Phật là những bậc đã thấy biết trọn vẹn

Các Phật tử thường hay thực hành “quán vô thường”. Ví như mình thấy bông hoa thì mình quán nó là vô thường. Tu học Đạo Phật hoàn toàn không phải là như vậy.

Sự vô thường của bông hoa không có quan trọng, mà quan trọng là cái tâm thấy vô thường có bị sự vô thường ấy chi phối hay không?

Bông hoa nó vô thường ai mà không biết. Nhất là các nhà khoa học lại càng biết rất rõ bông hoa nó vô thường tới mức độ nào. Nhưng biết qua lý trí vậy thôi, nên tham-sân-si vẫn cứ khởi lên, vẫn cứ dính mắc vào bông hoa, cứ dính mắc vào mọi sự ở đời như chúng là “thường” vậy.

“Quán vô thường” không có nghĩa là dán nhãn lên bông hoa cho nó là vô thường, mà là cái tâm thấy bông hoa không động, hoàn toàn thanh tịnh trong sáng nên có thể phản ảnh sự vô thường của bông hoa, hay của mọi sự như chúng là vậy thôi. 

Tinh tấn-chánh niệm-tỉnh giác là khi tâm thanh tịnh-trong sáng, hay rỗng lặng-trong sáng. Đó hoàn toàn không phải là cái tâm nắm bắt các đối tượng này, mà bất kỳ đối tượng nào đi qua tâm đều phản án trung thực.

Phật là những bậc đã thấy biết trọn vẹn 1
Nam Mô A Di Đà Phật 

Nắm bắt đối tượng, và phản ánh đối tượng là hai việc hoàn toàn khác nhau:

Một bên chủ ý đi tìm đối tượng để nắm bắt

Một bên là phản ánh tất cả các đối tượng một cách trung thực mà không nắm bắt cái gì cả.

Cho nên Đức Phật ngài mới nói:

Quán thân là sáng suốt rõ biết thân, nhưng không tham ưu, không trụ vào thân.

Quán thọ là sáng suốt rõ biết các cảm thọ. nhưng không tham ưu không trụ vào thọ.

Quán tâm cũng là rõ biết tâm nhưng mà không tham ưu không trụ vào tâm.

Chữ “quán” ở đây không có nghĩa là “suy xét”, mà có nghĩa là “soi sáng”.

Vậy tu học sai hướng là khi mình hướng ra các đối tượng để mà nắm bắt.

Còn tu học đúng hướng là khi trở về trọn vẹn với cái tâm thanh tịnh trong sáng, trở về trọn vẹn với Pabhassara citta, hay với Thâm Bát Nhã.

Mình nghe nói “Thâm Bát Nhã” tưởng nó là tâm gì ghê gớm lắm. Thật ra khi buông ra tất cả những tâm hướng ngoại tìm cầu thì ngay đó Thâm Bát Nhã tự nhiên xuất hiện liền. 

Bởi vì tánh biết, hay Pabhassara citta, hay Thâm Bát Nhã có hai tính chất là “tịch” & “chiếu”, tức là thanh tịnh và trong sáng.

Chúng ta thường niệm 2 đức hạnh đầu tiên của Đức Phật là - Araham Sammà Sambuddho:

Araham - là hoàn toàn thanh tịnh.

Sambuddho - là rõ biết hay trong sáng.

Sự thanh tịnh và trong sáng ấy sẽ tự nhiên xuất hiện khi tâm trọn vẹn như nó là, chứ không phải là khi tâm cứ nắm bắt đối tượng này, nắm bắt đối tượng kia. Nắm bắt đối tượng thì đã mất đi sự trọn vẹn rồi.

Phật là chỉ những bậc đã thấy biết trọn vẹn…

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Đi chùa có nên cầu cho mình… trúng số để trả nợ?

Phật giáo thường thức 20:02 09/05/2026

Tôi từng nghe một người than rất thật: “Con không tham đâu, con chỉ xin Phật cho trúng một tờ vé số để trả hết nợ thôi”. Nghe vừa buồn cười, vừa thương.

Tam thân Phật là gì? Giải mã pháp thân, báo thân, ứng hóa thân của Ngài

Phật giáo thường thức 17:32 09/05/2026

Tam thân Phật bao gồm: pháp thân, báo thân và ứng hóa thân. Đức Phật không chỉ hiện hữu trên thế gian qua nhục thân bằng xương thịt (ứng hóa thân) mà Ngài còn sở hữu pháp thân bất sinh bất diệt và báo thân vô lượng công đức. Đồng thời, Đức Phật khẳng định chúng sinh cũng có đầy đủ tam thân như Ngài.

Ý nghĩa Đại lễ Phật đản PL.2570: Từ bi - Trí tuệ - Đoàn kết - Trách nhiệm xã hội

Phật giáo thường thức 16:35 09/05/2026

Mùa Phật đản Phật lịch 2570 trở về trong niềm hoan hỷ của hàng triệu người con Phật trên khắp năm châu. Bài giảng Ý nghĩa Đại lễ Phật đản của Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm không chỉ nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của ngày Đức Phật đản sinh, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về từ bi, trí tuệ, đoàn kết và trách nhiệm xã hội - những nền tảng cần thiết để xây dựng một xã hội an lành, hòa bình và phát triển bền vững trong thời đại hôm nay.

Dẹp bỏ cái tôi, dễ không?

Phật giáo thường thức 15:48 09/05/2026

Có người từng nói với tôi rằng: “Tu cả đời, thứ khó bỏ nhất vẫn là cái tôi”. Ngẫm lại thấy đúng.

Xem thêm