Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ ba, 31/05/2016, 10:43 AM

Cổ vật kỳ sự: Lớp men đồng bí ẩn trên bộ tượng Mật tông

Bộ sưu tập bát tượng Mật tông (8 tượng) tại Bảo tàng Văn hóa Phật giáo (chùa Quán Thế Âm, Q. Ngũ Hành Sơn, TP.Đà Nẵng) khiến nhiều người ngạc nhiên vì lớp đồng màu xanh, hồng đỏ trải qua hàng trăm năm vẫn không hề bị ô xy hóa.

 
Thượng tọa Thích Huệ Vinh, trụ trì chùa Quán Thế Âm, kể bộ bát tượng được nhiều đời trụ trì truyền nhau tiếp quản từ hàng chục năm qua. “Các thầy quá cố kể lại rằng, bộ bát tượng đến với nhà chùa vào một ngày cách đây đã rất lâu. Khi mới tiếp nhận hiện vật cúng dường, các sư thầy không để ý lắm vì lớp bụi phủ trên tượng khá dày. Đến khi lau bụi đi, các thầy mới ngạc nhiên vì lớp đồng sáng lên màu xanh ngọc, không hề hoen gỉ”, thầy Huệ Vinh nhớ lại.

Theo sư thầy, 3 tượng được đặt trong lồng kính chính là hóa thân của Phật Thích Ca Mâu Ni. 5 bức tượng còn lại là tượng người hầu trong tư thế quỳ quy ngưỡng Phật. Đặc biệt, trong 5 bức tượng này chỉ có 1 tượng nữ với biểu hiện tín ngưỡng phồn thực của Champa ngày xưa thông qua nhận diện ở phần nhũ hoa được tạc khá lớn.

Trong 8 tượng chỉ có 1 tượng được làm bằng đồng đỏ, còn lại làm bằng đồng xanh. “Khi các chuyên gia tiếp cận để đánh giá sơ bộ, điều khiến họ bất ngờ nhất chính là lớp đồng bên ngoài tượng không hề bị ô xy hóa. Tượng như được tráng lên một lớp men bóng trơn và bền bỉ trước biết bao biến thiên của lịch sử”, thầy Huệ Vinh nói.

Thử phân tích, sư thầy cho rằng có thể người Champa ngày xưa có một phương thức bí truyền nào đó để “tôi” lớp đồng bên ngoài nhằm không chịu sự tác động của thời gian và thời tiết. Nhờ vậy mà khác với hầu hết các bức tượng đồng cổ có màu đen tuyền thì các bức tượng này lại có một lớp “men” màu xanh, màu hồng đỏ hết sức đặc biệt. Sư thầy đặt giả thiết các pho tượng được tráng một lớp “men đồng” bên ngoài nhưng sau đó ông cũng bác bỏ vì cho rằng khó có thể có cổ vật nào tồn tại hàng trăm năm mà không bị bong tróc. Cũng theo thượng tọa, vì tính độc đáo và quý hiếm của bộ tượng nên các chuyên gia đã khuyến khích nhà chùa lập hồ sơ đề nghị công nhận bảo vật quốc gia.

Hiện vật từ Phật viện Đồng Dương?

Theo lời thượng tọa Thích Huệ Vinh, các đời trụ trì trước và cũng là những người có kinh nghiệm trong sưu tầm cổ vật kể lại rằng, bộ bát tượng được tìm thấy tại di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương (tại xã Bình Định Bắc, H.Thăng Bình, Quảng Nam) rồi theo nhân duyên mà “tìm đến” nhà chùa. Tại phật viện này, người ta đã tìm thấy 2 pho tượng đồng và hiện đã được công nhận là bảo vật quốc gia gồm: tượng Phật Đồng Dương và tượng Tara. Nếu đúng như lời sư kể thì bộ bát tượng này có giá trị rất lớn.

TS Nguyễn Đình Chiến, nguyên Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, không khẳng định 8 bức tượng ở niên đại nào và cho rằng những gì thầy Thích Huệ Vinh cho biết là một giả thiết cần nghiên cứu. Theo ông Chiến, để biết cụ thể hơn về niên đại lẫn xuất xứ của các bức tượng cần phải giám định chất liệu chi tiết cũng như nghiên cứu sâu hơn về phong cách nghệ thuật của bộ tượng.

