450
Sinh-diệt thế gian dưới góc nhìn Phật học
Hôm trước ngày Thiên xá 2-11 âm lịch, bà Nội vợ tôi qua đời sau cả năm trời nằm liệt trên giường rên rỉ vì vết da loét sau lưng bị hoại tử rất đau. Nội sinh năm Ất Hợi-1935 và mất năm nay Ất Tỵ-2025, hưởng thượng thượng thọ: 91 tuổi.
Đứng về mặt Phật học, Nội vợ tôi đi trọn một chu trình kiếp người đầy đủ sinh-lão-bệnh-tử, cũng như gánh tròn nghĩa phận làm vợ-làm mẹ-làm bà-làm cố. Tự đáy lòng vợ chồng tôi, bằng tự lực sống tốt cho bản thân lẫn quyến thuộc và dựa vào tha lực của mười phương chư Phật; thành kính nguyện cầu cho Nội được thuận đường siêu sanh đúng nghiệp lực của Người để mãi mãi men theo chánh đạo tấn đạt giải thoát.
Đứng về mặt thiền học Vipassana, nhãn lực nhìn nhận sinh-tử đủ giúp tôi thấu ngộ lẽ sinh-diệt hiện hữu trong từng hơi thở sát-na (=0.013 giây theo Câu xá luận) của kiếp nhân sinh. Hướng về tha lực Phật đà để cầu xin, tôi bất biến chọn nhận trí tuệ Bát nhã do lẽ Đức Thích Ca từng dặn: “Duy tuệ vốn thị nghiệp”. Hướng về nội lực bản thân tôi ý thức mình sinh ra từ bào thai đầy đủ tục đế của tinh Cha kết ái cùng huyết mẹ để biết rằng: công ơn của Song thân là cao tựa Trời rộng giống Đất. Từ đó, trọng tín bất thối trong tôi luôn hiện hữu song hành hình bóng Cha trong đầu và Mẹ trong tim. Bởi vì, Cha tượng trưng cho lý trí thế gian để cầm cân nảy mực, đứng đắn cho đàn con noi theo – Mẹ tượng trưng cho tình cảm ủy mị để làm dịu đi và kiềm tỏa tính nóng nảy của con cái. Do thế, hiếu nguyện manh nha trong tôi từ mùa Đông Quý Hợi (1983) năm ấy là làm sao trợ Cha (đã mất) sớm siêu thoát đúng theo nghiệp lực và giúp Mẹ (còn sống) trưởng dưỡng việc tốt hàng ngày.
Kết gọn, Bồ tát hạnh nơi tôi cứ thế nương theo Lục độ Ba la mật(*) mà hành trì miên mật dựa theo tứ khế (lý – thời – cơ – xứ) đến cuối trọn kiếp này. Cụ thể, nghĩ về Cha tôi trì giới theo nghĩa lợi mình – lợi người bằng cách tránh ác trong chánh niệm và làm lành trong tỉnh thức. Song, nghĩ về Mẹ tôi hành thiền hàng ngày – hàng giờ - hàng giây bằng pháp môn niệm Phật tam muội của Ngài Đại Thế Chí. Sau cùng, chân đế giúp tôi lãnh hội được trí tuệ Bát nhã từ nhị vị Phật A Di Đà và Dược Sư. Đó cũng là tiền trần dẫn dắt tôi tấn tu để thụ hữu được tấm lòng Từ bi tam muội từ Ngài Quán Thế Âm, thân an từ Ngài Dược Thượng và hỷ diện từ Ngài Dược Vương.
Cuối cùng, xin hồi hướng hai khả lực Hiếu – Nhẫn của Ngài Địa Tạng đến khắp cùng Lục đạo(**) để hết thảy chúng sanh phát tâm Bồ đề vốn kiên cố, ngõ hầu chóng rời xa bể khổ - nguồn mê, sớm quay đầu về bờ Giác. Cũng như, xin lấy đôi dòng thơ sau như thay lời ai điếu thành kính nhất mong gửi đến hương hồn Nội vợ tôi nơi Cửu tuyền:
Vĩnh biệt trần gian, vĩnh biệt đời
Ngập trời nhuốm lệ, Tổ mẫu ơi
Nơi vào huyệt mộ, sầu thiên cổ
Sát bộ quan tài, nát ruột gan
Bình tâm con niệm, từng giây một
Nguyện đến vô cùng: Nội lạc sanh
Nam mô tiếp dẫn A Di Đà
Nam mô Dược Sư Phật phò trợ!
An cựu - Huế, Trung tuần tháng 11 năm Ất Tỵ (2025)
Chú giải:
(*) Lục độ Ba la mật: Bố thí – Trì giới – Tinh tấn – Trí tuệ Bát nhã - Thiền định – Nhẫn nhục.
(**) Lục đạo: Trời – Người – A tu la – Ngạ quỷ - Súc sanh – Địa ngục
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Hạnh phúc thế gian mong manh, dễ có dễ mất
Phật pháp và cuộc sống
17:50 10/05/2026
Hạnh phúc thế gian giống như sương sớm trên lá. Đẹp đó. Long lanh đó. Nhưng mặt trời lên rồi sẽ tan.
Mái ấm chở che những mảnh đời kém may mắn
Phật pháp và cuộc sống
17:41 10/05/2026
Suốt 34 năm qua, Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Mai Cần Thơ (tên thường gọi Mái ấm Hoa Mai, tại xã Đông Phước, TP.Cần Thơ - trước đây là TT.Cái Tắc, H.Châu Thành A, Hậu Giang) trở thành điểm tựa bình yên cho hơn 200 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Chương trình "Hiến máu cứu người - Hạnh đạo Bồ-tát" lần thứ 6 tại Thiền viện Quảng Đức
Phật pháp và cuộc sống
17:30 10/05/2026
Chương trình "Hiến máu cứu người - Hạnh đạo Bồ-tát" tại Thiền viện Quảng Đức (Văn phòng 2 TƯ GHPGVN, TP.HCM) là hoạt động nhân đạo thường kỳ mỗi tháng, nhằm lan tỏa từ bi tâm của đạo Phật. Chương trình phối hợp cùng các bệnh viện như Chợ Rẫy, Trung tâm Hiến máu nhân đạo Thành phố để tiếp nhận máu, cứu giúp bệnh nhân hiểm nghèo và tôn vinh nghĩa cử cao đẹp.
Không có gì đáng để phiền não
Phật pháp và cuộc sống
14:06 10/05/2026
Càng lớn, tôi càng thấy đời người thật ra ngắn hơn những gì mình từng nghĩ. Mới đó mà một năm đã qua. Mới đó tóc cha mẹ đã bạc thêm. Mới đó những người từng rất thân giờ chỉ còn nằm trong danh bạ điện thoại ít khi liên lạc.
Xem thêm
