450
Sinh-diệt thế gian dưới góc nhìn Phật học
Hôm trước ngày Thiên xá 2-11 âm lịch, bà Nội vợ tôi qua đời sau cả năm trời nằm liệt trên giường rên rỉ vì vết da loét sau lưng bị hoại tử rất đau. Nội sinh năm Ất Hợi-1935 và mất năm nay Ất Tỵ-2025, hưởng thượng thượng thọ: 91 tuổi.
Đứng về mặt Phật học, Nội vợ tôi đi trọn một chu trình kiếp người đầy đủ sinh-lão-bệnh-tử, cũng như gánh tròn nghĩa phận làm vợ-làm mẹ-làm bà-làm cố. Tự đáy lòng vợ chồng tôi, bằng tự lực sống tốt cho bản thân lẫn quyến thuộc và dựa vào tha lực của mười phương chư Phật; thành kính nguyện cầu cho Nội được thuận đường siêu sanh đúng nghiệp lực của Người để mãi mãi men theo chánh đạo tấn đạt giải thoát.
Đứng về mặt thiền học Vipassana, nhãn lực nhìn nhận sinh-tử đủ giúp tôi thấu ngộ lẽ sinh-diệt hiện hữu trong từng hơi thở sát-na (=0.013 giây theo Câu xá luận) của kiếp nhân sinh. Hướng về tha lực Phật đà để cầu xin, tôi bất biến chọn nhận trí tuệ Bát nhã do lẽ Đức Thích Ca từng dặn: “Duy tuệ vốn thị nghiệp”. Hướng về nội lực bản thân tôi ý thức mình sinh ra từ bào thai đầy đủ tục đế của tinh Cha kết ái cùng huyết mẹ để biết rằng: công ơn của Song thân là cao tựa Trời rộng giống Đất. Từ đó, trọng tín bất thối trong tôi luôn hiện hữu song hành hình bóng Cha trong đầu và Mẹ trong tim. Bởi vì, Cha tượng trưng cho lý trí thế gian để cầm cân nảy mực, đứng đắn cho đàn con noi theo – Mẹ tượng trưng cho tình cảm ủy mị để làm dịu đi và kiềm tỏa tính nóng nảy của con cái. Do thế, hiếu nguyện manh nha trong tôi từ mùa Đông Quý Hợi (1983) năm ấy là làm sao trợ Cha (đã mất) sớm siêu thoát đúng theo nghiệp lực và giúp Mẹ (còn sống) trưởng dưỡng việc tốt hàng ngày.
Kết gọn, Bồ tát hạnh nơi tôi cứ thế nương theo Lục độ Ba la mật(*) mà hành trì miên mật dựa theo tứ khế (lý – thời – cơ – xứ) đến cuối trọn kiếp này. Cụ thể, nghĩ về Cha tôi trì giới theo nghĩa lợi mình – lợi người bằng cách tránh ác trong chánh niệm và làm lành trong tỉnh thức. Song, nghĩ về Mẹ tôi hành thiền hàng ngày – hàng giờ - hàng giây bằng pháp môn niệm Phật tam muội của Ngài Đại Thế Chí. Sau cùng, chân đế giúp tôi lãnh hội được trí tuệ Bát nhã từ nhị vị Phật A Di Đà và Dược Sư. Đó cũng là tiền trần dẫn dắt tôi tấn tu để thụ hữu được tấm lòng Từ bi tam muội từ Ngài Quán Thế Âm, thân an từ Ngài Dược Thượng và hỷ diện từ Ngài Dược Vương.
Cuối cùng, xin hồi hướng hai khả lực Hiếu – Nhẫn của Ngài Địa Tạng đến khắp cùng Lục đạo(**) để hết thảy chúng sanh phát tâm Bồ đề vốn kiên cố, ngõ hầu chóng rời xa bể khổ - nguồn mê, sớm quay đầu về bờ Giác. Cũng như, xin lấy đôi dòng thơ sau như thay lời ai điếu thành kính nhất mong gửi đến hương hồn Nội vợ tôi nơi Cửu tuyền:
Vĩnh biệt trần gian, vĩnh biệt đời
Ngập trời nhuốm lệ, Tổ mẫu ơi
Nơi vào huyệt mộ, sầu thiên cổ
Sát bộ quan tài, nát ruột gan
Bình tâm con niệm, từng giây một
Nguyện đến vô cùng: Nội lạc sanh
Nam mô tiếp dẫn A Di Đà
Nam mô Dược Sư Phật phò trợ!
An cựu - Huế, Trung tuần tháng 11 năm Ất Tỵ (2025)
Chú giải:
(*) Lục độ Ba la mật: Bố thí – Trì giới – Tinh tấn – Trí tuệ Bát nhã - Thiền định – Nhẫn nhục.
(**) Lục đạo: Trời – Người – A tu la – Ngạ quỷ - Súc sanh – Địa ngục
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Sống tử tế theo lời Phật dạy
Phật pháp và cuộc sống
11:17 05/06/2026
Tử tế không chỉ hướng ra bên ngoài mà còn hướng vào chính mình. Nhiều người dễ dàng tha thứ cho người khác nhưng lại quá khắt khe với bản thân.
Ngày đầu về nhà mới đã cãi nhau có xui không?
Phật pháp và cuộc sống
09:30 05/06/2026
Ngày đầu dọn về nhà mới, mệt mỏi vì khuân vác, áp lực vì chi phí khiến vợ chồng lỡ lời cãi vã. Nhiều người lập tức hoang mang, tự hỏi liệu đây có phải “điềm báo” cho một cuộc sống trắc trở về sau?
Bác Hồ và việc thực hành lời Phật dạy nhân 115 năm ngày Bác ra đi tìm đường cứu nước
Phật pháp và cuộc sống
08:30 05/06/2026
Có những con người đã đi xa. Nhưng hương của đời sống đẹp vẫn còn ở lại. Bác Hồ là một người như thế. Nhân ngày 5.6, đúng 115 năm Bác ra đi tìm đường cứu nước, chúng tôi trân trọng những tác phẩm của Bác, mang ra đọc lại và nghiên cứu kỹ hơn.
Thức tỉnh với cuộc đời trong từng hơi thở
Phật pháp và cuộc sống
08:19 05/06/2026
Hầu hết chúng ta đều còn sống, nhưng không thực sự sống...
