450
Chùa cổ Hòe Nhai và bức tượng Vua cõng Phật độc nhất thế giới
Bức tượng Vua cõng Phật trong chùa Hòe Nhai được sơn son thếp vàng, tạc hình ảnh một nhà vua mặc triều phục đang quỳ gập người, hai bàn tay cung kính mở rộng để trên mặt đất, còn bên trên lưng là một pho tượng Phật cao lớn ngồi trên tòa sen.
Bức tượng kỳ lạ bí ẩn ở chùa Hòe Nhai, Hà Nội.
Chùa Hòe Nhai (hay còn gọi là Hồng Phúc tự, nằm ở số nhà 19 phố Hàng Than, quận Ba Đình, Hà Nội) là ngôi chùa cổ, tương truyền có từ đời nhà Lý và là chốn tổ của phái Tào Động, một Thiền phái lớn của Phật giáo Việt Nam.
Chùa Hòe Nhai còn là nơi lưu giữ nhiều di vật có giá trị như hệ thống tượng thờ đa dạng, tấm bia đá cổ, mà nhờ có nó, giới sử học đã xác định được vị trí diễn ra trận chiến Đông Bộ Đầu đánh đuổi quân Mông Nguyên, giải phóng kinh đô nhà Trần năm 1258.
Một ngôi điện mới được xây dựng tại chùa Hòe Nhai.
Đặc sắc nhất ở ngôi chùa cổ thời Lý này là bức tượng một vị Phật ngồi trên lưng vua Lê Hy Tông, đặt ở góc phải phía sau của chính điện. Bức tượng này là độc nhất vô nhị, không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả trên thế giới, có bao nhiêu người được chiêm ngưỡng là bấy nhiêu sự ngỡ ngàng và ngạc nhiên khi được nghe về huyền tích sự ra đời của tượng.
Đó là câu chuyện mang đầy triết lý nhân sinh quan của nhà Phật gắn với tên tuổi của một vị vua trong lịch sử phong kiến Việt Nam - vua Lê Hy Tông.
Tượng Vua cõng Phật độc nhất vô nhị đã được ghi vào sách kỷ lục Guinness.
Bức tượng thể hiện hình ảnh một vị vua quỳ sát đất, lưng là nơi an tọa của một nhà tu hành tay kết ấn, vẻ mặt từ bi, thoát tục. Tổng thể pho tượng Phật ngồi trên lưng vua cao hơn 3m. Thoạt nhìn tưởng như đó là một pho tượng Phật liền khối, song thực tế đây là một bức tượng kép gồm 2 phần được khớp vào nhau một cách khéo léo.
Có nhiều lý giải khác nhau về nguồn gốc của tác phẩm. Theo tư liệu của chùa Hòe Nhai thì vào thời vua Lê Hy Tông (1663-1716), Phật giáo bị Nho giáo lấn át, vua ban sắc lệnh đuổi hết sư sãi ở các chùa lên rừng, trong đó có thiền sư Tông Diễn. Trước pháp nạn quá nặng nề này, ông đã tìm cách trở lại kinh thành Thăng Long, nhằm giáo hóa vua Lê Hy Tông.
Hòa thượng Tông Diễn đã cải trang, vờ dâng tặng nhà vua một viên ngọc quý nhưng bên trong là một tờ sớ được viết với mong muốn giúp vua Lê Hy Tông ngộ ra được chân lý của Phật giáo. Cách lý giải có tình, có lý trong tờ sớ làm vua Lê Hy Tông bừng tỉnh. Vua đã gặp mặt vị hòa thượng và rút lại sắc lệnh đã ban.
Để thể hiện lòng thành, vua cho người tạc bức tượng lớn tạo hình vua đang phủ phục dưới đất, cõng trên lưng một vị thiền sư đắc đạo là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đang ngồi thiền trên đài sen. Dáng quỳ gối phủ phục sát mặt đất của tượng vua thể hiện một sự quy phục tuyệt đối. Đó là sự hối lỗi chân thành, một sự thay đổi xuất phát từ sâu sắc trong tim chứ không gượng ép và do đó đây là một sự nhận lỗi, sửa sai chứ không phải là một sự trừng phạt.
Bức tượng là một bài học về sửa bỏ thói hư tật xấu. Ai sống trên đời cũng đều mắc sai lầm, nhưng điều quan trọng là phải biết nhìn nhận và sửa sai, để được tha thứ. Khi biết nhận lỗi, những người khác sẽ không đánh giá và quy tội nữa.
Bên cạnh tượng Phật ngồi trên lưng vua, chùa Hòe Nhai còn nhiều tượng cổ độc đáo khác như tượng Cửu Long (Thích Ca sơ sinh), bộ tượng Dược Sư tam tôn cổ nhất Việt Nam, cùng với một bộ Hoa Nghiêm Tam thánh...
Tượng Phật chùa Hòe Nhai được đúc với nhiều tư thế khác nhau.
Năm 2006, nhân dịp UNESCO công nhận Lễ Phật đản là lễ hội tôn giáo thế giới, nhiều công trình văn hóa Phật giáo đặc sắc khắp châu Á được nhắc đến, trong đó có bức tượng Vua sám hối độc nhất ở Việt Nam, với tạo hình độc đáo. Hiện tượng “vua sám hối” cũng được ghi vào sách kỷ lục Guinness.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh – nơi nghìn năm vẫn ngân tiếng an lành giữa xứ Thanh
Chùa Việt
12:01 21/05/2026
Giữa vùng đất Duy Tinh, Hậu Lộc, Thanh Hóa, có một ngôi chùa cổ đã đi qua gần một thiên niên kỷ mà vẫn giữ trong mình vẻ trầm mặc, uy nghiêm và thanh tịnh. Đó là chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh, còn được người dân quen gọi là chùa Duy Tinh.
Thăm ngôi già lam hàng nghìn năm tuổi ở xứ Kinh Bắc
Chùa Việt
12:27 18/05/2026
Trong khuôn khổ của chuyến viếng thăm những ngôi chùa nổi tiếng ở mảnh đất quan họ Bắc Ninh, điểm đến tiếp theo xin được chia sẻ đó là ngôi già lam hàng nghìn năm tuổi mang tên Phật Tích (Vạn Phúc tự) tọa lạc bên sườn phía nam của núi Lạn Kha, thuộc xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (cũ).
Chùa Tiêu và bí ẩn nhục thân Hòa thượng Như Trí
Chùa Việt
14:18 17/05/2026
Được xây dựng từ thời tiền Lê (980), chùa Tiêu (Tiêu Sơn tự) có tên chữ là Thiên Tâm tự. Chùa Tiêu hiện thuộc phường Tương Giang, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cũ). Chùa nằm ở lưng chừng núi Tiêu nên được gọi là chùa Tiêu.
Về ngôi chùa cổ Tiêu Sơn ở vùng Kinh Bắc
Chùa Việt
09:00 16/05/2026
Ẩn mình trên sườn núi Tiêu (phường Tương Giang, thành phố Từ Sơn, Bắc Ninh), chùa Tiêu Sơn không chỉ là ngôi cổ tự ngàn năm lưu giữ nét kiến trúc trầm mặc, mà còn là "chứng nhân" đặc biệt cho thời kỳ hưng thịnh của Phật giáo Việt Nam.
Xem thêm
