450
Phật dạy về nỗi khổ của tại gia và xuất gia
Khổ đau nói chung là một thực trạng của hết thảy chúng sinh. Người đời khổ đau vì nhiều thứ thì đã đành, người xuất gia học đạo nếu vụng tu cũng chịu nhiều đau khổ.
"Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, Phạm chí Sanh Văn, sau giữa trưa thong dong tản bộ đi đến chỗ Phật, chào hỏi xong, ngồi xuống một bên, bạch rằng:
- Này Cù-đàm, tôi có điều muốn hỏi, mong Ngài nghe cho, tôi mới dám trình bày.
Thế Tôn nói: Ông muốn hỏi điều gì xin cứ hỏi. Phạm chí Sanh Văn bèn hỏi:
- Cù-đàm, người tại gia có những sự khổ nào? Và người xuất gia có những khổ nào?
Đức Thế Tôn trả lời rằng:
- Người tại gia vì không được tự do mà khổ. Người xuất gia vì tự do mà khổ.
Phạm chí Sanh Văn lại hỏi:
- Cù-đàm, tại sao người tại gia vì không được tự do mà khổ? Và tại sao người xuất gia vì tự do mà khổ?
Thế Tôn đáp:
- Nếu người tại gia mà tiền tài không tăng trưởng, kim ngân, chơn châu, lưu ly, thủy tinh thảy đều không tăng trưởng; súc mục, lúa, gạo cùng nô tỳ, sai dịch cũng không tăng trưởng; lúc bấy giờ người tại gia ưu sầu, khổ não. Do sự kiện này mà người tại gia có nhiều ưu tư khổ nhọc, trong lòng mang nhiều sầu bi.
- Này Phạm chí, nếu người xuất gia học đạo mà sống theo dục vọng, theo sân nhuế, ngu si, lúc bấy giờ xuất gia học đạo có nhiều ưu sầu khổ não. Do sự kiện này mà có người xuất gia có nhiều ưu tư khổ nhọc, trong lòng chất nhiều sầu bi.
- Này Phạm chí, như vậy người tại gia vì không được tự do mà khổ, và người xuất gia học đạo vì tự do mà khổ".
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Phạm chí, kinh Hà Khổ, số 148 [trích])
Phật dạy về lòng từ mẫn của hàng đệ tử xuất gia đối với Phật tử
Lời bàn:
Khổ đau nói chung là một thực trạng của hết thảy chúng sinh. Người đời khổ đau vì nhiều thứ thì đã đành, người xuất gia học đạo nếu vụng tu cũng chịu nhiều đau khổ.
Người tại gia vì không được tự do mà khổ. Tự do đây nói theo ngôn ngữ hiện đại là tự do tài chính. Làm ăn, làm giàu, gầy dựng tài sản, phát triển sự nghiệp là mục tiêu then chốt của mọi người. Kiếm tiền và giữ được tiền, thiết lập một đời sống sung túc và khá giả vốn là điều không dễ dàng. Làm ăn không thuận lợi, thu nhập không ổn định, đời sống không cải thiện dù đã nỗ lực thật nhiều khiến người ta ưu tư, sầu khổ.
Nguyên nhân của việc làm ăn thất bại thì rất nhiều. Không ít người lý giải cho thất bại trong làm ăn từ những lý do khách quan, bên ngoài. Điều này không sai nhưng không phải là nguyên nhân chính. Theo đạo Phật, chính phước phần ở bên trong mỗi cá nhân mới là nhân tố cốt lõi giúp thuận duyên trong việc làm giàu và giữ vững thành quả lao động. Nên muốn làm ăn thành công cần tránh mọi hình thức khiến tổn phước (làm ăn bất chính, phi pháp, lợi mình mà hại người…).
Người xuất gia học đạo vì tự do mà khổ. Tự do đây là tự do phóng túng, buông lung theo nghiệp xấu. Người mới xuất gia, trước hết cần nương theo khuôn phép của giới luật và giáo pháp để hoàn thiện mình. Dù tu tập theo pháp môn nào cũng không ngoài việc hướng đến và thành tựu Giới-Định-Tuệ. Nếu buông lung phóng dật thì chắc chắn bị tham sân si chi phối và chịu nhiều khổ đau.
Để không bị buông lung phóng dật, tạo ra ác nghiệp, người học đạo cần phát huy chánh niệm tỉnh giác, làm chủ các giác quan (sáu căn), làm chủ tâm của mình. Cảnh trần vốn không có lỗi, lỗi ngay nơi sự buông lung phóng dật của người tu. Khi lực tu còn non yếu, sự ràng buộc và che chắn của giới luật rất cần thiết. Người học đạo mà ưa thích tự do, buông lung phóng dật thì chắc chắn rơi vào đau khổ.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Giới hạnh - Sức mạnh tối hậu và bền vững của người nữ
Lời Phật dạy
12:37 07/05/2026
Giới hạnh là sức mạnh nội tại, là hương thơm ngược gió mà không có loại mỹ phẩm hay trang sức nào sánh bằng.
Ý nghĩa và giá trị của Đại giới đàn
Lời Phật dạy
18:55 05/05/2026
Mục đích cứu cánh của người xuất gia tu học Phật là thành Phật.
Con đường chấm dứt hoàn toàn tái sanh
Lời Phật dạy
09:17 04/05/2026
Đức Phật dạy một nguyên lý rất sâu sắc nhưng cũng rất thực tế: chúng sanh tái sanh theo hướng tâm mà mình nuôi dưỡng và làm cho mạnh lên. Không phải cầu xin suông mà được, cũng không phải do ai ban phát. Tất cả đều do tâm và hành được tu tập lâu ngày mà thành.
Lời Phật dạy về người bạn chân thật
Lời Phật dạy
11:00 02/05/2026
Những ai có phước duyên gặp được bạn hiền thì cần phải trân trọng, giữ gìn những tình cảm bạn bè tốt đẹp ấy để cùng nhau học tập, tu dưỡng đạo đức, sống hiền thiện, hạnh phúc và an vui.
Xem thêm
