450
Tứ đại oai nghi dưới góc nhìn Thiền học
Hôm trước 28/11 âm lịch, tôi đi tác nghiệp hướng dẫn viên cho hai khách Pháp tại chùa Linh Ứng - Ngũ hành sơn - Tp. Đà nẵng đúng dịp Húy kỵ Hòa thượng Thích Trí Hữu (1913 – 1975) - một trong những bậc Cao tăng Thạc đức của Phật giáo đồ Việt Nam thuộc thế kỷ XX.
Bước lên từng bậc cấp của chùa Linh Ứng tôi mới ngộ ra rằng: pháp môn Niệm Phật mà tôi hành trì suốt bốn mươi năm qua không thể rời xa thiền, tức là quán sổ tức. Từ đó, tôi quay về hải đảo tự thân để tìm thấy cõi tịnh lạc trú ngay giữa chốn Ta bà lắm đủ cội khổ này. Mặt khác, giữa thời mạt pháp hiện nay: nhân tâm vốn thực điên đảo nên không thể không dụng đến mật thừa. Đó là giản ngôn cốt ngữ như một phương tiện thù thắng dung thông được giữa tục đế từ tự lực của phàm phu và chân đế từ tha lực của Phật đà mười phương. Cụ thể, thiền – tịnh – mật là ba yếu tố cấu thành thế vững chân kiềng, vốn tánh Bất thối và có khả lực Vô sanh pháp nhẫn. Từ đó, chúng tùy duyên dựa trên nền tảng của giới – định – tuệ như ngọn đuốc Chánh pháp soi đường cho trọng tín – hiếu nguyện – bồ tát hạnh mãi hiện hữu trong tôi.
Khi niệm Phật miên mật đạt mức tam muội của Bồ tát Đại Thế Chí, tôi thấy rằng thực tế leo bậc cấp (nói khác: chú dụng lực của cơ - xương) không thể không chú trọng đến hơi thở bằng cách hít dưỡng khí vào từ từ - nén chậm thật sâu trong lồng phổi rồi chuyển xuống Đan điền (dưới rốn) – thở ra cần lâu.
Thực tế, tỷ lệ thở Y khoa khuyến tấn là 4:7:8 tôi từng áp dụng bằng cách cụ thể hóa nó trong tứ đại oai nghi qua ngôn niệm như sau:
Khi ngồi và nằm thường hiếm dùng tác lực của cơ – xương nên tôi chỉ miên mật thư thả niệm rằng:
Hít vào, niệm: Nam mô A Di Đà Phật – Ba
Nín hơi, niệm: Nam mô Tiêu tai – Diên thọ Dược Sư Phật – Mẹ
Thở ra, niệm mật chú Kim Cương Thủ: Om – Va – J - Ra – Pa – Ni – Hum tiêu trừ ác nghiệp thân-khẩu-ý
Khi đứng và đi hay dùng tác lực của cơ – xương nên tôi lại liên tục niệm rằng:
Hít vào, niệm chậm: Nam mô A Di Đà – Dược Sư Phật
Nín hơi cần lâu, niệm thầm: Nam mô Đại nguyện Địa tạng vương Bồ tát ma ha tát
Thở ra từ từ, niệm mật chú Kim Cương Thủ: Om - Va – J – Ra – Pa – Ni – Hum tiêu trừ ác nghiệp thân - khẩu - ý
Sau cùng, nói như Pháp Bảo Đàn kinh của Lục Tổ Huệ Năng: “Phật pháp vốn bất ly thế gian giác” nên hãy để cuộc sống con người vận hành tự nhiên theo duyên - nghiệp. Nếu nghiệp nhẹ thì tôi an nhiên – tịnh tại đón nhận, còn nghiệp nặng thì tôi an nhẫn - tự tại chuyển hóa nó bằng trí tuệ Bát nhã vốn thuần thiện – vô nhiễm. Do thế, tam độc tham - sân - si không còn bị cuốn theo lạm – hận – dại nên thành thánh dược: tri túc kết cùng thiểu dục – từ bi đạt mức tam muội – chánh niệm song hành tỉnh thức.
Cuối cùng, nhân dịp thượng tuần tháng Chạp - Ất Tỵ mừng Đức Thích Ca thành đạo, xin nhắc lại tiến trình bốn bước bất biến của dòng thiền Vipassana sau, như một lời tri ân tận đến vô thỉ, mong thay cho lời kết của bài viết này:
Sơ thiền: ly dục – ly ác
Nhị thiền : nội tĩnh – nhất tâm
Tam thiền: chánh niệm – tỉnh thức
Tứ thiền: bất lụy – bất lạc
Huế - Đế đô, Hạ tuần tháng 01 năm 2026.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Thi ân không cầu báo
Phật pháp và cuộc sống
12:18 06/06/2026
Trong cuộc sống, ai cũng từng nhận sự giúp đỡ từ người khác và cũng có lúc dang tay giúp đỡ một ai đó. Nhưng điều đáng quý nhất không nằm ở giá trị của món quà hay sự hỗ trợ lớn nhỏ ra sao, mà nằm ở tâm niệm khi cho đi.
Cuối tuần tôi hay đi chùa
Phật pháp và cuộc sống
10:03 06/06/2026
Cuối tuần, khi phố xá bắt đầu chậm lại sau những ngày tất bật, tôi thường tìm về chùa.
Ở nhà thuê có cần làm lễ nhập trạch không?
Phật pháp và cuộc sống
07:35 06/06/2026
Năm ba tháng lại đổi nhà thuê, phòng trọ một lần vì công việc. Chuyển chỗ liên tục như vậy có cần cúng nhập trạch, có nên lập bàn thờ, và liệu có sợ bị “bề trên quở phạt” vì dịch chuyển không gian thờ cúng thường xuyên?
Sống chung với... quả xấu
Phật pháp và cuộc sống
19:22 05/06/2026
Không ai thích nhận về những điều bất như ý trong cuộc đời. Khi bệnh tật xuất hiện, công việc đổ vỡ, tình cảm rạn nứt hay gặp những nghịch cảnh ngoài mong muốn, chúng ta thường tự hỏi: "Tại sao chuyện này lại xảy ra với mình?".
