Hổ thẹn

Phải nghĩ nhớ ngọn lửa vô thường thiêu đốt cả thế gian, phải mau cầu tự độ chớ có ngủ mê...

Phật dạy Tỳ-kheo ban ngày phải siêng năng tu tập các pháp lành, không để mất thì giờ.

Đầu hôm và khuya cũng chớ bỏ bê, giữa đêm phải tụng kinh để tự tiêu tức. Tiêu tức là dò thông tin tức trong tâm, nghĩa là xét xem hiện giờ tâm tịnh hay không, yên ổn hay không, tiến hay thối thế nào v.v... nên nói tự tiêu tức, không để nhân duyên ngủ mê khiến một đời trôi qua không được gì.

Phải nghĩ nhớ ngọn lửa vô thường thiêu đốt cả thế gian, phải mau cầu tự độ chớ có ngủ mê.

Các giặc phiền não thường rình giết người hơn kẻ oan gia, đâu thể ngủ mê không chịu tỉnh ngộ. Giặc phiền não rình giết mình còn hơn kẻ thù rình bên cạnh, làm sao có thể ngủ mê để nó giết mình sao!

Phải gắng mà tỉnh ngộ!

Rắn độc phiền não còn ngủ trong tâm như rắn rít đang ngủ trong nhà, đâu thể nào nằm yên mê ngủ để nuôi lớn nó.

Phải lấy cây móc trì giới đuổi nó ra, con rắn ngủ ra rồi thì mới an lòng ngủ, nghĩa là rắn phiền não ra khỏi tâm mình rồi thì mới ngủ yên được.

Khi nào thấy nổi sân si thì biết con rắn phiền não đang ở trong tâm, phải ráng mà đuổi nó ra.

Đuổi ra được rồi thì mặc tình ngủ, không còn sợ gì nữa.

Đức Phật dạy về việc biết hổ thẹn

Hổ thẹn  1
Ảnh minh họa. 

Phật dạy những điều này rất thiết thực, chúng ta phải nhớ lời Phật dạy mà cố gắng vượt qua những bệnh tật của mình.

Rắn độc phiền não còn chứa trong bụng, không chịu đuổi ra mà nằm ngủ thì thật là không biết hổ thẹn!

Phật dạy hổ thẹn là y phục trang sức bậc nhất. Tại sao?

Như khi thọ giới Sa-di hoặc Tỳ-kheo, chúng ta đã hứa rõ ràng trước Phật, có chư tăng chư ni chứng minh, nếu hôm nào phạm lỗi mà không thấy hổ thẹn thì có tốt không?

Lỡ phạm, thấy hổ thẹn vì trái với giới luật đã thọ, nên vội vàng sám hối, không dám làm nữa.

Nhờ hổ thẹn mà chúng ta trở nên tốt hơn đẹp hơn, do đó nên nói hổ thẹn là y phục trang sức bậc nhất.

Nếu cứ mặc kệ làm liều, ai nói gì cũng không xấu hổ, riết rồi tội lỗi tày trời.

Hổ thẹn giống như móc sắt hay kềm chế việc phi pháp của người.

Khi định làm một việc gì trái đạo lý, nhờ hổ thẹn kềm lại mà không làm.

Thế nên Tỳ-kheo phải thường hổ thẹn không được tạm quên.

Nếu lìa hổ thẹn thì mất hết các công đức.

Người có hổ thẹn thì có các pháp lành, người không biết hổ thẹn thì cùng với loài cầm thú không khác chút nào!

Như vậy bài kinh này có hai phần.

Phần đầu Phật dạy bớt ngủ để tỉnh táo tu hành, ban ngày tu ban đêm cũng phải tu không để phí thì giờ.

Lúc nào cũng phải tinh tấn tu hành, đừng để nhân duyên ngủ nghỉ làm mê tối qua một đời vô ích.

Phần kế phải biết hổ thẹn, hổ thẹn là y phục trang sức bậc nhất.

Không hổ thẹn giống như loài cầm thú, biết hổ thẹn thì có tất cả pháp lành.

Trích trong: Kinh Di Giáo Giảng Giải.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Tâm từ có làm ta yếu mềm, nhu nhược?

Phật giáo thường thức 17:54 29/05/2026

Nhiều người khi nghe nói đến lòng từ bi thường nghĩ đến sự mềm mỏng, nhẫn nhịn và bao dung. Từ đó nảy sinh một thắc mắc: nếu sống với tâm từ quá nhiều, liệu con người có trở nên yếu đuối, dễ bị bắt nạt, không dám đấu tranh trước cái sai hay không? Đây là một ngộ nhận khá phổ biến về giáo lý nhà Phật.

Dấu hiệu của “tẩu hỏa nhập ma” khi ngồi thiền sai cách?

Phật giáo thường thức 16:04 29/05/2026

Những năm gần đây, thiền ngày càng được nhiều người tìm hiểu như một phương pháp giúp giảm căng thẳng, cân bằng cảm xúc và chăm sóc tinh thần. Tuy nhiên, cùng với sự phổ biến ấy cũng xuất hiện nhiều nỗi lo về tình trạng thường được gọi là “tẩu hỏa nhập ma” khi ngồi thiền sai cách.

Cái lõi

Phật giáo thường thức 15:06 29/05/2026

Mục đích và tôn chỉ của đạo Phật là giác ngộ giải thoát, cứu độ chúng sanh. Tâm nguyện của người tu Phật cũng vậy. Đây là chỗ rốt ráo của Phật đạo, cũng là cốt lõi mà Phật Tổ muốn chỉ bày cho tất cả chúng ta. Vậy thì giác ngộ điều gì? Diệu lực nào cho chúng ta giải thoát?

Quả báo nhẹ nhất của việc phạm ngũ giới

Phật giáo thường thức 13:45 29/05/2026

“Nhẹ nhất” không có nghĩa là không nghiêm trọng. Đức Phật dạy rằng khi một ác nghiệp được lặp lại, nuôi dưỡng và làm cho sung mãn, nó có thể dẫn đến địa ngục, ngạ quỷ hoặc bàng sanh.

Xem thêm