450
Phật là những bậc đã thấy biết trọn vẹn
Các Phật tử thường hay thực hành “quán vô thường”. Ví như mình thấy bông hoa thì mình quán nó là vô thường. Tu học Đạo Phật hoàn toàn không phải là như vậy.
Sự vô thường của bông hoa không có quan trọng, mà quan trọng là cái tâm thấy vô thường có bị sự vô thường ấy chi phối hay không?
Bông hoa nó vô thường ai mà không biết. Nhất là các nhà khoa học lại càng biết rất rõ bông hoa nó vô thường tới mức độ nào. Nhưng biết qua lý trí vậy thôi, nên tham-sân-si vẫn cứ khởi lên, vẫn cứ dính mắc vào bông hoa, cứ dính mắc vào mọi sự ở đời như chúng là “thường” vậy.
“Quán vô thường” không có nghĩa là dán nhãn lên bông hoa cho nó là vô thường, mà là cái tâm thấy bông hoa không động, hoàn toàn thanh tịnh trong sáng nên có thể phản ảnh sự vô thường của bông hoa, hay của mọi sự như chúng là vậy thôi.
Tinh tấn-chánh niệm-tỉnh giác là khi tâm thanh tịnh-trong sáng, hay rỗng lặng-trong sáng. Đó hoàn toàn không phải là cái tâm nắm bắt các đối tượng này, mà bất kỳ đối tượng nào đi qua tâm đều phản án trung thực.
Nắm bắt đối tượng, và phản ánh đối tượng là hai việc hoàn toàn khác nhau:
Một bên chủ ý đi tìm đối tượng để nắm bắt
Một bên là phản ánh tất cả các đối tượng một cách trung thực mà không nắm bắt cái gì cả.
Cho nên Đức Phật ngài mới nói:
Quán thân là sáng suốt rõ biết thân, nhưng không tham ưu, không trụ vào thân.
Quán thọ là sáng suốt rõ biết các cảm thọ. nhưng không tham ưu không trụ vào thọ.
Quán tâm cũng là rõ biết tâm nhưng mà không tham ưu không trụ vào tâm.
Chữ “quán” ở đây không có nghĩa là “suy xét”, mà có nghĩa là “soi sáng”.
Vậy tu học sai hướng là khi mình hướng ra các đối tượng để mà nắm bắt.
Còn tu học đúng hướng là khi trở về trọn vẹn với cái tâm thanh tịnh trong sáng, trở về trọn vẹn với Pabhassara citta, hay với Thâm Bát Nhã.
Mình nghe nói “Thâm Bát Nhã” tưởng nó là tâm gì ghê gớm lắm. Thật ra khi buông ra tất cả những tâm hướng ngoại tìm cầu thì ngay đó Thâm Bát Nhã tự nhiên xuất hiện liền.
Bởi vì tánh biết, hay Pabhassara citta, hay Thâm Bát Nhã có hai tính chất là “tịch” & “chiếu”, tức là thanh tịnh và trong sáng.
Chúng ta thường niệm 2 đức hạnh đầu tiên của Đức Phật là - Araham Sammà Sambuddho:
Araham - là hoàn toàn thanh tịnh.
Sambuddho - là rõ biết hay trong sáng.
Sự thanh tịnh và trong sáng ấy sẽ tự nhiên xuất hiện khi tâm trọn vẹn như nó là, chứ không phải là khi tâm cứ nắm bắt đối tượng này, nắm bắt đối tượng kia. Nắm bắt đối tượng thì đã mất đi sự trọn vẹn rồi.
Phật là chỉ những bậc đã thấy biết trọn vẹn…
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Mùa an cư suy niệm về trách nhiệm của người xuất gia
Phật giáo thường thức
19:12 12/06/2026
Khoác áo Như Lai là mang trong tim chí nguyện của Như Lai. Gánh vác sứ mệnh Như Lai là nguyện sống đời phạm hạnh, tiếp nối ánh sáng từ bi và trí tuệ, đem Chánh pháp đến với muôn người.
Vì sao Tăng Ni, Phật tử hay chúc "Phật sự viên thành"?
Phật giáo thường thức
15:01 12/06/2026
Trong nhà Phật, mỗi công việc chung đều cần rất nhiều nhân duyên để thành tựu.
Dược Vương dạy gì giữa thời ai cũng muốn chữa lành?
Phật giáo thường thức
08:57 12/06/2026
Đi hết câu chuyện về Dược Vương Bồ Tát, có lẽ bài học lớn nhất lại rất đời thường: muốn chữa lành thế giới, trước hết phải trở thành một “phương thuốc” cho chính mình. Bồ Tát không ở đâu xa, mà bắt đầu từ khả năng chuyển hóa nỗi đau, bản ngã và những bất an ngay trong cuộc sống mỗi ngày.
Suy niệm về cái chết để đạt được sự giác ngộ và giải thoát
Phật giáo thường thức
16:05 11/06/2026
Trong Phật giáo Theravada, cái chết được xem là một phần tất yếu của vòng luân hồi sinh tử. Thay vì sợ hãi hay trốn tránh, người theo Phật giáo Theravada được khuyến khích suy niệm về cái chết để đạt được sự giác ngộ và giải thoát. Dưới đây là một số quan điểm chính:
