450
Cơ hội bị đánh mất do mất chánh niệm
Chánh niệm giúp tâm không tán loạn, làm cho định ngày càng vững. Chánh niệm giúp không mê mờ, làm cho trí tuệ sáng rõ.
Luân hồi sinh tử là do bị trói buộc, xoay vòng bởi vô minh và si mê.
Chấm dứt luân hồi là nhờ trí tuệ và chánh niệm mà tháo gỡ, cắt đứt.
Cái biết không đúng làm cho “hạt giống” phiền não thêm sinh trưởng.
Còn cái biết đúng thì làm cho những hạt giống ấy bị suy yếu.
Mọi con người, mọi Phật tử đều thường cầu nguyện: “Nguyện cho luân hồi ngắn lại, sớm chứng được đạo quả Nibbāna.”
Nhưng họ lại bỏ qua chánh niệm – thứ có thể làm cho luân hồi ngắn lại.
Ngược lại, họ thường sống trong sự quên lãng, lơ đãng thứ làm cho luân hồi kéo dài.
Họ lại còn cảm thấy thích thú với trạng thái mơ màng, lơ đãng, tán loạn đó.
Nếu suốt cả ngày làm gì cũng nuôi dưỡng tâm mê mờ ấy, và suốt cả đêm cũng như vậy, thì thói quen, bản tính của con người ấy sẽ nằm trọn trong phạm vi của si mê.
Ngay cả khi làm việc bố thí, người ấy cũng không thể hoàn thiện được công đức.
Vì sợ tâm chạy theo dục vọng nên không mang chánh niệm vào.
Vì sợ tâm bị ràng buộc nên không gọi chánh niệm đến.
Dù việc bố thí có nhiều niềm tin đến đâu, nhưng vì bị tán loạn, mơ màng, si mê quấy nhiễu nên không đạt được sự thanh tịnh của bố thí.
Việc bố thí đó chỉ đưa đến quả báo làm người hoặc làm trời, nhưng chỉ dừng ở mức hưởng phước mà thôi, không thể mở cửa đến Nibbāna.
Vì vậy, người ấy khi hưởng quả báo tốt, vẫn chỉ đứng ở vị trí người bố thí, tiếp tục tích lũy công đức.
Sống với chánh niệm, lòng từ ái và sự buông xả
Nhưng bản thân họ không bao giờ nghĩ đến việc trở thành người có giới hạnh, cũng không chịu rèn luyện thân tâm bằng thiền định và tuệ quán để tiến lên con đường định tâm và trí tuệ.
Vì tâm không chịu đi sâu vào những việc quan trọng.
Tâm tán loạn không hợp với định.
Tâm mê mờ không hợp với trí tuệ.
Ba trạng thái: mơ màng, tán loạn, và mê muội luôn quấy nhiễu giới – định – tuệ.
Nếu khi bố thí mà giữ được chánh niệm vững chắc giống như đeo chuỗi hạt nơi tay, thì tâm sẽ không rơi vào mơ màng, tán loạn hay mê muội nữa.
Cũng nhờ chánh niệm, tâm không còn dính mắc vào “ta”, vào vật hay vào người.
Khi đó, dù việc bố thí diễn ra trong hoàn cảnh náo nhiệt, vẫn được tính là bố thí thanh tịnh.
Quả của bố thí ấy không chỉ là phước người hay trời, mà còn có thể dẫn đến Nibbāna.
Người có chánh niệm khi bố thí cũng sẽ trở thành người có giới hạnh, biết gần gũi và cúng dường người có giới hạnh.
Nếu tái sinh làm chư thiên, họ có thể đạt đến cảnh giới cao, nơi mọi mong muốn đều được thành tựu.
Khi hưởng phước, họ không bị tham chi phối.
Khi nhận được, họ cũng không bị sân chi phối.
Khi trải nghiệm, họ không bị si mê chi phối, mà luôn có chánh niệm và trí tuệ đi kèm.
Nếu không dừng lại ở phước báo mà muốn tiến đến Nibbāna, thì nhờ chánh niệm, họ dễ dàng tu tập.
Chánh niệm giúp tâm không tán loạn, làm cho định ngày càng vững.
Chánh niệm giúp không mê mờ, làm cho trí tuệ sáng rõ.
Đó chính là giá trị của người bố thí có chánh niệm.
Ngược lại, bố thí mà thiếu chánh niệm giống như món ăn không có muối – nhạt nhẽo, vô vị, không thể mang lại kết quả cao.
Làm gì cũng thiếu dứt khoát, luôn do dự.
Nghe gì cũng không hiểu rõ, trí tuệ bị che lấp.
Con người ai cũng muốn hạnh phúc, nhưng lại không biết cách làm cho mình hạnh phúc.
Ai cũng muốn giàu có, nhưng lại không biết cách tạo ra sự giàu có chân chính.
Những người thật sự có phước và có trí thường nói: “Nếu muốn hạnh phúc như ta, hãy bỏ tham đi.”
Nhưng người nghe lại không tin.
“Nếu muốn hưởng an vui mà không phải tìm cầu, hãy bỏ cả sân và si.”
Nhưng họ chỉ nhìn người nói, mà không thực hành.
Giống như một người đã gắn bó sâu nặng với vợ/chồng, không thể dễ dàng chia lìa.
Chúng sinh đã đi cùng tham, sân, si qua vô lượng kiếp, nên không dễ gì buông bỏ ngay được.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nguồn gốc của ý niệm bản ngã
Phật giáo thường thức
17:23 07/06/2026
Đức Phật nhận ra rằng nguồn gốc của khổ đau không nằm ở thế giới bên ngoài mà nằm trong chính sự bám víu vào bản ngã này.
Phát túc siêu phương nghĩa là gì?
Phật giáo thường thức
14:14 07/06/2026
Trong Phật giáo, cụm từ “phát túc siêu phương” thường được nhắc đến khi một người chính thức bước vào con đường xuất gia. Đây không chỉ là nghi thức rời khỏi mái ấm gia đình, mà còn là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự chuyển hướng của cả một đời người, từ đời sống thế tục sang lý tưởng giải thoát.
Thế nào là chánh niệm?
Phật giáo thường thức
09:20 07/06/2026
Ngày nay, thuật ngữ Chánh niệm được nhắc đến rất nhiều trong đời sống, giáo dục, tâm lý học và cả trong thực hành Phật giáo. Tuy nhiên, càng được sử dụng rộng rãi bao nhiêu thì chúng ta càng cần tìm hiểu kỹ, sâu về Chánh niệm.
Hai anh em Bồ Tát và câu chuyện chữa lành nơi chùa Việt
Phật giáo thường thức
08:19 07/06/2026
Vì sao nhiều ngôi chùa Việt vừa là nơi lễ Phật, vừa là nơi bốc thuốc cứu người? Đằng sau đó là bóng dáng Dược Vương và Dược Thượng Bồ Tát - biểu tượng của tình anh em bước ra từ hạnh nguyện chữa lành thân và tâm.
