Dưới mái chùa có những mùa bình yên

Bức ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Thế Phong làm tôi nhớ đến những chiều rất xa của đời sống thiền môn.

Dưới mái chùa có những mùa bình yên 1
Ảnh: Trần Thế Phong

Một gian phòng nhỏ, ánh sáng rơi nghiêng qua ô cửa, hai sư cô và chú tiểu ngồi bên nhau, người vá y áo, người lặng lẽ cúi xuống trang kinh. Không ai nói gì, mọi thứ yên đến mức tưởng như chỉ còn nghe được tiếng bụi nắng đang rơi.

Đời sống trong chùa đôi khi đơn sơ như vậy. Không có những náo nhiệt ngoài phố thị. Không có tiếng còi xe, những cuộc hẹn, những bon chen hơn thua - chỉ có tiếng chuông sớm chiều, tiếng chổi quét sân lúc tinh mơ, tiếng tụng kinh đều đều trong ngọn đèn vàng giữa đêm khuya.

Người ngoài nhìn vào thường nghĩ đời tu buồn, nhưng thật ra, có những bình yên chỉ tìm thấy được trong sự tĩnh lặng ấy.

Ngày còn nhỏ, tôi từng ghé chùa nhiều lần. Tôi nhớ mùi nhang trầm phảng phất trên mái áo nâu. Nhớ những đôi dép để ngay ngắn trước chánh điện. Nhớ tiếng mõ vọng ra giữa chiều mưa nghe buồn mà an lạ lùng. Và nhớ nhất là hình ảnh những chú tiểu.

Những "khu ô Sa-di" còn rất nhỏ đã có duyên tập sống một đời sống khác với bạn bè đồng trang lứa. Trong khi ngoài kia người ta mải mê với trò chơi, điện thoại, quần áo đẹp hay những cuộc vui tuổi mới lớn, thì trong chùa, có những chú tiểu học cách thức dậy từ bốn giờ sáng, học chắp tay, học cúi đầu, học ngồi yên với chính mình.

Người ta thường nghĩ tu là điều gì cao siêu lắm, nhưng nhiều khi, đời sống thiền môn bắt đầu từ những điều rất nhỏ: gấp lại chiếc y cho ngay ngắn, rửa một cái chén thật sạch, nói nhỏ một lời, đi nhẹ một bước chân, biết cúi đầu trước người khác bằng tâm cung kính.

Trong ảnh, tôi thích ánh mắt của chú tiểu. Một ánh mắt rất trẻ, vẫn còn nguyên vẻ hồn nhiên của tuổi thơ, nhưng lại có chút gì đó trầm xuống như đang bước vào một thế giới khác. Có thể em chưa hiểu hết đạo lý, chưa hiểu hết con đường mình đang đi. Nhưng dưới mái chùa, theo năm tháng, tiếng chuông và lời kinh sẽ dần nuôi lớn tâm hồn ấy.

Đời sống thiền môn không phải lúc nào cũng thanh thản như người ta tưởng. Người tu cũng có những nỗi buồn, những phút yếu lòng, những lần đối diện với chính mình đầy khó khăn. Có những đêm khuya ngồi một mình giữa tiếng côn trùng, nhớ nhà, nhớ mẹ. Có những ngày tụng kinh mà tâm còn vọng động. Có những lúc nhìn bạn bè ngoài đời trưởng thành theo cách khác, lòng cũng thoáng chênh chao.

Nhưng chính trong sự lặng lẽ ấy, con người học được cách quay về. Học nhìn sâu vào tâm mình. Học hiểu rằng mọi vui buồn rồi cũng sẽ qua. Học sống ít lại để lòng nhẹ hơn.

Có người bước vào chùa vì khổ đau. Có người vì một biến cố. Có người đơn giản chỉ muốn tìm một nơi để tâm mình bớt mỏi. Nhưng dù bắt đầu từ lý do nào, đời sống thiền môn cũng dạy người ta một điều rất đẹp: sống chậm lại để thấy mình rõ hơn.

Ngoài kia, thế giới luôn thúc con người phải nhanh hơn, nhiều hơn, giỏi hơn. Nhưng trong chùa, người ta học cách bớt đi: bớt nóng giận, bớt tham muốn, bớt hơn thua, bớt làm khổ người khác bằng lời nói và cái tôi của mình.

Nhiều năm sau, có thể những chú tiểu trong bức ảnh này sẽ trở thành những vị thầy điềm đạm giữa đời. Cũng có thể có người rời chùa, trở lại cuộc sống thế tục. Nhưng tôi tin, những tháng ngày dưới mái chùa sẽ ở lại rất lâu trong ký ức họ. Bởi ai từng sống trong không gian ấy đều hiểu, đời sống thiền môn không chỉ dạy người ta học đạo, mà còn dạy học làm người - dạy biết thương từ những điều nhỏ nhất, biết sống biết đủ, biết im lặng đúng lúc, biết cúi đầu trước cuộc đời bằng sự khiêm cung.

Nhìn bức ảnh trắng đen này, tôi bỗng thấy lòng mình dịu lại. Giữa một thế giới quá nhiều tiếng động, đôi khi chỉ cần còn những mái chùa bình yên, còn tiếng kinh vang trong buổi sớm, còn những đứa trẻ ngồi dưới ánh sáng ấy học cách sống hiền lành hơn… cũng đủ để người ta tin rằng cuộc đời này vẫn còn rất nhiều điều đẹp đẽ.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Làm sao biết một người tu sai hay đúng?

Xiển dương Đạo pháp 10:15 29/05/2026

Đa số, nhiều người thường nhìn việc tu qua hình thức bên ngoài. Thấy ai ăn chay trường, tụng kinh nhiều, mặc áo lam thường xuyên hay nói lời đạo lý thì cho rằng người ấy tu giỏi.

Vesak - ngày thế giới cùng thắp sáng lòng từ bi

Xiển dương Đạo pháp 11:17 27/05/2026

Mỗi năm, khi tháng Năm về, hàng triệu Phật tử trên khắp thế giới lại hướng tâm về một ngày đặc biệt - ngày Vesak.

Bài phát biểu của Trưởng lão Hoà thượng Chủ tịch tại Đại lễ Vesak LHQ 2026

Xiển dương Đạo pháp 09:17 27/05/2026

Tại Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc lần thứ 21 diễn ra tại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự đã có bài tham luận quan trọng với chủ đề “Trí tuệ Phật giáo vì phát triển bền vững toàn cầu: Hướng tới tương lai chung cho nhân loại”.

Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres gửi Thông điệp Vesak 2026

Xiển dương Đạo pháp 07:46 26/05/2026

"Được soi sáng bởi tấm gương của Đức Phật, mong rằng chúng ta cùng khơi dậy tình người chung nơi nhân loại, để xây dựng một thế giới hòa bình và bền vững hơn...", Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres nhấn mạnh. Phatgiao.org.vn đăng toàn văn thông điệp dưới đây.

Xem thêm