Vesak 2025 - Ngày vui mùa sen nở

Ngày ấy, chúng tôi mới chỉ 8, 9 tuổi đầu, còn nhiều ngơ ngác lẫn xa lạ với xung quanh, nhưng niềm hân hoan thì vẫn luôn có thật và theo suốt bao năm tháng miệt mài. Với niềm vui mùa Phật đản 2508 năm ấy tại bến Bạch Đằng – Sài Gòn, sau này trong nhiều bài viết của mình, tôi từng cảm thán rằng: chưa bao giờ thấy lại lần thứ hai. Có thể điều đó hơi quá đáng, nhưng ai cũng hiểu, đó chỉ là sự hân hoan ở góc độ bên ngoài – so với nền tảng và truyền thống Phật giáo Việt Nam (PGVN) lâu đời – vẫn còn là điều phụ, chưa thật cần thiết trong công cuộc hoằng hóa.

Có lẽ vì thế mà về sau, chúng ta ít thấy lại được hình ảnh, màu sắc rộn ràng, ồn ào mỗi khi mùa Phật đản về.

Một đôi dòng hoài niệm mùa Phật đản của tuổi thơ để rồi bây giờ, khi trở về thực tại, vẫn nhớ mình đang đứng bên dòng phát triển thời đại, để tiếp nhận niềm vui với sự hân hoan mang nhiều ý nghĩa sâu sắc hơn và có phần yên bình hơn.

Trước hết, xin được nghiêng mình tri ân chư Tôn đức, cùng các nhà hoạt động Phật sự khắp nơi trên thế giới đã không mệt mỏi đem lá cờ Phật giáo và giá trị của Đức Phật vào từng lá phiếu biểu quyết, đồng thuận ngay trong trụ sở Liên Hiệp Quốc.

Đó là ngày 15 tháng 12 năm 1999, qua Nghị quyết A/54/235, công nhận ngày trăng tròn tháng 5 là Đại lễ Vesak – kỷ niệm ngày Đản sanh, Thành đạo và Nhập Niết Bàn của Đức Phật. Nghị quyết quan trọng này có đoạn: “Những lời dạy của Đức Phật và thông điệp về Từ bi, Hòa bình, Thiện tâm của Ngài đã chuyển hóa hàng triệu người… Thừa nhận ngày trăng tròn tháng 5 hàng năm là ngày thiêng liêng nhất của người Phật tử…”.

Dẫu có phần muộn màng so với một tôn giáo đã hiện diện hơn ba ngàn năm trong dòng chảy nhân gian, nhưng chính nhờ tồn tại và phát triển bằng chân lý Từ bi, Vị tha, Giải thoát mà Phật giáo luôn hiện hữu trong lòng người – mặc cho bão táp phong ba.

Lịch sử Phật giáo khắp nơi đều ghi lại rõ điều đó. Và cũng chính vì thế, khi nhân loại bước vào kỷ nguyên văn minh, giá trị nhân văn được đề cao, thì chân lý Phật giáo lại càng tỏa sáng, tự nhiên được thừa nhận. Bởi vậy, với Phật giáo, sớm hay muộn không là điều đáng bận tâm. Điều quan trọng chính là sự xác tín giá trị của mình – còn các câu hỏi vì sao, tại sao… đều không còn quan trọng nữa.

Kể từ ngày lễ Tam hợp Vesak được Liên Hiệp Quốc chính thức công nhận và trực tiếp tổ chức tại trụ sở New York mỗi năm, ngoài những kỳ đó, Vesak còn được nhiều quốc gia đăng cai tổ chức qua 24 lần kỷ niệm. Trong đó, Vương quốc Thái Lan đăng cai đến 15 lần, Sri Lanka 1 lần, và Việt Nam 3 lần.

Với 15 lần tổ chức tại Thái Lan – không chỉ bởi đây là quê hương của Ngài Chủ tịch Ủy ban Tổ chức Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc (ICDV), GS-TS Hòa thượng Phra Brahmapundit – mà còn vì Thái Lan là quốc gia có truyền thống Phật giáo sâu đậm nhiều đời.

Còn Việt Nam – một đất nước có bề dày hơn hai ngàn năm ảnh hưởng và phát triển Phật giáo, nơi người dân sống trong tinh thần Từ, Bi, Hỷ, Xả – đã tổ chức thành công ba kỳ Đại lễ Vesak trước đó, và lần này – năm 2025 – là lần thứ tư.

Đây là sự cố gắng rất lớn của những người con Phật tại một đất nước luôn đồng hành cùng dân tộc trong công cuộc dựng nước và giữ nước.

Ba lần tổ chức trước được ghi nhận như sau:

• Lần thứ nhất (2008): Tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình – Hà Nội, với 87 quốc gia tham dự.

• Lần thứ hai (2014): Tổ chức tại chùa Bái Đính – tỉnh Ninh Bình, với 105 quốc gia tham dự.

• Lần thứ ba (2019): Diễn ra tại chùa Tam Chúc – tỉnh Hà Nam, với 112 quốc gia tham dự.

Và rồi, như một định duyên – sau ba lần tổ chức thành công – năm 2025, Đại lễ Vesak sẽ lần đầu tiên được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, đánh dấu một bước tiến mới xuôi về phương Nam trong niềm hân hoan lớn lao, chia đều tâm tín hướng về ngày đức Phật đản sanh.

Nói như vậy không phải để phân biệt vùng miền, mà chỉ nhằm nhắc đến đặc thù địa lý của Việt Nam trải dài theo chiều dọc, nên mỗi lần tổ chức thường ít nhiều có sự hạn chế về điều kiện tiếp cận trực tiếp cho người dân khắp cả nước.

Tuy nhiên, trong ba lần tổ chức trước, tất cả những người con Phật từ khắp nơi đều chung tay góp phần tạo nên sự thành công viên mãn, lan tỏa nhiều lợi ích thiết thực.

Lần thứ tư tổ chức Đại lễ Vesak tại Việt Nam – năm 2025 – cũng mang theo nhiều ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang rất cần sự an bình và phát triển theo khát vọng chung của nhân loại. Chủ đề Vesak 2025 đã nói lên điều đó:

“Hòa hợp và bao hàm vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và sự phát triển bền vững.”

Với chủ đề ấy, đất nước đăng cai Vesak 2025 còn mang dấu ấn đặc biệt, như lời của Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch Hội đồng Trị sự, kiêm Trưởng Ban Tăng sự Trung ương GHPGVN:

Ông Phan Văn Mãi – nguyên Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh, nơi trực tiếp đăng cai Đại lễ Vesak 2025 – cũng khẳng định thêm:

Đại lễ Vesak 2025 sẽ diễn ra từ ngày 06 đến ngày 08 tháng 5 năm 2025 tại Học viện Phật giáo Việt Nam – TP.Hồ Chí Minh, với chủ đề như đã nêu ở trên. Đây không chỉ là kỳ vọng của Đại lễ, mà còn là ước nguyện của hầu hết chúng sanh đang sống trong một thế giới còn đó nhiều nỗi đau của chiến tranh và nghèo đói.

Từ những thông tin về Vesak 2025, nghĩ lại, chúng tôi – những người đã trải qua những mùa Phật đản trong ký ức tuổi thơ – như có thêm một dịp được hoài niệm bằng chính hiện thực của mùa sen nở năm nay.

Nguồn: Phật học Từ Quang