Phật dạy Chánh ngữ: Lời nói có giá trị hướng thiện hướng thượng

"Nghe" người khác nói mà mình thiếu chánh niệm, thiếu sáng suốt sẽ mang lại phiền khổ cho bản thân mình và cả những người xung quanh.


Phật dạy Chánh ngữ: Lời nói có giá trị hướng thiện hướng thượng  1
Ảnh minh họa. 

Ta sẽ kế thừa suy nghĩ, lời nói của mình

Bài học sâu sắc từ một triết gia Hy lạp cổ đại nổi tiếng rất đáng để chúng ta suy ngẫm.

Có người quen gặp triết gia Socrates và hỏi: “Ông biết tôi nghe được chuyện gì về người bạn của ông không?”

“Anh đợi một chút”, Socrates nói: “Trước khi kể cho tôi điều gì, cho tôi muốn hỏi anh vài câu:

Socrates nói tiếp “Trước khi anh kể cho tôi về bạn của tôi, có lẽ anh dừng lại một chút, nghĩ kỹ những gì anh định nói sẽ là một ý hay.

Một là, Anh có hoàn toàn chắc chắn những gì sắp kể cho tôi nghe là sự thật đã được kiểm chứng 100% không?”

“Không”, người kia trả lời, “Thực ra tôi chỉ nghe người ta nói như vậy thôi."

“Được rồi”, Socrates tiếp. “Vậy là chính anh cũng không biết chắc điều đó có thật hay không.

Hai là điều mà anh định nói về bạn tôi có hay ho tốt đẹp không?”

“Không, ngược lại”.

“Vậy là anh định nói về một điều chẳng hay ho tốt đẹp gì, và anh cũng chẳng chắc chắn là nó đúng sự thật.

Ba là, điều anh định nói về bạn tôi có đem lại lợi ích cho anh, cho tôi và cho mọi người không?”

“Không, không có lợi ích cho ai cả ”, người bạn này lại trả lời.

“Vậy thì, Socrates chốt lại:

Nếu điều anh định nói cho tôi chẳng tốt đẹp gì, cũng chẳng hữu ích và cũng chưa chắc có thật, thì tại sao anh lại muốn kể cho tôi, làm cho tôi nghĩ không tốt về người bạn của tôi.

Nho gia dạy: Tam tư nhi hành, tam tư nhi ngôn

Người xưa bảo: Trước khi nói phải uốn lưỡi 7 lần để không nói sai quấy.

Phật dạy Chánh ngữ (lời nói chân thật, hoà ái, đúng lý, có giá trị hướng thiện, hướng thượng) trong Bát chánh đạo.

Nhà triết học Socrate đã chỉ cho chúng ta cách nghe và nói điều gì đó về người khác: Điều đó có tốt đẹp không; có lợi ích không; có chắc đúng sự thật không?

Bài học sâu sắc này mang lại ích lợi lớn cho mọi người trong đời sống.

Thay vì mất thời gian vào những chuyện thị phi vô bổ, tạo nên khẩu nghiệp, nghiệp xấu ác và gặp nhiều rắc rối, quả báo thì hãy tập trung sức khỏe tinh thần vào những vấn đề quan trọng, nói và làm thiết thực, có ý nghĩa với bản thân, gia đình, xã hội, đất nước và chúng sanh.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Tâm tĩnh lặng trong đời sống tu tập

Phật giáo thường thức 16:57 27/05/2026

Tâm tĩnh lặng góp phần không nhỏ vào sự tu tập của ta. Nếu không có tâm tĩnh lặng, ta khó có thể biết ta cần phải thay đổi như thế nào khi quán sát nội tâm.

Hiểu đúng nghi lễ mộc dục "tắm Phật"

Phật giáo thường thức 15:59 27/05/2026

Mỗi mùa Phật Đản về, hàng triệu người con Phật thành kính tham dự nghi lễ Mộc Dục (tắm Phật) để tưởng niệm ngày Đức Phật đản sinh. Đây là một nghi lễ đẹp, mang ý nghĩa giáo dục tâm linh sâu sắc. Tuy nhiên, nếu hiểu sai ý nghĩa của nghi lễ, biến việc tắm Phật thành hành động cầu xin thần quyền, mong đổi vận số, tiêu tai giải hạn hay ban phát tài lộc, thì đó không còn là tinh thần chánh pháp mà đã rơi vào mê tín và tà kiến.

Bài sám tụng ngày lễ Phật Đản

Phật giáo thường thức 15:02 27/05/2026

Mỗi khi quỳ trước Phật đài tụng bài sám Phật Đản, chúng ta thấy rõ lòng mình hơn, nhìn sâu cuộc đời mình hơn và quán chiếu về thân phận của mình nhiều hơn. Điều này có nghĩa, mỗi lần tụng sám Phật Đản là mỗi lần chúng ta nhìn lại quảng đường tu tập của mình.

Phải làm sao khi ngồi thiền không thể tỉnh táo được?

Phật giáo thường thức 13:30 27/05/2026

Hỏi: Con bị suy nhược thần kinh, lúc con ngồi thiền tâm con không thể tỉnh táo được, con phải làm sao thưa Thầy?

Xem thêm