450
Niệm tâm
Trong khi ghi nhận chuyển động của bụng, tâm bạn có thể bị phóng đi nơi khác, tức là tâm không còn dán sát vào bụng. Khi bị phóng tâm phải niệm thầm: phóng tâm, phóng tâm, phóng tâm.
Ghi nhận như vậy một, hai lần thì sự phóng tâm sẽ chấm dứt; lúc ấy thiền sinh hãy trở về ghi nhận sự phồng xẹp ở bụng.
Nếu tâm đi lang thang đến một nơi nào đó hãy ghi nhận tới, tới, tới rồi trở lại sự phồng xẹp.
Nếu bạn tưởng tượng gặp ai hãy ghi nhận gặp, gặp, gặp rồi trở về sự phồng xẹp.
Nếu bạn tưởng tượng gặp và nói chuyện với người nào đó, phải ghi nhận nói, nói, nói.
Tóm lại, khi suy nghĩ hay liên tưởng đến điều gì bạn đều phải ghi nhận.
Nếu bạn tưởng tượng, hãy ghi nhận tưởng tượng, tưởng tượng, tưởng tượng.
Nếu bạn suy nghĩ, hãy ghi nhận suy nghĩ, suy nghĩ, suy nghĩ.
Nếu bạn tính toán hay dự định hãy ghi nhận tính toán, tính toán, tính toán hay dự định, dự định, dự định.
Nếu bạn thấy, hãy ghi nhận thấy, thấy, thấy.
Nếu bạn liên tưởng đến điều gì, hãy ghi nhận liên tưởng, liên tưởng, liên tưởng.
Nếu bạn cảm thấy vui, hãy ghi nhận vui, vui, vui.
Nếu bạn cảm thấy chán, hãy ghi nhận chán, chán, chán.
Nếu bạn cảm thấy mừng, hãy ghi nhận mừng, mừng, mừng.
Nếu bạn cảm thấy buồn bực, hãy ghi nhận buồn bực, buồn bực, buồn bực.
Ghi nhận tất cả mọi hoạt động của ý thức hay sự nhận biết gọi là niệm tâm (cittānupassanā.)
Bởi vì không ghi nhận được những hoạt động của ý thức nên ta có khuynh hướng cho đó là người hay là một cá nhân.
Chúng ta có khuynh hướng cho rằng chính tôi đang tưởng tượng, suy nghĩ, tính toán, biết hay thấy, v.v...
Chúng ta nghĩ rằng có một con người đã sống và suy nghĩ từ lúc ấu thơ đến bây giờ.
Thật ra không hề có một con người như thế hiện hữu. Thay vào đó chỉ có những hành động của ý thức diễn biến liên tục và kế tiếp nhau mà thôi.
Đó là lý do tại sao chúng ta phải ghi nhận mỗi một hoạt động của ý thức khi nó vừa khởi lên.
Khi ghi nhận liên tục như vậy thì các hoạt động của ý thức sẽ chấm dứt. Chúng ta lại trở về với sự ghi nhận phồng xẹp của bụng.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Những ác nghiệp sẽ không bao giờ sanh quả tốt
Phật giáo thường thức
09:51 08/06/2026
Do không biết những nghiệp quá khứ, chúng ta không nên giải quyết chỉ dựa trên cơ sở của những chứng cứ hiện tại...
Khi làm phước xong, nên hồi hướng ngay hay để sau?
Phật giáo thường thức
09:24 08/06/2026
Hỏi: Khi làm phước xong, nên hồi hướng ngay hay để qua tuần sau?
Đức Phật bắt đầu con đường giác ngộ của mình từ đâu?
Phật giáo thường thức
09:09 08/06/2026
Con đường Ngài chỉ bày là con đường thấy rõ sự thật của thân tâm ngay trong hiện tại. Khi thấy rõ ngũ uẩn chỉ là những tiến trình duyên sinh vô thường và vô ngã, sự bám víu vào cái tôi dần dần tan rã. Khi sự bám víu ấy chấm dứt, khổ đau cũng chấm dứt theo.
Cơn sốt “chữa lành” và những biệt dược không bán trong hiệu thuốc
Phật giáo thường thức
08:35 08/06/2026
Thời nay ai cũng nói về “chữa lành”, retreat, thiền định và podcast tâm lý. Thế nhưng, con người vẫn ngày càng cô đơn, bất an và kiệt sức. Có khi nào ta đang gọi tên “chữa lành” cho những cuộc trốn chạy ngắn hạn, trong khi phương thuốc thật sự lại nằm ở nơi khác?
