450
Ý thức thọ - xả dưới góc nhìn Thiền học
Hôm qua, tôi đón xe buýt ra hành trì niệm Phật tam muội theo lối Thiền-Tịnh-Mật tại Đền thờ Thánh mẫu Trung thiên Liễu Hạnh sát hầm đèo Ngang vốn là địa danh nổi tiếng với tám câu thơ của Bà Huyện Thanh Quan (1805-1848) trên đường kinh lý:
Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lát đát bên sông, rợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.
Dừng chân đứng lại: trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
(Qua Đèo Ngang)
Hai trăm năm trước Bà Huyện Thanh Quan đến đèo Ngang lúc xế chiều khi nắng nhạt dần thuộc giờ Dậu (17g-19g). Hiện thời, tôi rời đèo Ngang lúc đầu chiều thuộc giờ Mùi (13g-15g) khi nắng chói chang.
Hai thế kỷ trước, Bà Huyện Thanh Quan đối cảnh đèo Ngang cảm thấy lòng buồn man mác lộ rõ nhớ thương khi phải đối diện chính mình. Hiện giờ, tôi cũng đối cảnh đèo Ngang một mình nhưng là trước Đền thờ Thánh mẫu Trung thiên Liễu Hạnh. Tôi đã cảm nhận rõ lòng vui xả lụy bằng tâm thành cầu nguyện cho thân mẫu tôi (SN: 1942) được an lạc trong tuổi già thượng thọ.
Trong tư tưởng Phật học: “Thọ thị khổ” vốn không sai nhưng thọ lãnh trách nhiệm làm con đối với song thân thiết nghĩ dù khổ cũng cần thiết. Thực tế, tôi từ Huế ra viếng Đền thờ Thánh mẫu Trung thiên Liễu Hạnh ở đèo Ngang cách xa 233 km hàng tháng để cầu nguyện cho mẹ tôi hưởng duyên an lành trong những ngày tháng cuối đời âu cũng là bổn phận sau cùng của người làm con tối thiểu nhất.
Trong tư tưởng thiền học, xả ác – ly lạm là bước đầu của Sơ thiền theo nghĩa thế tục bao gồm:
Buông hận thù – đố kỵ để chế ngự bản tính nóng nảy nhằm xây dựng đức tính hòa ái.
Buông mê lầm – dốt nát để để chế ngự thái độ si dại nhằm xây dựng tinh thần tỉnh thức.
Buông nghi - ngờ để chế ngự sự dè dặt thái quá nhằm xây dựng niềm tin vững chắc chính là mẹ của mọi công đức.
Buông kiêu – mạn để chế ngự bản tính cao ngạo – háo thắng nhằm xây dựng thái độ khiêm cung – an nhẫn.
Ly lạm là tham trong nghĩa thiểu dục - tri túc.
Sau cùng, trong khói hương nghi ngút tại Đền thờ Thánh mẫu Trung thiên Liễu Hạnh – đèo Ngang tôi dùng pháp môn niệm Phật tam muội khấn thầm bằng cách:
Hít sâu vào và niệm: Nam Mô A Di Đà Phật.
Giữ dưỡng khí tại huyệt Đan điền (dưới rốn) và niệm: Nam mô Tiêu tai – Diên thọ Dược sư Lưu ly Quang vương Phật.
Từ từ thở ra và niệm thần chú Kim Cang Thủ: Om Va – j – ra – pa – ni Hum tiêu trừ ác nghiệp thân – khẩu – ý.
Cứ mỗi bát nhang, tôi khấn thầm như thế cho đến bát cuối cùng là xong. Tiếp tục niệm ngay cả khi rời khỏi Đền Thánh mẫu Trung thiên Liễu Hạnh gọi là Niệm Phật tam muội (ngay cả trước khi vào Đền ta cũng niệm Phật theo trình tự trên). Đó là thần lực diệu dụng của Bồ tát Đại Thế Chí cứu khổ độ sanh trong Lục đạo gồm: Trời – Người – A tu la – Ngạ quỷ - Súc sanh – Địa ngục.
Cuối cùng, tôi xin kết thúc bài viết này bằng nhị thơ sau được cô chiết từ thi phẩm “Gục đầu” như một tiến trình tu tập không thể gọn hơn ngõ hầu thọ nhận được miên mật trí tuệ Bát nhã từ hai Ngài A Di Dà và Dược Sư:
“Ta thôi dại thân tâm thiền tịnh mật
Vẹn mỗi giây Niệm Phật pháp môn đầu”
Huế, trung tuần tháng Tư năm Ất Tỵ 2025.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Luyện tâm
Phật pháp và cuộc sống
19:08 27/05/2026
Giữa nhịp sống hiện đại đầy vội vã, con người dành rất nhiều thời gian để chăm sóc những điều bên ngoài mình.
Một mùa Phật Đản nữa lại về…
Phật pháp và cuộc sống
15:45 27/05/2026
Mỗi năm, cứ đến mùa Phật Đản, lòng người con Phật lại có một cảm giác rất khó gọi thành tên. Không hẳn là sự háo hức như những ngày lễ hội ngoài đời, cũng không hoàn toàn là niềm xúc động, mà giống như một khoảng lặng rất nhẹ trong tâm - nơi ta tự nhiên muốn sống chậm lại, muốn bước nhẹ hơn, nói khẽ hơn và nhìn lại chính mình nhiều hơn.
Sống sâu giữa thời đại sống vội
Phật pháp và cuộc sống
09:50 27/05/2026
Tối ngày 26.05.2026, tôi quyết định dành trọn vẹn buổi tối để tham gia chương trình Reading Books Together đọc sách cùng nhau số 139. Do công việc bận nên không phải số nào của chương trình nào của chuỗi talk ý nghĩa này tôi đều có thể tham dự được. Nhưng tối qua, tôi phải tham dự bởi vì được nghe các chuyên gia, những doanh nhân thành đạt, có danh tiếng chia sẻ về chủ đề sống sâu mà những người trẻ tuổi đôi mươi như chúng tôi đang rất cần.
Hiểu lý duyên khởi - chìa khoá mở ra hạnh phúc "bây giờ và ở đây"
Phật pháp và cuộc sống
08:54 27/05/2026
Trong nhịp sống hiện đại đầy hối hả, con người thường sống giữa hai dòng chảy: tiếc nuối quá khứ và lo lắng tương lai. Ta đi tìm hạnh phúc nơi người khác, nơi hoàn cảnh bên ngoài, nhưng rồi nhận ra tất cả đều mong manh và khó nắm giữ.
Xem thêm
