biết được nguyên nhân của bệnh rồi, người bệnh muốn biết bệnh này có chữa được không. May mắn thay, bệnh này chữa được. Như vậy, để an ủi những người đang chán ngán, mệt mỏi với khổ và nguyên nhân khổ, Đức Phật dạy về sự chấm dứt khổ.

Tóm lại, có phương thuốc để chữa trị bệnh khổ này; có sự chấm dứt khổ (dukkha); sự vắng bóng của khổ; hay sự chấm dứt đau khổ, đó là Niết Bàn. Niết Bàn là Chân Lý thứ ba hay chân lý về sự chấm dứt khổ.

Khi giảng giải về Chân Lý thứ ba, Đức Phật dạy: “Đây là sự hoàn toàn dập tắt hay hoàn toàn chấm dứt Tham Ái”.

Một điều lạ lùng là Đức Phật giảng giải sự chấm dứt đau khổ, nhưng Đức Phật dạy sự chấm dứt đau khổ hoàn toàn (có nghĩa là không còn gì lưu lại), hoàn toàn diệt tắt đau khổ tức là hoàn toàn chấm dứt tham ái. Điều này có nghĩa là tham ái là nguyên nhân hay nguồn gốc của đau khổ. Như vậy, ở đây Đức Phật đồng hóa sự chấm dứt đau khổ với sự chấm dứt tham ái. Bao lâu tham ái chưa được loại trừ thì đau khổ chưa được chấm dứt.

Khi nguyên nhân được loại trừ, thì hậu quả của nó cũng sẽ bị loại trừ. Đó là lý do tại sao Đức Phật nói rằng: chân lý thứ ba hay sự chấm dứt đau khổ thực ra là sự chấm dứt tham ái. Khi tham ái của người nào được loại trừ, thì người đó sẽ không còn tái sinh nữa, bởi vì tham ái là nguyên nhân khiến chúng sinh phải luân hồi tái sinh mãi mãi.

Chắc các bạn còn nhớ trong phần giảng giải về nguồn gốc của sự đau khổ, Đức Phật dạy rằng:

Tham ái làm khởi sinh sự tái sinh mới.

Bao lâu còn có tham ái, dính mắc, bấy lâu còn có tái sinh.

Khi có tái sinh thì sẽ có già, có bệnh, có chết, có sự gần gũi những gì mình không ưa thích, và có sự xa cách những gì mình mến yêu…

Một khi còn tham ái thì sẽ còn tái sinh mới do tham ái này tạo ra.

Một khi tham ái bị tận diệt, cũng như dầu đã cạn thì ngọn lửa sẽ không còn. Đức Phật dạy rằng: chấm dứt đau khổ là chấm dứt tham ái. Đức Phật dạy chấm dứt tham ái ở đây là “diệt tắt hoàn toàn hay chấm dứt hoàn toàn“.

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Dành cho bạn

Nghe kinh Phật

Trí và Tuệ (nana-panna)

Kinh công đức tạo tháp

Tìm hiểu về Kinh Dược Sư

Kinh tránh xa các cánh cửa bại vong

Bất bình đẳng sai khác của chúng sanh là do nghiệp

Ngũ căn - Riêng và chung

Kinh Bách Dụ: Giết cả đàn trâu

Kinh Bách Dụ: Dã can bị cành cây gãy rớt trên lưng

Kinh A Nậu La Độ

Tam Quy (Saraṇagamana) là gì?

Phật giáo thường thức

07:12 22/05/2026

Đức Thế Tôn dạy rằng trong những thiện nghiệp thật sự tuôn chảy không gián đoạn, Tam Quy (saraṇagamana) cũng được bao gồm trong đó.

Loài vật có Phật tánh không?

Phật giáo thường thức

16:40 21/05/2026

Một chú chó nằm trước hiên chùa, lặng lẽ chờ người quen đi lễ trở ra. Một con mèo nép bên góc sân, thong thả phơi mình dưới nắng sớm. Một đàn chim ríu rít trên mái chánh điện. Những hình ảnh ấy đôi khi khiến người ta chợt nghĩ: những loài vật kia có cảm xúc, biết vui buồn, biết yêu thương, biết đau đớn, vậy chúng có Phật tánh không?

Sự khôn ngoan chân thật

Phật giáo thường thức

15:20 21/05/2026

Một người không thể gọi là khôn ngoan vì anh ta biết nói hay, nhưng nếu anh ta có bình an, tình yêu thương, và sự dũng cảm thì anh ta mới thật sự được gọi là khôn ngoan. Một con chó tốt không phải bởi vì nó sủa giỏi. Một người tốt không phải bởi vì anh ta nói hay.

Dòng chảy của niệm và con đường chuyển hóa khổ đau

Phật giáo thường thức

12:45 21/05/2026

Khi mỗi niệm được giữ gìn trong sạch, bánh xe nghiệp sẽ không còn bị con thú phiền não kéo lê trên lộ trình sinh tử, mà thay vào đó, cỗ xe ấy sẽ trở thành phương tiện đưa hành giả đến bến bờ giải thoát, nơi hạnh phúc chân thực hiển lộ, không bao giờ tách rời khỏi sự tỉnh giác sáng suốt của tự thân.

Xem thêm

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

TIN LIÊN QUAN

Dành cho bạn

Tin chọn lọc