450
Hai ba tháng Chạp, nghĩ về góc bếp trong nhà
"Đốt ngựa, đốt cò để tiễn ông Táo đi, nhưng tụi bây nhớ nha con, cái gì cái nhà nào giữ nóng chuyện bếp núc, nhà đó giữ được phước phần".
Bà Năm Gàu xóm mình mỗi năm cứ tới ngày hăm ba đưa Ông Táo là nguyên nhà náo nhiệt như mấy bữa sửa soạn đi miễu coi người ta múa bóng rỗi. Mới tờ mờ sáng, bả đã lụi cụi trong bếp, tay xách, tay bưng, miệng réo con cháu làm cho lẹ để cúng kịp giờ. Bả là người duy nhất còn giữ cái tục cúng “cò bay ngựa chạy” trong xóm, nghe bả nói truyền từ hồi nảo hồi nào.
Bà Năm kể, ngày xưa người Nam đâu có cúng cá chép như ngoài miền ngoài. “Đất này ai đi đâu cũng thấy cá, lấy chi mà linh thiêng - mà trong này người ta toàn là cá Rô, sao mấy ổng cưỡi được mà cúng?” Bà Năm vừa nói vừa phẩy tay, vẻ rất tự hào.
Thay vì cá, người ta làm con ngựa và con cò bằng giấy để đưa ông Táo về trời. Ngựa đi đường bộ, cò bay đường trời.
— Bây coi Ông Táo mình vậy mà ghê hông, đi hai ngả, có trễ chuyến nào cũng hổng lo.
Mình ngồi ngó Bà Năm xếp từng tờ giấy cúng mà lòng mê mẩn. Tờ con ngựa có cái đuôi quắn, cái con cò thì cánh giương như sắp bay, dòm sống động như thiệt. Xong xuôi, bả cẩn thận để ngựa với cò kế bình bông vạn thọ và mấy tờ giấy cúng đủ màu khác đặng xíu nữa đốt, thêm một dĩa kẹo thèo lèo bánh men, ba chè trôi nước với mấy chung rượu, chung nước nhỏ. Mình thấy ngồ ngộ liền vọt miệng hỏi:
— Ủa Bà Năm, sao mình lại đi cúng chè trôi nước mần chi dạ? Ông Táo ổng thích ăn chè hả?
Bả nháy mắt cười:
— Mấy ông Táo ổng hông có hảo ngọt, mà ăn chè là do bị con người mình ép ăn, cái miệng mấy ổng bả mới dẻo quẹo, kẹt hông nói được tiếng nào, cho khỏi tâu chuyện mình trái khoáy với ông Trời. Nhiều khi chuyện nhỏ xíu xiu mà bị méc cái phạt thì tội mình lắm, nên ráng cúng chè cái nào nó nhỏ nhỏ mấy ổng bỏ qua cho!
Nói tới đây, Bà Năm cười ha hả, tiếng cười làm sáng nguyên chái bếp ấm. Bà Năm nói người Nam mình tính giản tiện, cái gì cũng làm nhẹ nhàng mà vui. Không cầu kỳ, không nghiêm trang tới mức nặng nề.
— Chủ yếu là cái tâm cái lòng, cái nết mình sống, chứ cúng chi cho mà dữ thần rồi sống ác nhơn thì thánh thần nào ở không mà độ cho đặng.
Bà Năm trả lời gọn lỏn tỉnh queo.
Bữa đó, mình với thằng Sinh cháu bả đem “cò bay ngựa chạy” ra góc sân đốt. Lửa bốc lên hừng hực trong cái thau nhôm đen xì, tờ giấy đỏ cháy xoắn lại thành những ngọn tàn bay cao, thoáng chốc tan vô bầu trời lộng gió. Mình đứng kế ngó, tự dưng nghe Bà Năm thủ thỉ:
— "Đốt ngựa, đốt cò để tiễn ông Táo đi, nhưng tụi bây nhớ nha con, cái gì cái nhà nào giữ nóng chuyện bếp núc, nhà đó giữ được phước phần. Lửa nấu đồ này nọ hổng tắt, thì lòng người mình trong nhà này kia cũng hông lạnh hông nguội."
Mà mình sau này ngó nhiều bận, lửa tàn rồi, mà người trong nhà có khi cũng lặng lẽ hông ngó thấy, hông hay…
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Sống thật là biết trân trọng chính mình, đủ lòng để thương người khác
Phật pháp và cuộc sống
08:51 10/06/2026
Cuộc đời ngắn lắm, nếu cứ mãi sống theo mong đợi của người khác, rồi một ngày nào đó quay đầu nhìn lại mới giật mình: “Ủa, vậy rốt cuộc, tôi từng là ai?”
Nghi ngờ oan người khác, tội nằm ở đâu?
Phật pháp và cuộc sống
07:54 10/06/2026
Vụ việc một nữ khách hàng bị nghi lấy cắp hàng hóa tại AEON Mall Long Biên những ngày qua khiến nhiều người suy nghĩ.
Aeon Mall Long Biên: Sự nghi ngờ không được phép đi trước lòng từ
Phật pháp và cuộc sống
20:41 09/06/2026
Lời xin lỗi công khai sau sự cố kiểm tra an ninh tại một trung tâm thương mại lớn ở Hà Nội không chỉ là cách xử lý khủng hoảng truyền thông. Nhìn từ lăng kính Phật học, đó còn là một lời nhắc nhở sâu xa: trong mọi hoàn cảnh, con người cần được đối xử bằng sự tỉnh thức, tôn trọng và lòng từ.
Khi biết mình còn "lèng phèng" là đã tiến bộ rồi
Phật pháp và cuộc sống
13:48 09/06/2026
Trên đường tu, có một nghịch lý khá thú vị: nhiều người mới học Phật thường nghĩ mình đã hiểu nhiều, tu khá tốt và có chút thành tựu. Nhưng càng học sâu, càng thực hành lâu năm, người ta lại càng thấy mình còn quá nhiều thiếu sót. Càng nhìn kỹ vào nội tâm, càng nhận ra vô minh, phiền não và tập khí vẫn còn dày đặc.
