450
Phật dạy về “Tám chi đoạn tuyệt tục sự”, dứt hẳn việc đời
Bô-lị-đa (Potaliya) khi đã có tuổi, trao hết quyền hạn gia đình và của cải cho con, không màng đến việc đời, nguyện sống du hành khất thực, thiên hướng thực hành tâm linh. Ông tự nhận là mình là du sĩ “lánh tục, đoạn tục, xả các tục sự”, buông bỏ hết việc đời, rong chơi trời phương ngoại.
“Một thời Phật du hóa tại Na-nan-đại, trong khu rừng xoài của Ba-hòa-lị. Bấy giờ cư sĩ Bô-lị-đa mặc chiếc áo trắng tinh, đầu quấn khăn trắng, chống gậy, cầm dù, mang guốc thế tục, du hành khắp nơi. Rồi cư sĩ Bô-lị-đa trong khi du hành khắp nơi, thong dong tản bộ đến chỗ Đức Phật, chào hỏi xong, chống gậy đứng ngay trước Phật.
Thế Tôn hỏi:
- Cư sĩ, có chỗ ngồi đó, muốn ngồi thì mời ngồi.
Cư sĩ Bô-lị-đa bạch rằng:
- Này Cù-đàm, không thể như vậy! Không nên như vậy! Vì sao? Vì tôi đã lánh tục, đoạn tục, xả các tục sự, mà Cù-đàm gọi tôi là cư sĩ sao?
Thế Tôn nói:
- Ngươi có hình tướng, biểu hiện như cư sĩ, cho nên Ta gọi ngươi là cư sĩ. Có chỗ ngồi đó, muốn ngồi thì mời ngồi.
Rồi Thế Tôn hỏi:
- Ngươi lánh tục, đoạn tục, xả các tục sự như thế nào?
Cư sĩ Bô-lị-đa đáp:
- Tất cả những tài vật trong nhà, tôi đều cho con cái hết rồi; tôi sống vô vi, vô cầu, chỉ đi lấy thức ăn để duy trì mạng sống mà thôi. Tôi lánh tục, đoạn tục, xả các tục sự như vậy.
Thế Tôn nói:
- Này cư sĩ, trong Thánh pháp luật, sự đoạn tuyệt các tục sự không phải như vậy. Này cư sĩ, trong Thánh pháp luật có Tám chi đoạn tuyệt tục sự.
Lúc bấy giờ cư sĩ Bô-lị-đa bèn bỏ gậy, xếp dù, cởi guốc tục, chắp tay hướng về Phật bạch rằng:
- Này Cù-đàm, trong Thánh pháp luật, thế nào là Tám chi đoạn tuyệt tục sự?
Thế Tôn nói:
- Này cư sĩ, Đa văn Thánh đệ tử y trên lìa sát mà đoạn trừ sát, y trên xa lìa lấy của không cho mà đoạn trừ sự lấy của không cho, y trên xa lìa tà dâm mà đoạn trừ tà dâm, y trên xa lìa nói láo mà đoạn trừ nói láo, y trên không tham trước mà đoạn trừ tham trước, y trên không nhuế hại mà đoạn trừ nhuế hại, y trên không đố kỵ thù nghịch mà đoạn trừ đố kỵ thù nghịch, y trên không tăng thượng mạn mà đoạn trừ tăng thượng mạn”.
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Bô-đa-lợi, kinh Bô-lị-đa, số 203 [trích])
Ảnh minh họa.
Lời bàn:
Bô-lị-đa (Potaliya) khi đã có tuổi, trao hết quyền hạn gia đình và của cải cho con, không màng đến việc đời, nguyện sống du hành khất thực, thiên hướng thực hành tâm linh. Ông tự nhận là mình là du sĩ “lánh tục, đoạn tục, xả các tục sự”, buông bỏ hết việc đời, rong chơi trời phương ngoại.
Buông bỏ là một hạnh lành, không phải người nào cũng làm được. Xả bỏ được bao nhiêu thì nhẹ nhàng và thong dong bấy nhiêu. Nhưng dứt hẳn việc đời, đoạn tuyệt tục sự thì không phải dễ dàng. Trao quyền sắp xếp việc nhà và của cải cho con là buông bỏ lớn nhưng chưa hết. Phải đoạn trừ sát hại, trộm cắp, tà hạnh, nói dối, tham lam, sân hận, đố kỵ-thù nghịch và ngã mạn thì mới thực sự dứt hẳn việc đời, đoạn tận trần tục.
Sự buông bỏ đích thực là xả ly các phiền não bên trong chứ không phải hình thức bên ngoài. Nên người xuất gia khi bước ra khỏi ngôi nhà thế tục phải phấn đấu không ngừng để ra khỏi nhà phiền não và nhà ba cõi.
Bô-lị-đa là cư sĩ, mới ra khỏi nhà mình nhưng vẫn ở trong nhà phiền não mà cứ ngỡ đã tự tại thong dong. Thế nên, những ai có chí hướng bước lên con đường thoát tục thì cần chú ý tìm hiểu và thực hành trọn vẹn “Tám chi đoạn tuyệt tục sự”.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Chuyển hóa nỗi ghen ghét thành sự khâm phục
Lời Phật dạy
08:41 30/05/2026
Nỗi ghen ghét quả thực là một ngọn lửa ngầm thiêu đốt trái tim, và việc chuyển hóa nó thành sự khâm phục (có thể xem là biểu hiện của tâm tùy hỷ - muditā) chính là một trong những phép lạ của đời sống tâm linh thiết thực. Đạo Phật không xem đây là một kỹ thuật tâm lý đơn thuần, mà là một phần của lộ trình thanh lọc tâm, đưa đến an vui và giải thoát.
Lời Phật dạy giúp an yên cả đời
Lời Phật dạy
19:00 29/05/2026
Đây là những bài học cuộc đời hết sức trí tuệ, ý nghĩa và thiết thực. Người nào hiểu, quan sát rõ và thực hành theo những điều Phật dạy ở trên thì cả đời sẽ an yên phúc lạc.
Người nữ sanh cõi lành - Năm pháp tái sinh tốt đẹp
Lời Phật dạy
08:45 29/05/2026
Một thời, Tôn giả Anuruddha với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy rõ một người nữ sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên cõi lành, thiên giới. Nhận thấy điều này không phải ngẫu nhiên, Tôn giả liền bạch hỏi Đức Thế Tôn về nhân duyên đưa đến quả báo ấy.
Luật Phật cấm ca hát, vậy chùa tổ chức văn nghệ các dịp lễ lớn đúng không?
Lời Phật dạy
20:23 28/05/2026
Mỗi dịp Phật đản, Vu lan hay các sự kiện lớn của Phật giáo, nhiều ngôi chùa thường tổ chức các chương trình văn nghệ với ca múa, nhạc Phật giáo, hợp xướng hay biểu diễn nghệ thuật. Điều này khiến không ít người thắc mắc: trong giới luật nhà Phật vốn có điều cấm ca múa hát xướng, vậy việc tổ chức văn nghệ ở chùa có trái với lời Phật dạy hay không?
Xem thêm
