Thứ năm, 15/01/2026, 15:52 PM

Xin đừng phán xét trên nỗi đau của người khác

Viên Quang

“Đó, cứ nói đi chùa, làm từ thiện vẫn không tránh được cái chết” - những lời bình luận như vậy đã xuất hiện dưới các bài viết đưa tin về những người gặp nạn khi đi làm thiện nguyện.

Những câu chữ tưởng như buột miệng ấy, trong thực tế, lại trở thành nhát dao lạnh lùng cắm thêm vào nỗi đau của những gia đình vừa mất người thân.

Cuối tháng 12/2025, xe ô tô chở đoàn thiện nguyện do tài xế Đ.Đ.T (65 tuổi, ở Hà Nội) điều khiển, khi lưu thông trên tuyến đường nối quốc lộ 32 đi tỉnh lộ 174, đoạn qua thôn Mù Thấp, xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai, bất ngờ mất phanh, lật xe. Vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng khiến 9 người tử vong, 9 người bị thương. Một tai họa không ai mong muốn, xảy ra giữa hành trình mang theo lòng tốt và sự sẻ chia.

Xin đừng phán xét trên nỗi đau của người khác 1 — Ai cũng có thể gặp rủi ro, hãy gửi niệm lành khi còn có thể.

Những vụ tai nạn trên đường đi làm từ thiện không phải là chuyện hiếm. Phần lớn đều xuất phát từ các nguyên nhân rất đời: địa hình miền núi hiểm trở, cung đường đèo dốc quanh co, thời tiết xấu, tài xế chưa quen đường, hoặc sự cố kỹ thuật như mất phanh khi xe đang xuống dốc. Đó là những rủi ro mà bất kỳ chuyến đi đường dài nào cũng có thể đối diện, không riêng gì những chuyến xe thiện nguyện.

Anh D., một tài xế lâu năm chạy tuyến Bảo Lộc - TP.HCM, từng chia sẻ rằng với các cung đường miền núi phía Bắc, nếu xe gặp sự cố ở những khúc cua tay áo liên tiếp, người cầm lái đôi khi chỉ còn biết cố gắng xử lý trong giới hạn cho phép và trông mong vào may rủi. Bản thân anh từng trải qua một tình huống tương tự cách đây 15 năm, khi chở đoàn khách từ Hà Nội đi Hà Giang, xe mất phanh trên đèo Mã Pí Lèng. Nhờ phát hiện sớm và xử lý kịp thời, thiệt hại được giảm xuống mức thấp nhất, dù vẫn có một bé gái 8 tuổi bị gãy chân. Với những chuyến đi như vậy, việc kiểm tra phương tiện kỹ lưỡng trước khi khởi hành là điều bắt buộc, nhưng không ai có thể cam đoan rủi ro sẽ bằng không.

Nỗi kinh hoàng của vụ tai nạn ở Lào Cai vẫn còn đó. Và chắc chắn, gia đình của 9 nạn nhân tử vong đang phải đối diện với tận cùng của đau thương, mất mát. Thế nhưng, thay vì chỉ có những lời chia sẻ, an ủi, trên không gian mạng lại xuất hiện không ít lời “phán xét” lạnh lẽo: chết là do nghiệp, đi chùa hay làm từ thiện cũng không tránh được cái chết. Những câu nói ấy, dù vô tình hay cố ý, đều cho thấy sự thiếu vắng của lòng trắc ẩn.

Là người học Phật, tôi hiểu rằng đạo Phật không dạy chúng ta ngồi giải thích cái chết của người khác bằng những lập luận khô cứng. Đức Phật dạy con người biết cúi xuống trước nỗi đau, biết dùng hiểu biết và tình thương để làm dịu bớt khổ đau ấy theo thời gian. Khi người thân của nạn nhân còn chưa hết bàng hoàng, run rẩy vì mất mát, thì việc buông ra những lời nhận xét cay nghiệt chẳng khác nào xát thêm muối vào vết thương đang rướm máu.

Sinh - già - bệnh - chết là quy luật của vô thường. Không ai, kể cả Đức Phật, có thể đứng ngoài quy luật ấy. Vì vậy, việc gán ghép cái chết của người khác với hai chữ “nghiệp báo” một cách tùy tiện là biểu hiện của sự hiểu biết hời hợt về giáo lý. Nhân quả trong đạo Phật không phải là công cụ để kết tội hay phán xét, càng không phải là lý do để biện minh cho sự vô cảm.

Đạo Phật là con đường giúp con người sống an vui, tỉnh thức và giải thoát khổ đau nếu được học và thực hành đúng đắn. Đức Phật là bậc Thầy chỉ đường, chứ không phải một đấng thần linh ban phước hay giáng họa. Vì vậy, lập luận rằng đi chùa, làm từ thiện để tránh tai nạn hay tránh cái chết vốn không phải tinh thần của Phật pháp. Nhưng càng không thể vin vào hai chữ nhân quả để lạnh lùng trước sinh mạng con người.

Học phải đi đôi với hành. Trước nỗi đau của người khác, nếu không thể chia sẻ, xin hãy giữ im lặng. Nếu có thể, hãy thắp một nén hương lòng tiễn đưa người đã khuất. Xin đừng vô cảm, đừng buông ra những lời phán xét vượt quá ranh giới của đạo làm người. Khi có người đã đánh đổi cả tính mạng trong hành trình giúp đỡ đồng bào, điều cần làm không phải là tranh luận đúng sai, mà là chắp tay niệm Phật, cầu cho người ra đi được nhẹ nhàng, người ở lại đủ nghị lực vượt qua mất mát.

Và hơn hết, hãy sống tử tế với nhau, để lòng nhân ái không bị bào mòn giữa những ồn ào và cay nghiệt của đời sống hôm nay.

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Dành cho bạn

Kinh Bách Dụ : Vào biển tìm trầm hương

Nước mắt nào là thuốc? Nước mắt nào là độc dược?

Kinh Lương Hoàng Sám (Quyển 9)

Kinh Bách Dụ: Lượm tiền vàng

Kinh Bách Dụ: Khỉ bị đánh

Tiểu Kinh xóm ngựa

Tâm xả trong kinh Pháp cú

Vô ngã trong kinh Pháp Cú

Tam tạng Sanskrit là gì?

Kinh Lương Hoàng Sám (Quyển 5)

Tìm “chốn an” mùa Vesak

Phật pháp và cuộc sống

14:51 25/05/2026

Mỗi mùa Vesak về, khi hàng triệu người con Phật cùng hướng tâm kính mừng ngày Đức Phật đản sinh, không khí Phật đản không chỉ hiện diện nơi chùa chiền, tự viện hay lễ đài trang nghiêm mà còn lan tỏa vào từng mái nhà, từng nếp sinh hoạt đời thường.