Thứ năm, 14/05/2026, 13:30 PM

Citta Macchikāsaṇḍika - Đệ nhất thuyết pháp

Đan Tâm biên soạn

Cư sĩ Citta Macchikāsaṇḍika được Đức Phật tuyên dương là cận sự nam Đệ nhất thuyết pháp trước hội chúng. Ông được xem là hình mẫu lý tưởng mà các vị nam cận sự nên noi gương học hỏi.

Công hạnh quá khứ:

− Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) xuất hiện trên thế gian, gia chủ Citta tương lai đi nghe pháp thấy Phật ấn chứng cho một vị nam cư sĩ Đệ nhất thuyết pháp, ông hoan hỷ cúng dường trai phạn, nguyện thành tựu địa vị như vậy trong tương lai.

− Tái sanh trở lại trong thời Đức Phật Kassapa (Ca Diếp), ông làm người thợ săn. Một bữa nọ đi vào rừng, ông gặp vị Sa-môn cử chỉ thoát tục chuẩn bị vào làng khất thực. Ông thợ săn khởi tâm tịnh tín thỉnh vị Sa-môn về nhà thọ trai và rải hoa dọc con đường mà vị ấy bước đi.

− Từ việc phước thiện đã làm, mạng chung ông tái sanh vào cõi trời có dung sắc thù thắng hơn các vị Thiên khác, dù kiếp nào sanh ra cũng không bao giờ thiếu thốn tài sản để làm việc bố thí và mỗi sự kiện đặc biệt đều có hoa rơi phủ xuống thân ông.

Sudatta Anāthapiṇdika - Đệ nhất bố thí

Citta Macchikāsaṇḍika - Đệ nhất thuyết pháp 1 — Ảnh minh họa.

Đời sống hiện tại:

− Kiếp sống hiện tại thời Phật Gotama, ông tái sanh làm trưởng giả cai quản ngân khố ở xứ Macchikāsaṇḍa. Vào thời điểm sinh ra, toàn xứ sở được bao phủ bởi nhiều cánh hoa rực rỡ màu sắc từ không trung rơi xuống nên ông được gọi là Citta.

− Một lần nọ, Trưởng lão Mahānāma đến nơi này giáo hóa, gia chủ Citta gặp vị ấy liền hoan hỷ, mời Trưởng lão về hoa viên của mình để giảng pháp. Sau bài pháp thoại, ông cư sĩ chứng Tam quả A-na-hàm, rồi ông xây một Tịnh xá cúng dường để vị ấy trú ngụ.

− Kể từ dạo ấy trở đi, ông cận sự Citta có tín tâm vô biên với Tam bảo và hết lòng hộ độ chư tỳ-khưu. Dù gặp bất cứ vị nào, phàm Tăng hay Thánh Tăng, ông cũng đều tận tình chăm sóc không có tâm phân biệt.

− Trong số các vị tỳ-khưu được gia chủ cúng dường, có nhiều vị chứng Thánh quả A-ra-hán. Với trí tuệ của mình, ông trưởng giả biết được và thỉnh cầu phụng sự các vị ấy suốt đời, nhưng quý Ngài từ chối. Yêu thích đời sống tự do không ràng buộc, các vị Thánh tỳ-khưu lặng lẽ ra đi và ẩn cư nơi khác nếu có ai đó biết được quả vị tu chứng của mình.

− Citta đến yết kiến Thế Tôn cùng đoàn tùy tùng hai ngàn người và năm trăm cỗ xe chở đầy vật thực để cúng dường Phật và chư Tăng trong Tinh xá. Khi ông quỳ mọp đảnh lễ dưới chân Phật thì hoa ngũ sắc từ trên trời rơi xuống. Nhờ chư Thiên giúp đỡ, ông dâng tứ sự liên tục hai tuần mà xe vẫn đầy ắp.

− Gia chủ Citta sở hữu khả năng biện luận sắc sảo. Ông có thể luận chiến với ngoại đạo như Nigaṇṭha-nātaputta (phái Ni-kiền-tử) và Acela Kassapa bác bỏ chủ thuyết của họ. Ngoài ra ông còn dành thời gian để đàm luận pháp với nhiều vị tỳ-khưu trong Tăng đoàn trong sự hoan hỷ.

− Có thời gian, ông Citta thường xuyên hộ độ cho một vị tỳ-khưu tên là Sudhamma. Nhưng trong lần nọ, vị này ganh tỵ trách móc gia chủ bỏ mặc vị ấy mà tiếp đón các vị Đại Trưởng lão trước. Gia chủ không tỏ ý hờn giận, bỏ qua những lời lẽ khó nghe mà tiếp tục phận sự của mình. Đức Phật biết chuyện, Ngài bảo Sudhamma phải đến xin lỗi Citta.

− Giờ lâm chung, chư Thiên đến viếng và khuyên Citta nên ước nguyện làm vua cõi Trời nhưng ông từ chối. Gia chủ thuyết pháp cho các Thiên tử ấy nghe về ân đức Tam Bảo, những lời dạy của Thế Tôn để họ sanh lòng tin thanh tịnh.

− Vì biệt hạnh ấy mà cư sĩ Citta Macchikāsaṇḍika được Đức Phật tuyên dương là cận sự nam Đệ nhất thuyết pháp trước hội chúng. Ông được xem là hình mẫu lý tưởng mà các vị nam cận sự nên noi gương học hỏi.

Tài liệu được soạn dựa theo

Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp

Phẩm Người Tối Thắng.

Đan Tâm biên soạn.

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Sau khi luân lưu nhiều cõi hạnh phúc, kiếp này ông tái sanh vào gia đình ông bá hộ Sumana ở kinh thành Sāvatthi (Xá Vệ), nước Kosala, được đặt tên là Sudatta (Tu-đạt-đa). Ông còn có thêm biệt hiệu khác là Anāthapiṇḍika (Cấp-cô-độc, người hay cứu giúp kẻ bần cùng) do tính tình rộng rãi, hào phóng ngay từ thuở nhỏ.

Tapussa và Bhallika - Hai vị đệ nhất nam cư sĩ quy y đầu tiên

Đức Phật

14:30 12/05/2026

Vào thời Đức Phật Sikhī (Thi Khí), hai vị nam cư sĩ này là sinh ra trong gia đình Bà-la-môn ở Aruṇavatī. Ngày nọ, hai ông chứng kiến Đức Thế Tôn đang tán dương hai vị thương buôn cúng dường vật thực đầu tiên khi Ngài chứng đạt quả vị Phật và quy y Nhị bảo, họ hoan hỷ vô cùng. Khi về nhà hai vị gia chủ sắm sửa vật thực cúng dường đại thí, phát nguyện tương lai sẽ thành tựu và được thọ ký.

Trưởng lão Ni Siṅgalakamātā - Đệ nhất tín thắng giải

Đức Phật

08:29 12/05/2026

Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) xuất hiện cách đây một trăm ngàn đại kiếp, Trưởng lão Ni Siṅgalakamātā tái sanh ra trong gia đình quan cận thần giàu có.

Xem thêm

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

TIN LIÊN QUAN

Dành cho bạn

Tin chọn lọc