Tản văn: Cúp điện

Đám trẻ nít gần nửa đêm vẫn chạy ngoài đường miệng than vãn “Nóng vầy thì sao mà ngủ được”. Con xóm nhỏ đột nhiên trở nên xôn xao, tôi nghe cô Tám bên hàng xóm đứng chửi đổng vài câu gì đó không rõ rồi bác Năm chỉ về phía chớp sáng bên chỗ xa tít nơi rặng núi:

- Nhìn nó cứ lóe chớp kìa, hình như nổ gì ở dưới phố, chắc hư điện.

Cái nóng mau chóng lan tỏa khu xóm nhỏ cứ như một trận chiến. Người lớn tuá cả ra đoạn đường con than thở, gần nửa đêm mà con xóm còn chộn rộn cứ như thuở ban ngày. Buổi tối đứng gió, cành lá mỏng nơi mấy cái chậu tôi treo trong khoảnh sân nhỏ thậm chí còn không khẽ lay động. Nhưng ở trong nhà thời gian này chẳng khác gì bị nhốt trong một cái hầm, người túa cả ra sân, túa cả ra đường. Vài góc đường nhỏ thậm chí có vài người đã toan lấy giường xếp ra trải đầy chỉ để nằm cho thoáng. Đột nhiên chỉ một chốc cúp điện làm tôi nhớ lại rất nhiều kí ức thuở xa xưa.

Tôi trải cho má cái ghế xếp trong sân để má nằm còn ngồi bên cạnh lấy cái quạt con khẽ quạt. Quạt đôi chốc đã khiến tay mỏi nhừ. Tôi nhớ những hôm cúp điện khi tôi còn nhỏ xíu, bên cạnh nỗi sợ bóng đêm là sự nóng nực. Bận ấy cũng kì, chỉ toàn cúp vào buổi đêm khi người ta vừa chìm vào giấc ngủ. Tôi nóng người ngủ không được, lúc nào mở mắt ra cũng thấy má đang ngồi bên mép giường lấy cái quạt mo mà quạt. Hồi ấy sửa điện cũng lâu chứ không như giờ, có bận cúp đến gần sáng, nhưng khi nào chỉ cần thấy tôi hơi trở mình là má lại nhanh tay quạt mạnh hơn. Còn tôi, chỉ cần trong hay háy của giấc mơ, thao thức một chút trong cơn mơ khẽ mở đôi mi nhỏ dậy đều thấy má đang gà gật nhưng đôi tay vẫn vô thức quạt cho con trẻ.

Hồi nhỏ đám trẻ con chúng tôi rất hay nhân lúc cúp điện mà kể chuyện ma. Có bận cúp vào độ tầm sáu bảy giờ tối, người lớn khi ấy vẫn còn đang lo những việc trong nhà như rửa chén, dọn dẹp sau bữa cơm chiều dưới ánh đèn pin hoặc đèn dầu. Đám trẻ chúng tôi thường tụ tập ở ngôi chùa nhỏ nơi cuối xóm để...kể chuyện ma. Một đám sáu bảy đứa, ngồi ngay trước cổng chùa tối om, chỉ thi thoảng có ánh sáng hắt ra do ngọn đèn trong căn phòng sâu tít bên trong chùa. Chúng tôi mỗi đứa một ngọn nến, có khi là cái đèn pin hoặc đèn lồng chơi trung thu ngồi túm tụm kể chuyện. Miệng đứa nào cũng nói mình gan dạ nhưng toàn đến chùa để kể chuyện ma vì sợ ...ma tới bắt mình thì có chùa bảo hộ. Chỉ đến khi người lớn đi tìm, gọi trúng tên đứa nào đứa nấy giật nảy lên vì câu chuyện đang đến độ cao trào.

Cúp điện cũng là lúc tôi chợt nhận ra con bé em nhỏ tuổi hơn tôi cứ như...chị gái. Hồi nhỏ tôi nhát cáy, cúp điện sợ ma, còn đi nghe kể chuyện ma thế là toàn không ngủ được. Dù bình thường tôi rất quậy, trong khi nhỏ em tôi hiền khô, nó đi học bị bắt nạt toàn tôi bảo vệ em mình đi tìm bọn bắt nạt đánh lại cho kì được. Nhưng cứ đêm về tối om là tôi lại mềm nhũn, ngủ cũng không ngủ được. Có lẽ kí ức đáng nhớ nhất của tôi là những hôm hiếm hoi cúp điện đó, khi ba má tôi đều đã ngủ để sớm mai kịp dậy đi làm thì tôi vẫn trở mình. Tuy nhiên, cứ mỗi khi trở mình đều sẽ thấy ngay sau đó có một bàn tay vỗ vỗ vào lưng tôi, như để biết có nó bên cạnh tôi, nó vẫn còn đang thức và tôi không có một mình. 

Có năm tôi vẫn còn nhớ như in đó là trung thu năm tôi trung học, khi ấy mỗi đứa nhỏ trong xóm đều có một cái đèn lồng đủ các loại hình thù để chơi. Nhà tôi khi ấy còn khó, “đèn lồng” của tôi do ba tôi làm từ hộp sữa bỏ, bên trong có thanh gỗ nhỏ bắt ngang và được gắn cẩn thận một chiếc nến nhỏ. Ba cố tình làm hai cái bánh xe hai bên hộp sữa thành ra đèn của tôi không phải để cầm mà sẽ có một chiếc que dài gắn với hộp sữa cho tôi cầm đẩy dưới đất chơi, trông rất lạ mắt. Trung thu khi ấy xóm tôi rực rỡ ánh đèn dù cả xóm khi ấy cúp điện nhưng đó lại cũng là trung thu đáng nhớ nhất của xóm.

Cuộc sống xô bồ mau chóng theo dòng thời gian cuốn tới và đôi khi quên mất đi những dư ảnh vốn tồn tại khi cuộc sống chưa bước vào kỉ nguyên hiện đại. Đèn điện sáng trưng mau chóng trở lại, những chiếc quạt thổi vù vù như xua tan đi những hoài niệm quá khứ mà đôi khi con người ta phải dành dù chỉ một phút cúp điện, bỏ hết điện thoại hoặc những thứ công nghệ để nhớ về kỉ niệm xưa. Cũng hiếm hoi xóm nhỏ tôi mới lại cúp điện, đột nhiên như sự cố điện đột ngột không báo trước ấy, kí ức tuổi thơ trở về như một dải lụa bay phấp phới trong tâm khảm. Chỉ để giúp người ta nhớ về những hoài niệm, khi tuổi thơ không còn quay trở lại được nữa và cuộc sống hiện đại đã chiếm lấy tâm trí của “những người đang lớn” mất rồi.