Bỏ tất cả là được tất cả

Tại sao “Được tất cả là mất tất cả”?

Hiện giờ chúng ta thấy ở thế gian, có người muốn gì, làm gì đều được thành công.

Muốn tạo được cái nhà liền được cái nhà, muốn có chiếc xe hơi liền được chiếc xe hơi, muốn có danh vọng liền được danh vọng, muốn có tài sản liền được tài sản.

Tóm lại muốn gì được nấy.

Tuy nhiên như thế, nhưng đến khi hết duyên nhắm mắt ra đi, thì tất cả những gì mình được đó có còn không?

Mất hết.

Vậy thì được tất cả rồi sẽ mất tất cả, chớ không có gì còn mãi với mình.

Người đời ước ao mong mỏi những gì mình muốn đều được toại nguyện, đó là hạnh phúc.

Nhưng thật ra được bao nhiêu đi nữa, cuối cùng rồi cũng ra đi với hai bàn tay trắng.

Tất cả những gì cả đời mình cố công tạo dựng đều để lại cho thế gian, vậy thì được đó chính là mất.

Cho nên người biết tu, thức tỉnh thấy rõ cuộc đời như vậy.

Người xuất gia tu hành, có nghĩa là xả phú cầu bần, xả thân cầu đạo. Xả tức là bỏ hết.

Bỏ hết những giàu sang ở đời, bỏ cả thân mạng này để cầu đạo.

Đã bỏ cả giàu sang, quên cả thân mạng thì có gì mà bỏ không được?

Thân mạng còn không tiếc thì cái gì đáng tiếc hơn?

Vậy mà có khi gặp những việc nhỏ lại xả không được.

Đó là chưa thực hiện được đúng với bản nguyện của mình.

Tôi nói bỏ tất cả sẽ được tất cả là sao?

Chúng ta đọc lịch sử biết rõ đức Phật là con nhà vương giả, Ngài đi tu bỏ lại tất cả ngôi vị, quyền tước, tài sản, sự nghiệp, đất nước v.v… chỉ còn chiếc áo cẩm bào trên mình.

Nhưng cuối cùng Ngài cũng cởi ra, đổi lấy chiếc áo thợ săn để vào rừng tầm sư học đạo.

Xả bỏ tâm phân biệt

Như vậy tất cả danh vọng sự nghiệp thế gian, cho tới cha mẹ vợ con Ngài đều xả tất cả.

Ngài chỉ đem theo chí nguyện xuất gia, cầu đạo giải thoát thôi.

Đó là xả phú cầu bần đó. Kế đó, đức Phật xả đến thân.

Sáu năm tu khổ hạnh, Ngài ăn uống đơn giản, một ngày chỉ chút ít mè, chút ít đậu cho tới kiệt sức ngất xỉu.

Trong kinh A-hàm diễn tả lúc đó thân Phật chỉ có xương sườn, không còn chút da thịt nào cả.

Đối với thân Ngài không còn một chút luyến tiếc, không một chút yêu quí, miễn sao tìm được đạo giải thoát thì thôi.

Đó là tinh thần xả thân cầu đạo của người quyết chí tu hành.

Rõ ràng đối với hai thứ xả đó, đức Thích-ca đã thực hành hết rồi. Trước là xả phú cầu bần, kế là xả thân cầu đạo.

Chúng ta bây giờ có xả được không?

Xả chừng bao nhiêu?

Đó là câu hỏi mà mỗi người phải tự đặt ra, rồi kiểm nghiệm lại mình để thấy mình làm được tới đâu.

Đứng về mặt thân, đứng về sự nghiệp, đức Phật đã xả hết rồi, Ngài lại tiếp tục xả đến tâm nữa.

Nghĩa là buông bỏ tất cả những niệm tưởng lăng xăng từ thô đến tế, cho đến khi tâm được định, hoàn toàn thanh tịnh, chừng đó Ngài mới được giác ngộ viên mãn.

