450
Nương tựa vào đâu?
Trong cuộc đời này, con người thường đi tìm một nơi để nương tựa. Khi còn nhỏ nương tựa cha mẹ, lớn lên nương tựa vợ chồng, về già nương tựa con cháu. Chúng ta thường nghĩ rằng, có người thương bên cạnh là có hạnh phúc, có người để dựa vào là có bình an. Nhưng cuộc đời vốn vô thường, nên mọi chỗ nương tựa ở thế gian đều mong manh như chiếc lá giữa cơn gió lớn.
Hôm nay còn thương nhau, ngày mai có thể xa nhau. Hôm nay còn sống bên nhau, ngày mai đã âm dương cách biệt. Có biết bao người vì quá đặt hạnh phúc nơi người khác nên khi bị phản bội, bỏ rơi hay mất mát thì đau khổ đến tuyệt vọng. Đó là vì họ đã lấy cái vô thường làm nơi nương tựa.
Đức Phật dạy trong Kinh Đại Bát Niết-bàn:
“Hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình,
hãy tự mình nương tựa chính mình,
không nương tựa một điều gì khác.
Hãy lấy Chánh pháp làm ngọn đèn,
lấy Chánh pháp làm nơi nương tựa.”
Đây là lời dạy vô cùng sâu sắc. Đức Phật không bảo con người phải lạnh lùng hay từ bỏ tình nghĩa, nhưng Ngài dạy chúng ta phải tỉnh thức để thấy rõ bản chất của cuộc đời. Tất cả những gì do duyên hợp đều sẽ tan rã.
- Người chồng rồi sẽ già yếu.
- Người vợ rồi cũng đổi thay.
- Con cái không thể đi cùng cha mẹ suốt đời. Ngay cả thân này, ta còn không giữ được, huống gì giữ được người khác mãi mãi bên mình.
Trong Kinh Tương Ưng Bộ, Đức Phật dạy: “Tất cả các hành là vô thường.”
Một câu kinh ngắn ngủi nhưng chứa đựng chân lý của cả cuộc đời. Vì vô thường nên có hợp rồi tan, có sinh rồi diệt, có thương rồi xa. Người không hiểu vô thường sẽ đau khổ khi mất mát. Người hiểu được vô thường sẽ biết trân trọng nhân duyên nhưng không chấp thủ.
Nhiều người nói:
“Không có chồng tôi sống không nổi.”
“Không có vợ tôi không còn ý nghĩa gì nữa.”
Nhưng thật ra, không ai có thể sống thay ai, già thay ai, bệnh thay ai hay chết thay ai. Đến lúc nhắm mắt xuôi tay, mỗi người vẫn phải tự đi bằng nghiệp của chính mình.
Đức Phật dạy trong Kinh Pháp Cú:
“Tự mình làm điều ác, tự mình bị ô nhiễm.
Tự mình tránh điều ác, tự mình được thanh tịnh. Thanh tịnh hay ô nhiễm là do chính mình, không ai thanh tịnh ai được.”
Cho nên, nơi nương tựa vững chắc nhất không phải là một con người, mà là giới đức, trí tuệ và sự tu tập của chính mình. Người có Chánh kiến dù sống giữa nghịch cảnh vẫn không gục ngã. Người có nội tâm tu tập dù bị bỏ rơi vẫn không tuyệt vọng. Vì họ hiểu rằng mọi cuộc gặp gỡ ở đời chỉ là duyên tạm.
Nương tựa vào chính mình theo lời Phật dạy không có nghĩa là sống cô độc hay ích kỷ. Đó là biết quay về làm chủ thân tâm, sống thiện lành, giữ giới, tu tập chánh niệm và phát triển trí tuệ. Khi tâm có Chánh pháp, người ấy sẽ không còn quá lệ thuộc vào tình cảm thế gian.
Một người không tu tập thì khi được yêu thương sẽ sinh chấp thủ, khi mất đi sẽ sinh khổ đau. Nhưng người có trí tuệ sẽ yêu thương bằng tâm từ bi, không chiếm hữu, không ràng buộc. Họ hiểu rằng:
- Có duyên thì gặp.
- Hết duyên thì xa.
- Không ai thuộc về ai mãi mãi giữa cuộc đời vô thường này.
Điều đáng sợ nhất không phải là bị người khác bỏ rơi, mà là cả đời quên mất con đường quay về nương tựa nơi tự tâm và Chánh pháp. Vì chỉ có công đức, giới hạnh và trí tuệ mới theo ta từ đời này sang đời khác. Người học Phật chân chính phải nhớ rằng:
- Chồng có thể bỏ ta.
- Vợ có thể rời ta.
- Con cái có thể xa ta.
- Tài sản có thể mất đi.
- Thân này rồi cũng tan hoại.
Nhưng nếu có Chánh pháp trong tâm, người ấy vẫn đứng vững giữa sóng gió cuộc đời. Bởi nơi nương tựa cao quý nhất không nằm bên ngoài, mà nằm ở sự giác ngộ và tỉnh thức của chính mình.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Cấm túc trong Phật giáo là gì?
Phật giáo thường thức
16:14 02/06/2026
Trong mùa An cư kiết hạ, Phật tử thường nghe chư Tăng Ni nhắc đến cụm từ "cấm túc an cư". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "cấm túc".
Phật giáo đồng hành xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa vì cuộc sống an lạc của nhân dân
Phật giáo thường thức
13:00 02/06/2026
Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị cơ sở mà còn là quá trình hiện thực hóa các giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam với truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc đang tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn, văn minh, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống cơ sở.
Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?
Phật giáo thường thức
10:00 02/06/2026
Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.
Chữ “duyên” trong “nghiệp duyên”
Phật giáo thường thức
08:45 02/06/2026
Từ "nghiệp duyên" này người đời rất thường nhắc tới. Duyên là sao?
Xem thêm
