450
Đại Trưởng lão Cūḷapanthaka - Đệ nhất dùng ý hóa thân, Đệ nhất thiện xảo về tâm thắng tiến
Tiền thân trưởng lão Cūḷapanthaka là người em trong gia đình có hai anh em thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa), người anh là tiền thân của trưởng lão Mahāpanthaka.
Công hạnh quá khứ:
− Tiền thân trưởng lão Cūḷapanthaka là người em trong gia đình có hai anh em thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa), người anh là tiền thân của trưởng lão Mahāpanthaka.
− Một hôm thấy Đức Phật ban danh hiệu Đệ nhất cho một vị tỳ-khưu về hai hạnh: 1-biến hóa nhiều thân; 2- thiện xảo tâm thắng tiến (nghĩa là thuần thục trong việc nhập thiền hữu sắc), Ngài hoan hỷ tạo phước và phát nguyện tương lai thành đạt địa vị như thế.
− Sau khi Phật nhập Niết-bàn, cả hai anh em cùng góp tiền của vào công trình xây dựng tháp Xá-lợi, mạng chung họ đều tái sanh lên Thiên giới.
− Vào thời Đức Phật Kassapa (Ca Diếp), Ngài Cūḷapanthaka là một vị tỳ-khưu thông thuộc Tam Tạng nhưng lại chế giễu vị tỳ-khưu khác có trí nhớ kém khiến vị ấy xấu hổ, mất hết tự tin trong việc học. Cho nên khi sinh vào thời Phật Gotama, Ngài rất nhanh quên những gì đã ghi nhớ.
Đại Trưởng lão Kaccāyana - Đệ nhất giảng rộng giáo pháp
Đời sống hiện tại:
− Kiếp hiện tại, mẹ của Ngài là một tiểu thư trong gia đình giàu có ở Rājagaha (thành Vương Xá) yêu thương người đầy tớ trong nhà nên cả hai cùng bỏ trốn đi nơi khác. Khi mang thai, bà muốn về nhà nhưng bị chồng ngăn cản. Vì sinh ra giữa dọc đường nên hai vị Trưởng lão được đặt tên là Mahāpanthaka (Đại Lộ, Đại-bàn-đặc) và Cūḷapanthaka (Tiểu Lộ, Châu-lợi-bàn-đặc). Hai đứa trẻ lớn khôn, người mẹ gởi chúng về cho ông bà ngoại nuôi.
− Cūḷapanthaka rất nhu mì và biết nghe lời nhưng trí nhớ chậm chạp. Khi được người anh tế độ xuất gia trong Tăng đoàn, vị ấy học một câu kệ trong bốn tháng mà không tài nào thuộc nổi.
− Trưởng lão anh thất vọng cho nên khuyên em hãy trở về nhà. Vì không muốn hoàn tục, Ngài Cūḷapanthaka buồn bã đứng khóc ngoài tinh xá, lúc đó Đức Phật đi đến chỗ Ngài.
− Sau những lời động viên an ủi, Thế Tôn đưa cho vị ấy một chiếc khăn trắng sạch và dặn dò mỗi khi lau dọn bất kỳ vật gì chỉ chú tâm vào một câu “lau sạch bụi bẩn”.
− Với thiện nghiệp quá khứ, trí tuệ của Trưởng lão Cūḷapanthaka phát sinh trong khi làm việc. Ngài quán chiếu tính chất của tâm như miếng vải bị bụi bẩn làm dơ, tiếp tục nỗ lực thiền quán và chứng đắc A-ra-hán quả.
− Hôm đó gia chủ Jīvaka Komārabhacca (Thần y Kỳ-bà) muốn cúng dường Phật và chư Tăng nên nhờ Trưởng lão Mahāpanthaka đại diện thỉnh mời các Tỳ-khưu trong tinh xá. Người anh chưa biết em mình chứng quả, nghĩ rằng vị ấy còn kém cỏi trong tu tập cho nên bỏ qua không mời.
− Khi thọ trai, Đức Phật không nhận thức ăn, vì Ngài chờ một tỳ-khưu nữa chưa đến. Jīvaka lập tức sai gia nhân đến tinh xá tìm thì vị này lúng túng vì trong đó có một ngàn tỳ-khưu, mỗi người một tư thế làm việc khác nhau do Ngài Cūḷapanthaka hóa hiện. Ông ta không biết nên mời vị nào.
− Trở về lần nữa và được Phật chỉ bí quyết, lúc này gia nhân mời được Trưởng lão Cūḷapanthaka đến, bấy giờ Thế Tôn mới bắt đầu thọ thực.
− Sau buổi thọ trai, Đức Phật chỉ định Trưởng lão ban bố thời pháp thay lời cảm ơn, với âm sư tử hống Ngài thuyết giảng Tam Tạng một cách trôi chảy, làm tăng trưởng tín tâm cho hội chúng.
− Thành thạo trong tứ Thiền hữu sắc là tiền đề cho việc biến hóa ra nhiều thân cùng với khả năng chuyển giao nhanh chóng giữa thiền Chỉ và thiền Quán, Ngài được đức Phật tán dương là Đệ nhất trong số Tỳ-khưu dùng ý hóa thân và thiện xảo tâm thắng tiến.
Tài liệu được soạn dựa theo
Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp
Phẩm Người Tối Thắng.
Đan Tâm biên soạn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nữ cư sĩ Suppiyā - Đệ nhất săn sóc người bệnh
Đức Phật
14:29 02/06/2026
Phật ngự đến nhà ông cư sĩ, nhờ ân đức Phật mà sức khỏe bà Suppiyā hồi phục hoàn toàn. Công đức thiện lành của bà có quả lành trổ ngay trong hiện tại.
Nữ cư sĩ Suppavāsā Koliyadhita - Đệ nhất cúng dường vật thực thượng vị
Đức Phật
14:30 01/06/2026
Thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) ra đời, bà là nữ gia chủ đến tịnh xá nghe Phật thuyết pháp và chứng kiến một nữ cư sĩ được Phật ban danh hiệu Đệ nhất cúng dường vật thực thượng vị nên tổ chức đại thí bảy ngày và phát nguyện cho mình được thành tựu trong tương lai.
Gương tu hành của Đức Phật
Đức Phật
15:18 29/05/2026
Sự thành tựu giải thoát của Đạo sĩ Gotama, Bậc Giác ngộ ra đời, là một sự kiện hy hữu.
Nữ cư sĩ Uttarā Nandamātā - Đệ nhất tu thiền
Đức Phật
13:05 29/05/2026
Đức Phật tuyên dương nữ cận sự Uttarā Nandamātā là Đệ nhất tu thiền trong hội chúng.
Xem thêm
