450
“Tâm có chánh niệm thì phiền não sẽ không xen vào được”
Niệm tâm là theo dõi phản ứng của tâm. Ngoài giấc ngủ ra, bất cứ giờ nào mà tâm hoạt động, chúng ta sẽ thấy nó có tham, có sân, có si, đó là phản ứng của tâm trước đối tượng.
Phát triển tâm định bằng niệm hơi thở
- Khi thích đối tượng thì tâm tham phát sinh
- Khi không thích đối tượng thì tâm sân phát sinh
Khi thấy như vậy thì chúng ta phải làm thế nào?
Chúng ta không trốn tránh nó. Chúng ta biết tâm đang có tham trong phút giây tham sanh lên, biết tâm đang có sân trong giây phút sân sanh lên.
Còn tâm si hoạt động như thế nào?
Trong tham cũng có si và trong sân hận cũng có si. Không có mặt của tham và sân thì si hoạt động một mình, si mê có nghĩa là không biết.
Ví dụ, khi một người đang đứng mà không biết mình đang đứng, thấy mà không biết mình đang thấy, nghe mà không biết mình đang nghe, có thân mà không hay biết gì... thì tâm người đó đang có si.
Si mê là quyên, quyên đến nỗi không thấy tâm, tâm đi lang thang trong quá khứ cũng không thấy, tâm đi trong tương lai cũng không hay.
Đôi khi người ta nói chiêm bao ban ngày là như vậy đó.
Chúng ta đang thực tập để có tâm định và tâm giải thoát, nên thiền sinh phải luôn luôn có chánh niệm cả ngày lẫn đêm.
Tâm sở chánh niệm luôn luôn đi liền với tâm hay biết để tạo điều kiện không kẽ hở cho những tâm sở bất thiện khác có thể xen vào.
Tâm sở chánh niệm làm chức năng người gác cửa - khi nhà có người gác cửa thì tự nhiên kẻ xấu không vào được.
Cũng vậy, tâm có chánh niệm thì phiền não sẽ không xen vào được.
Trích trong: Có Bấy Nhiêu Đó Thôi.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Dẹp bỏ cái tôi, dễ không?
Phật giáo thường thức
15:48 09/05/2026
Có người từng nói với tôi rằng: “Tu cả đời, thứ khó bỏ nhất vẫn là cái tôi”. Ngẫm lại thấy đúng.
Còn mang phiền não theo, đến đâu cũng không hạnh phúc
Phật giáo thường thức
13:45 09/05/2026
Có một sự thật mà nhiều người trong chúng ta thường mắc phải khi gặp khổ đau, buồn chán, bực bội, ta thường nghĩ rằng chỉ cần thay đổi hoàn cảnh thì mọi chuyện sẽ tốt hơn. Ta đổi việc, đổi nơi ở, đổi bạn đời, thậm chí đổi cả quốc gia để sinh sống. Nhưng thật lạ, sau một thời gian, những cảm xúc tiêu cực cũ kỹ lại ùa về. Hóa ra, vấn đề không nằm ở bên ngoài, mà nằm ngay trong chính tâm thức của ta.
Luôn có điều không ổn và thói quen đổ lỗi cho người khác
Phật giáo thường thức
11:18 09/05/2026
Nhìn lỗi mình bước đột phá đầu tiên trên con đường giác ngộ. Tại sao chúng ta không nhìn thấy lỗi của chính mình? Bởi vì tâm ta bị che mờ bởi bức màng vô minh và ngã chấp. Ta có một cơ chế đã được lập trình sẵn, ưu tiên bảo vệ hình ảnh bản thân, phóng đại lỗi người, thu nhỏ lỗi mình. Đây là một trong những trói buộc lớn nhất cản trở sự tu tập.
Nguyện là gì trong chánh pháp?
Phật giáo thường thức
10:26 09/05/2026
Nguyện, nếu chỉ nói suông, thì không có lực. Nhưng nếu được lặp lại bằng tâm chân thật, liên tục, thì sẽ trở thành một dòng chảy tâm lý mạnh mẽ, dẫn dắt toàn bộ đời sống.
Xem thêm
