450
Tu thế nào mới gần và được Niết bàn?
Tất cả mọi người tu, ai cũng có ước nguyện được sanh về cõi Cực Lạc hoặc nhập Niết Bàn vô sanh không còn luân hồi sanh tử. Nhưng tu thế nào mới gần và được Niết Bàn? Tu thế nào xa và không được Niết Bàn? Tu thế nào xa và không được Niết Bàn?
Niết bàn là sự thật tuyệt đối, là an vui tuyệt đối
Bài kệ sau đây của một tôn giả đệ tử Phật nói về việc gần và xa Niết Bàn:
"Thấy sắc niệm say mê,
Nếu tác ý ái tưởng,
Tâm tham đắm cảm thọ
Tâm nhập và an trú,
Thọ người ấy tăng trưởng,
Nhiều loại do sắc sanh,
Tham hại tâm lớn mạnh
Chúng gia hại tâm nó
Khổ chất chứa như vậy
Rất xa với Niết Bàn."
Ngưòi đối với mọi hình sắc, vừa thấy liền khởi niệm say mê, rồi tác ý ưa thích nghĩ tưởng hình sắc, thế là lòng tham chìm đắm trong cảm thọ.
Do tham đắm trong cảm thọ, nên tâm nhập vào sắc và an trú nơi sắc.
Nếu tâm an trú nơi sắc thì cảm thọ của người ấy đối với sắc càng ngày càng tăng thêm.
Nếu cảm thọ tăng thêm, thì có nhiều thứ phiền não tội lỗi do cảm thọ sắc mà sanh ra, như tâm tham, tâm hại càng ngày càng lớn mạnh.
Nếu tham hại càng lớn mạnh thì tâm Bồ đề bị lu mờ.
Nghiệp chướng phiền não chất chồng, càng ngày càng xa Niết Bàn.
Không những đối với sắc, đắm mê sắc có những cái hại như thế, mà đuổi theo thanh đắm mê thanh, đuổi theo hương đắm mê hương, đuổi theo vị đắm mê vị, đuổi theo xúc đắm mê xúc cũng có những cái hại tương tự.
Càng ngày càng xa với Niết Bàn.
Ngược lại thì gần với Niết Bàn:
"Không tham nhiễm các sắc
Thấy săc giữ chánh niệm
Tâm không tham cảm thọ
Không xâm nhập an trú.
Thấy sắc như thế nào?
Như vậy có cảm thọ
Từ bỏ không tích lũy
Chánh niệm hành trì vậy
Như vậy không chứa khổ
Được vậy gần Niết Bàn."
Người thấy sắc không nhiễm sắc, tuy mắt thấy sắc mà tâm vẫn an trú trong chánh niệm nên không chạy theo cảm thọ lạc hay cảm thọ khổ.
Đã không chạy theo cảm thọ thì tâm không xâm nhập nơi sắc và không an trú nơi sắc.
Thấy sắc như thế nào thì ghi nhận (thọ) như thế ấy.
Không khởi tâm phân biệt thủ xả chấp trước, hằng ở trong chánh niệm, thì phiền não trần lao khổ không dấy khởi.
Người không phiền não không khổ đau là gần với Niết Bàn.
Vậy, xa với Niết Bàn hay gần với Niết Bàn là do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân tiếp xúc với sắc, thanh, hương, vị, xúc; nếu dính, kẹt, nhiễm trước thì xa Niết Bàn; không kẹt, không nhiễm trước, là gần với Niết Bàn.
Một hôm, tôn giả Phú Lâu Na đến đức Phật đảnh lễ, quì thưa:
Bạch Thế Tôn, con muốn đến một chỗ vắng vẻ để tu. Xin Thế Tôn dạy cho con phương pháp tu đơn giản dễ nhớ, để con đến đó tu hành chóng đạt được đạo.
Phật dạy:
Mắt thấy sắc không nhiễm trước, không dính mắc là gần với Niết bàn;
Tai nghe tiếng không nhiễm trước, không dính mắc là gần với Niết bàn;
Mũi ngửi mùi, lưỡi nếm vị, thân chạm xúc không nhiễm trước, không dính mắc là gần với Niết bàn.
Ngược lại, nếu nhiễm trước, nếu dính mắc là xa với Niết bàn.
Tôn giả Phú Lâu Na vâng lời Phật dạy đi đến chỗ vắng vẻ để tu.
Phật dạy tu rất là đơn giản.
Xa và gần Niết bàn là tại đâu?
Năm căn tiếp xúc với năm trần mà chấp chặt là xa Niết bàn, ngược lại năm căn tiếp xúc với năm trần mà không đuổi theo, không chấp chặt là gần với Niết bàn.
Trích trong: Gần Và Xa Niết Bàn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Làm sao có thể hành thiền khi tâm bị tán loạn sau một ngày làm việc?
Phật giáo thường thức
19:04 13/06/2026
Hỏi: Trong cuộc sống, tôi luôn bận rộn. Khi đi làm về nhà, tôi thấy không còn đủ sức để làm thêm việc gì nữa. Tâm tôi đi loanh quanh và đầu óc tôi quay mòng mòng. Tôi nghĩ mình không thể hành thiền được, vì khi ngồi xuống hành thiền thì tâm tôi hoặc đi lang thang, nghĩ hết việc nầy đến việc nọ hoặc buồn ngủ. Thế thì tôi phải làm gì để có thể hành thiền khi tâm bị tán loạn vào cuối một ngày làm việc như thế?
Nuôi dạy con thời 2026
Phật giáo thường thức
15:30 13/06/2026
"Ba mẹ cần làm gì để nuôi dưỡng những mầm non hạnh phúc và có trí tuệ?”. Đây là câu hỏi của hàng triệu bậc phụ huynh trong thời đại hôm nay.
Người vị kỷ và người vị tha
Phật giáo thường thức
14:30 13/06/2026
Bây giờ tôi sẽ kể cho quý vị nghe một câu chuyện về cách hai người vị tha tìm kiếm sự thỏa mãn, đối mặt với lỗi lầm và hiểm nguy và cách thoát khỏi nó.
Bốn biểu hiện một người có nội hàm tu tập
Phật giáo thường thức
10:34 13/06/2026
Có bốn trường hợp cần được hiểu biết sau một thời gian dài quan sát, không phải bằng nhận xét vội vàng, mà bằng sự chú tâm và trí tuệ.
