Sống tự nhiên để thân tâm tự ứng theo nguyên lý

Con cung kính đảnh lễ Đức Thầy! Xin Thầy hướng dẫn thêm cho con pháp hành thiền, lâu nay con vẫn áp dụng cách thiền theo hướng dẫn của Thầy, mỗi ngày con đều nghĩ tới câu:

"Nói làm thường thận trọng,

 Luôn trọn vẹn chú tâm,

 Lắng nghe quan sát kỹ,

Đến đi pháp lặng thầm"

Mặc dù áp dụng trong ngày khoảng 40% các hành động và suy nghĩ, tuy nhiên con vẫn thấy được sự an nhiên, vô sự khi xúc chạm cuộc sống giữa đời thường. Tâm con luôn hiện hữu câu thơ trong Kinh Hạnh Phúc mà Thầy đã giảng:

"Khi xúc chạm việc đời,

 Tâm không động, không sầu

 Tự tại và vô nhiễm,

Là phúc lành cao thượng"

Khi làm việc gì con thường nhận biết rõ bằng tâm, pháp hơn thân, thọ. Mỗi khi khởi ý thì con liền nhận ra tâm tham hay tâm sân rất rõ, khi nhìn nhận một việc nào đó con thấy vô thường, khổ, và bản ngã.

Sống tự nhiên để thân tâm tự ứng theo nguyên lý  1
Ảnh minh hoạ.

Và càng quan sát con thấy bản ngã con cao và dày quá, không biết diệt ngã bắt đầu từ đâu. Nhìn sang người thân thấy họ cũng như mình bản ngã cao vời vợi như núi. Là người kinh doanh, nên mỗi lời nói, quyết định đưa ra ảnh hưởng cảm thọ không ít người như nhân viên, khách hàng, đối tác... 

Con thấy bản ngã sinh và bản ngã bị diệt, từ ý nghĩ, lời nói, đến hành động đều có bản ngã hiện hữu. Khi con nghe người ta nói, con cũng thấy bản ngã của họ, khi con nói con cũng thấy bản ngã của mình. Riết rồi con cũng không dám mở miệng nói, mới nhận ra câu nói của Thầy đúng là chân lý "im lặng là vàng, nói hay cũng chỉ là bạc"...

Con có đọc cuốn "Chân đế và Tục đế" có phân tích Vật chất và Tâm, hiện tượng gì thay đổi là Chân đế, hiện tượng không thay đổi là Tục đế, Thiền minh sát là quán vào Chân đế. Và có nói "Tuệ minh sát được thành đạt qua sự quán sát tinh tế các hoạt động của thân tâm khi chúng diễn ra. 

Tuệ minh sát không thể thành đạt qua sự quán sát hời hợt các đối tượng, cũng không thể thành đạt qua sự suy tư, phân tích. Vì thế thiền sinh phải chú tâm quán sát các hoạt động như thấy, nghe, sờ, đụng, ngửi, nếm, ăn, uống ... Khi chúng đang diễn tiến không bỏ sót hành động nào.

Thưa Thầy, con thấy mình còn hời hợt với các đối tượng thân, tâm, cảnh. Con chưa ghi nhận từng chi tiết chuyển động, nâng đỡ của gió như đi, đứng, nắm, bước, sờ... Con thường nhận biết các hoạt động sau khi con vừa làm, đôi khi không để ý do hoạt động này là thói quen nên con chỉ thận trọng thôi. 

Xin Thầy hướng dẫn cho con cách để thành đạt quán sát tinh tế các hoạt động thân tâm cảnh ạ. 

Con xin chào Đức Thầy ạ!

Trả lời:

Quan sát càng "tự nhiên & vô tâm" càng thấy tinh tế. Nếu con cố ý quan sát để tìm kiếm điều gì thì bị dẫn dắt bởi ý niệm tục đế rồi làm sao thấy được chân đế. 

Con cứ tiếp tục thận trọng chú tâm quan sát tự nhiên thì mới thấy pháp vô ngã, sở dĩ con cứ thấy ngã hoài chính là vì trong sự cố gắng quan sát, thiếu yếu tố vô tâm & hồn nhiên. 

Vô tâm không phải là hời hợt, mà là tâm rỗng lặng trong sáng, không hành động theo ý niệm nào.

Con nên hiểu nguyên lý trong các câu kệ rồi tự ứng trong hành động, nói năng, suy nghĩ hơn là nhớ bài kệ rồi đem ra áp dụng. Như vậy con "áp dụng theo ý niệm" chứ không phải "tự ứng theo nguyên lý". 

Con bị đơ cứng cũng vì thiếu thư giãn buông xả tự nhiên. Con nên lưu ý điều đó.

Đừng cố thấy rõ những động tác mà chỉ thấy với tâm trong sáng thôi. Chỉ thận trọng, chú tâm, quan sát tự nhiên đủ để biết mình trong mọi hoạt động, không cần theo dõi quá kỹ làm gì. 

Tự nhiên vô tâm liền vô vi vô ngã, cố ý dụng tâm liền rơi vào sinh tử triền miên!...

Nguồn: trungtamhotong.org

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Cấm túc trong Phật giáo là gì?

Phật giáo thường thức 16:14 02/06/2026

Trong mùa An cư kiết hạ, Phật tử thường nghe chư Tăng Ni nhắc đến cụm từ "cấm túc an cư". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "cấm túc".

Phật giáo đồng hành xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa vì cuộc sống an lạc của nhân dân

Phật giáo thường thức 13:00 02/06/2026

Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị cơ sở mà còn là quá trình hiện thực hóa các giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam với truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc đang tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn, văn minh, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống cơ sở.

Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?

Phật giáo thường thức 10:00 02/06/2026

Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.

Chữ “duyên” trong “nghiệp duyên”

Phật giáo thường thức 08:45 02/06/2026

Từ "nghiệp duyên" này người đời rất thường nhắc tới. Duyên là sao?

Xem thêm