Chủ nhật, 22/03/2026, 09:45 AM

Đại Trưởng lão Kaccāyana - Đệ nhất giảng rộng giáo pháp

Trong thời kỳ Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) xuất hiện, tiền thân Trưởng lão là một thiện nam nghe Phật thuyết pháp, thấy vị tỳ-khưu được tán thán là Đệ nhất giảng rộng giáo pháp sau khi được nói lên một cách ngắn gọn.

Công hạnh quá khứ:

− Vị ấy hoan hỷ dâng lên ba đóa hoa kaṇikāra và cúng dường bữa ăn thượng vị cho Phật và Thánh chúng rồi phát nguyện địa vị như trên, được Thế Tôn thọ ký thành tựu.

− Tái sanh trở lại vào thời Phật Kassapa (Ca Diếp) nhập Niết-bàn, Ngài là gia chủ cúng dường những viên gạch bằng vàng vô cùng giá trị để xây dựng bảo tháp Xá-lợi Phật với lòng tôn kính và ước nguyện bất cứ kiếp nào sinh ra đều có sắc thân vàng ròng.

Đại Trưởng lão Puṇṇa Mantāniputta - Đệ nhất thuyết pháp

Đại Trưởng lão Kaccāyana - Đệ nhất giảng rộng giáo pháp  1
Ảnh minh họa. 

Đời sống hiện tại:

− Từ cung trời Tusita (Đâu Suất), Ngài tái sanh làm con trai vị quốc sư tại kinh thành Ujienī thuộc quốc độ Avanti, được đặt tên là Kaccāyana (Ca-chiên-diên) vì có nước da xinh đẹp như vàng ròng.

− Khi trưởng thành, Ngài làu thông ba bộ Vệ-đà cùng nhiều chú thuật, kế thừa địa vị người cha khi ông qua đời.

− Lúc bấy giờ ở xứ Ujjenī truyền tụng nhau rằng Đức Phật đã xuất hiện, vua Caṇḍapajjota hay tin, liền cử đoàn sứ giả do Ngài Kaccāyana dẫn đầu để thỉnh Phật về quốc độ thuyết pháp. Vị ấy đồng ý ra đi với điều kiện được xuất gia và nhà vua chấp thuận.

− Ngay sau khi gặp Phật và nghe diệu pháp, đoàn sứ giả sanh lòng tịnh tín, chứng quả A-ra-hán, họ xin gia nhập Tăng đoàn.

− Nhớ lời hứa với vua Caṇḍa, Trưởng lão Kaccāyana bạch Phật về lời thỉnh cầu của vua. Nhận thấy nhân duyên một mình Trưởng lão có thể hóa độ đức vua nên Phật cho phép Ngài trở về quê nhà.

− Các vị Thánh tỳ-khưu từng là những lão thần khi xưa, cùng với Ngài bắt đầu cuộc hành trình. Trải qua nhiều ngày, họ đến thị trấn Telapanāḷi (vùng ngoại ô gần kinh thành Ujjenī) đi khất thực, một cô gái nghèo trông thấy Trưởng lão sanh tâm tịnh tín muốn cúng dường bữa ăn. Chẳng còn tài sản nào ngoài mái tóc dài xinh đẹp, cô quyết định cắt tóc đi bán để có tiền mua thực phẩm, sửa soạn dâng cúng đoàn Tỳ-khưu. Nhờ phước đó mà sau này cô được làm hoàng hậu nước này.

− Vua Caṇḍa vô cùng vui mừng và tiếp đón nồng nhiệt khi Trưởng lão trở về. Ông rất hoan hỷ khi nghe Trưởng lão thuyết giảng và trở thành vị minh quân hộ pháp đắc lực. Vua và hoàng hậu cung kính xây dựng cho Ngài một tịnh xá ngay trong vườn Ngự uyển. Bắt đầu từ lúc ấy, toàn kinh thành Ujjenī có rất nhiều người xuất gia thành tỳ-khưu, dân chúng trong nước cũng có niềm tin vững chắc vào Tam Bảo.

− Tuy trú ngụ ở quốc độ Avanti nhưng mỗi kỳ Upossatha (lễ bố-tát) Ngài đều đi bộ quãng đường xa trở về với Tăng chúng để tham dự.

− Các gia chủ thường đến tham vấn Trưởng lão về các bài kinh tóm tắt ngắn gọn lời dạy của Đức Phật và được Ngài giảng giảng rộng ra cho họ dễ hiểu. Do biệt hạnh đó mà Ngài được Phật tán dương giữa hội chúng là tỳ-khưu Đệ nhất phân tích những gì đã được thuyết giảng ngắn gọn.

− Có lần ông trưởng giả Soreyya gặp Trưởng lão Kaccāyana đang đi khất thực, ông khởi ý nghĩ bất thiện về thân hình đẹp và nước da màu óng ánh của Ngài, ngay lúc đó ông chuyển sang thân nữ bởi quả báo xúc phạm bậc Thánh từ ý nghĩ xấu của ông.

− Đại thần Vasakāra của vua A-xà-thế nói Trưởng lão trông giống con khỉ, Đức Phật biết quả báo bất thiện ấy sẽ trổ ngay kiếp này nên cảnh báo ông. Thật sự như vậy, sau khi mạng chung ông Đại thần tái sanh làm con khỉ trong vườn Veḷuna (Trúc Lâm).

Tài liệu được soạn dựa theo

Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp

Phẩm Người Tối Thắng.

Đan Tâm biên soạn.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Gương tu hành của Đức Phật

Đức Phật 15:18 29/05/2026

Sự thành tựu giải thoát của Đạo sĩ Gotama, Bậc Giác ngộ ra đời, là một sự kiện hy hữu.

Nữ cư sĩ Uttarā Nandamātā - Đệ nhất tu thiền

Đức Phật 13:05 29/05/2026

Đức Phật tuyên dương nữ cận sự Uttarā Nandamātā là Đệ nhất tu thiền trong hội chúng.

Nữ cư sĩ Sāmāvatī - Đệ nhất an trú từ tâm

Đức Phật 15:30 27/05/2026

Thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa), tiền thân của bà Sāmāvatī là nữ gia chủ chứng kiến Phật ban danh hiệu Đệ nhất an trú từ tâm cho một tín nữ cận sự, bà sanh lòng hoan hỷ cúng dường thức ăn thượng vị cho Phật và Thánh Tăng, phát nguyện trong tương lai mình sẽ được như vậy.

Nữ cư sĩ Khujjuttarā - Đệ nhất đa văn

Đức Phật 14:15 25/05/2026

Thời quá khứ cách đây một trăm ngàn đại kiếp, cận sự nữ Khujjuttarā tương lai đến tinh xá nghe Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) thuyết pháp và hoan hỷ khi thấy một vị nữ cư sĩ có biệt hạnh Đệ nhất đa văn được Phật tán dương trong hội chúng, cô làm phước, phát nguyện tương lai sẽ thành tựu địa vị ấy và được Đức Thế Tôn thọ ký.

Xem thêm