Các tài liệu viết về Phật viện Đồng Dương đều khẳng định những tác phẩm điêu khắc của thời kỳ khoảng giữa đến cuối thế kỷ 9 đã hình thành nên phong cách nghệ thuật Đồng Dương nổi tiếng trong nghệ thuật Champa. Theo thượng tọa Huệ Vinh, bộ 8 tượng đều mang đậm dấu ấn của nghệ thuật Champa. Các tượng người hầu với y phục của nam lẫn nữ đều thể hiện trang phục của người Champa ngày xưa thông qua các tư thế quỳ hết sức nghệ thuật.

Trong bài viết Khu di tích Đồng Dương những giá trị lịch sử và văn hóa đăng trong tập kỷ yếu phục vụ hội thảo Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia Phật viện Đồng Dương, TS Lê Đình Phụng (Viện Khảo cổ học VN) có trích dẫn như sau: “Các khuôn mặt của phong cách Đồng Dương đều rộng với cằm rất ngắn… Đôi hàng lông mày được chỉ ra bằng một đường kẻ liên tục quanh co và rất nổi, chạy tới tận hai thái dương… Miệng rộng với đôi môi dày và khóe môi ít nhiều quăn lên”. Đối chiếu với những đặc điểm đã nêu, các bức tượng đều có những nét tương đồng, nhất là đôi lông mày chỉ bằng một đường kẻ liên tục.

Một tài liệu khác mô tả tượng Đồng Dương thêm các đặc điểm “bộ ria mép rậm trên đôi môi dày”, “cánh mũi lớn”… Khi so sánh, bộ bát tượng có các điểm giống như: tượng Phật mã số 14/KL.03 và 16/KL.05 có ria mép đối xứng, môi dày… Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, giám định cổ vật bằng đồng là công việc khá phức tạp, do đó ông đồng quan điểm với TS Nguyễn Đình Chiến là phải tiến hành giám định niên đại bộ bát tượng mới có cơ sở khẳng định về xuất xứ.

Hoàng Sơn
Nguồn: http://thanhnien.vn/van-hoa/co-vat-ky-su-lop-men-dong-bi-an-tren-bo-tuong-mat-tong-708430.html
Phật Giáo

TIN LIÊN QUAN

Tượng Phật Bà Quan Âm bằng gỗ và những lưu ý trong thờ phụng

Tượng Phật Bà Quan Âm bằng gỗ và những lưu ý trong thờ phụng

HomeAZ 23/10/2020, 14:52

Tượng Phật Bà Quan Âm bằng gỗ nổi bật với hình ảnh Phật Bà tay phải cầm nhành liễu, tay trái cầm bình nước cam lộ để cứu độ chúng sinh nơi biển khổ trần gian đã trở thành hình ảnh quen thuộc với mỗi người Phật tử chúng ta.

Ngôi chùa lưu giữ bộ tượng Thập bát La Hán bằng đồng cổ nhất

Tư liệu 15:45 27/11/2020

Chùa Thánh Duyên tọa lạc tại Thúy Vân sơn, ngọn núi được vua Thiệu Trị xếp hàng thứ chín trong 20 cảnh đẹp của xứ Huế, thuộc xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Đây là nơi có vị thế trời mây sông nước quyện hòa cùng phong cảnh Phật.

Chưa hội đủ duyên lành thì khoan vội xuất gia

Tư liệu 14:35 27/11/2020

Xuất gia là chuyện hệ trọng của đời người. Để được như nguyện cần có tâm chí dũng mãnh, chuẩn bị kỹ càng, nhất là phải hội đủ nhân duyên lành tốt.

Sự liên hệ giữa kiếp này với kiếp kia

Tư liệu 14:33 27/11/2020

Khi một chúng sanh chết, ngũ uẩn diệt theo, nhưng những nghiệp thiện ác tạo tác như bóng nương theo hình sẽ cấu sanh ngũ uẩn mới, đời sống mới trong bụng mẹ. Mãi mãi như vậy là hành trình luân hồi của chúng sanh trong sáu nẻo.

Hội thảo khoa học: 30 năm Phân viện NCPH VN tại Hà Nội và Tạp chí NCPH - Thành tựu và định hướng

Tư liệu 13:42 27/11/2020

Ngày 27/11/2020, tại Giảng đường tầng 1 chùa Quán Sứ (số 73 phố Quán Sứ, Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã diễn ra Hội thảo khoa học với chủ đề “30 năm Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội và Tạp chí Nghiên cứu Phật học: Thành tựu và Định hướng”.

Từ điển Phật học

Phật Giáo
Phật Giáo