450
Vì sao không buông được nỗi nhớ dù vẫn hành thiền?
Việc còn nhớ mãi không quên là chuyện thuộc về tưởng uẩn, là điều rất bình thường.
Hỏi: Con đã thực hành thiền nhiều năm rồi, nhưng sau khi ra nước ngoài và gặp một người khác giới, đến nay đã nửa năm trôi qua mà con vẫn luôn nhớ đến người ấy, không thể buông bỏ được. Vì sao vậy ạ thưa Ajahn?
Ngài Ajahn Golf trả lời: Đôi khi việc chúng ta vẫn luôn nhớ đến một người khác giới thuộc phạm vi của tưởng uẩn (saññākkhandha), tức là ký ức và sự ghi nhận. Việc nhớ đến người ấy tự nó không phải là vấn đề. Điều quan trọng là đừng để lòng tham ái hay dục vọng xen vào.
Đôi khi chúng ta nhớ đến một ai đó, nghĩ về một ai đó. Điều này hoàn toàn bình thường, bởi đó là hoạt động tự nhiên của tưởng uẩn. Chừng nào còn có năm uẩn, chừng đó vẫn còn những ký ức và sự hồi tưởng về con người, sự việc. Chỉ riêng việc nhớ lại hay sự khởi lên của tưởng uẩn tự nó không tạo thành phước thiện, nghiệp thiện hay nghiệp bất thiện nào cả.
Nhưng khi nghĩ đến một người nào đó rồi lại thêm vào dục tham (kāma-taṇhā), thêm vào sự đắm nhiễm, khao khát và mong muốn mang tính nam nữ, thì điều đó trở thành nguyên nhân của khổ đau.
Khi chúng ta đổ thêm tham ái vào ký ức ấy, khổ đau sẽ phát sinh theo. Nhưng nếu chỉ đơn thuần là nhớ đến một người, thì điều đó không gây ra khổ đau.
Thực hành thiền không có nghĩa là phải quên hết mọi thứ. Ngược lại, khi các cảm xúc sinh khởi, nếu chúng ta có thể nhận biết chúng bằng chánh niệm nhanh hơn, thấy rõ chúng nhanh hơn, thì đó chính là dấu hiệu cho thấy sự thực hành đang tiến bộ.
Việc còn nhớ mãi không quên là chuyện thuộc về tưởng uẩn, là điều rất bình thường. Điều cần xem xét là liệu chúng ta có đang thêm vào đó yếu tố tham ái, dục vọng hay không - bởi chính điều đó mới tạo ra khổ đau.
Con mới nhớ người ấy có sáu tháng thôi, đúng không?
Ngay cả bây giờ, đôi khi thầy vẫn còn nhớ đến những cô gái thời còn đi học nữa mà! (cười)
Mặc dù những ký ức ấy có thể xuất hiện, nhưng nếu không tiếp tục nuôi dưỡng hay suy diễn thêm, cuối cùng chúng cũng sẽ tự lắng xuống và chấm dứt.
Nếu là thời trước khi thực hành Pháp, tâm sẽ tiếp tục tưởng tượng:
“Mình nên nói gì với cô ấy đây?”
“Làm sao để theo đuổi cô ấy?”
Đó chính là ái dục (taṇhā) đang vận hành. Tâm bắt đầu tìm mọi cách để đạt được, chiếm hữu hay theo đuổi điều mình mong muốn.
Nhưng nếu chúng ta có chánh niệm, thấy biết nó đúng như thật ngay khi nó sinh khởi, thì chính trong khoảnh khắc sự tỉnh thức xuất hiện, sự chấp thủ và những vọng tưởng ấy cũng sẽ dần tan biến theo.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Vì sao không buông được nỗi nhớ dù vẫn hành thiền?
Phật pháp và cuộc sống
11:04 10/06/2026
Việc còn nhớ mãi không quên là chuyện thuộc về tưởng uẩn, là điều rất bình thường.
Đừng để điểm số che khuất một con người
Phật pháp và cuộc sống
09:23 10/06/2026
Kỳ thi tốt nghiệp THPT là một dấu mốc quan trọng của tuổi học trò. Nhưng nhìn dưới ánh sáng Phật học, đó không phải cuộc chiến định đoạt số phận, mà là một nhân duyên để người trẻ học cách nỗ lực, bình tĩnh và trưởng thành.
Sống thật là biết trân trọng chính mình, đủ lòng để thương người khác
Phật pháp và cuộc sống
08:51 10/06/2026
Cuộc đời ngắn lắm, nếu cứ mãi sống theo mong đợi của người khác, rồi một ngày nào đó quay đầu nhìn lại mới giật mình: “Ủa, vậy rốt cuộc, tôi từng là ai?”
Nghi ngờ oan người khác, tội nằm ở đâu?
Phật pháp và cuộc sống
07:54 10/06/2026
Vụ việc một nữ khách hàng bị nghi lấy cắp hàng hóa tại AEON Mall Long Biên những ngày qua khiến nhiều người suy nghĩ.