Như vậy ý nghĩa xả ở đây, một là xả tất cả sự nghiệp tài sản, cha mẹ anh em bên ngoài.

Kế đó xả thân mạng, sau cùng là xả hết nội tâm của mình.

Nội tâm là những thứ lăng xăng loạn tưởng, làm cho mình phiền não rối rắm.

Thiền định dưới cội bồ-đề suốt bốn mươi chín ngày đêm, khi đó tâm Phật hoàn toàn thanh tịnh, không còn một ý niệm gì nên vào được đại định.

Từ đại định Ngài phát triển tuệ giác như thật của mình, thấu suốt được tánh tướng của các pháp, liền đó được giác ngộ chứng quả vị Phật.

Như vậy xả có ba giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất là xả tất cả các thứ bên ngoài, từ sự nghiệp, danh vọng, tài sắc cho tới thân quyến cha mẹ anh em vợ con.

Giai đoạn hai là xả bỏ thân mạng, liều chết để tu. Đó là xả thân.

Giai đoạn ba là xả tất cả tâm nghĩ tưởng lăng xăng, không còn mảy may vọng động lo lự nào, gọi là xả tâm.

Sau đó mới chứng ngộ thành Phật. Khi thành Phật rồi thì thế nào?

Như hiện giờ chúng ta kiểm tra nội trong nước Việt Nam tính ra cũng mấy chục ngàn ngôi chùa, còn Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Thái Lan, Xri Lanca (Tích Lan), Myanma (Miến Điện) v.v… cộng lại không biết bao nhiêu ngôi chùa thờ Phật.

Như vậy Ngài bỏ ngai vàng, giang san, sự nghiệp trong nước, đến khi thành Phật rồi thì có tất cả.

Ngài xả bỏ quyến thuộc nhỏ bé, để rồi sau đó ngàn muôn ức triệu người nhìn nhận là con của đức Phật, như vậy có phải là được tất cả không.

Xả sự nghiệp riêng được sự nghiệp chung to lớn hơn.

Xả thân quyến riêng thân quyến chung nhiều vô kể.

Xả một được vô số thân.

Xả tâm nghĩ tưởng lăng xăng chứng được Tam minh, Lục thông, Tứ vô sở úy, Thập bát bất cộng v.v…

Xả những thứ vô nghĩa tầm thường, thì đạt được những vi diệu phi thường.

Rõ ràng Ngài xả tất cả là được tất cả không?

Ngược lại với thế gian, giữ tất cả để rồi mất tất cả.

Giờ đây chúng ta tu theo Phật phải làm sao? Nên giữ hay nên xả?

Chúng ta phải tập xả, người xuất gia thì xả trọn vẹn, còn người tại gia thì xả từng phần, nhưng phải xả chớ đừng cố giữ.

Tôi thí dụ trước về người tại gia. Như quí Phật tử làm ăn có tiền, có cơm gạo, thấy ai khổ mình giúp, đó là xả.

Bố thí là xả, xả quyền lợi của mình giúp cho người thiếu, người khổ. Người đời tranh giành danh lợi, còn mình tu rồi thì bớt không tranh giành danh lợi, đó là xả.

Tất cả những lời hơn thua tranh cãi nhau mình cũng bỏ hết, đó là xả.

Tập xả được như vậy là chúng ta khéo tu, có tiến.

Ngược lại cái gì cũng muốn giữ hết thì không thể nào tu được.

Tu mà muốn làm giàu, muốn làm quan, muốn hơn thiên hạ, thì có được không?

Cho nên nói tới tu là nói tới xả, tới chừa bỏ.

Phật tử tại gia còn như thế, huống nữa là người xuất gia.

Xuất gia rồi thì có gì để giữ đâu.

Tất cả đều là của chung, cuộc sống của mình chỉ là sống để tu, chớ không phải sống để được danh, được lợi, được tất cả sự nghiệp ở trong chùa.

Như vậy đâu có gì là của mình, cho nên người tu là người dễ xả trăm phần.

Xả hết quyền lợi, xả hết những gì thuộc về sự nghiệp, hình thức bên ngoài, không giữ gì hết.

Chẳng qua vì đạo mà có chùa có đồ chúng để truyền bá chỉ dạy cho người cùng tu, chớ không có cái của mình.

Nhớ rõ vậy là chúng ta xả.

Đó là xả bên ngoài, còn xả về bản thân thì sao?

Trước tôi nói về cư sĩ.

Người không biết đạo họ lo lắng tấm thân trau chuốt cho đẹp, nuôi nấng cho sung túc mập mạp.

Còn người biết tu không cần trau chuốt, chỉ sống bình dị, vừa phải, đủ no ấm thôi chớ không quá sung túc rồi sanh ra bệnh hoạn.

Đó là Phật tử cũng xả mà xả vừa chừng, không phải xả nhiều.

Người biết tu đối với danh không ham, đối với lợi biết vừa đủ, đối với tài sắc v.v… đừng để dính nhiễm, đó là xả về thân.

Giới xuất gia thì xả thế nào?

Hồi chưa xuất gia mình cũng đầu tóc như ai, ăn mặc như ai.

Bây giờ xuất gia rồi cạo bỏ tóc, những gì thế gian cho là duyên dáng, là đẹp mình xả hết, đó là xả rồi.

Tới ăn mặc.

Người đời thay đổi đồ này đồ kia cho đẹp, ra vẻ sang trọng quí phái, còn mình tu rồi mặc áo nâu áo nhuộm, đó là xả.

Người đời ăn món này món kia cho ngon miệng, mình tu rồi chỉ ăn tương rau chay lạt, đó là xả.

Cư sĩ tại gia một ngày phải ngủ đủ tám tiếng cho khỏe, còn người xuất gia ngủ chừng bốn năm tiếng thôi.

Bớt ăn, bớt ngủ như vậy là xả.

Nghĩa là những gì trau chuốt, cung dưỡng cho thân, chúng ta giảm bớt để dễ tu, không còn đa mang nhiều thì mới mong đến gần với đạo.

Đó là xả về thân.

Bây giờ tới tâm. Về tâm, cư sĩ tại gia xả như thế nào?

Nếu có ai nói gác một câu, quí vị có nhịn được không?

Chắc là khó nhịn lắm.

Nhịn thì sợ người ta nói mình ngu, mình thua nên ít chịu nhịn.

Bây giờ quí vị biết tu rồi, phải nhớ lời Phật dạy vô thường để chận đứng tâm tranh đua của mình.

Nếu nghĩ tới danh lợi thì biết nó là vô thường, không bền lâu.

Đã vô thường mà giành được mất với nhau làm gì, đó là xả.

Chết sống nay mai là chuyện lớn mà không lo, còn hơn thua phải quấy là chuyện nhỏ lại để tâm lo lắng, có phải khờ dại không.

Cho nên nghĩ tới vô thường đuổi gấp chúng ta không còn thời giờ mà tu, huống nữa tranh hơn tranh thua.

Nhớ như vậy thì tất cả những gì người đời lấn hiếp mình, chúng ta bỏ qua được hết.

Người giành hơn giành thua là khôn hay người nhịn bỏ để tu là khôn?

Người lấn hiếp thấy dường như hơn, người nhịn thấy dường như thua.

Nhưng xét kỹ người giành hơn rồi đi tới chỗ chết không biết về đâu, còn người nhịn để tu hành, mai kia khi chết đã có hướng sẵn nên không lo không sợ, đó mới là người khôn.

Như vậy người biết nghĩ tới chuyện lâu dài là khôn, người chỉ nghĩ nhất thời là dại.

Vì vậy chúng ta đừng tranh hơn tranh thua, để rồi phiền não đau khổ, không tu hành.

Đó không phải là thật khôn.

Người thật khôn phải tránh, phải chừa hết những điều gây cho tâm mình rối loạn, phiền não, sự tu mới tiến. Tu tiến mới mong cứu được mình.

Trích trong: "Bỏ tất cả là được tất cả".