450
Thoái thất và Không thoát thất
Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Độc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: Có pháp thoái thất, pháp không thoái thất và sáu thắng xứ 2.
Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ, Ta sẽ giảng nói cho các thầy.
Thế nào là pháp thoái thất? Nghĩa là, khi mắt thấy sắc rồi sinh tâm ham muốn nên Tỳ-kheo ấy vui mừng, khen ngợi, nắm giữ, dính mắc và bị pháp ấy xoay chuyển. Nên biết Tỳ-kheo ấy đã thoái thất các pháp lành, các pháp mà Thế Tôn đã chỉ dạy. Đó gọi là pháp thoái thất. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng lại như vậy.
Thế nào là pháp không thoái thất? Nghĩa là, khi mắt thấy sắc thì không sinh tâm ham muốn nên Tỳ-kheo ấy không vui mừng, không khen ngợi, không nắm giữ, không dính mắc và không bị pháp ấy xoay chuyển. Nên biết Tỳ-kheo ấy không thoái thất các pháp lành, các pháp mà Thế Tôn đã chỉ dạy. Đó gọi là pháp không thoái thất. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng lại như vậy.
Thế nào là sáu thắng xứ? Khi mắt nhìn thấy sắc mà không sinh tâm ham muốn, trói buộc, đắm nhiễm thì nên biết Tỳ-kheo ấy đã vượt thắng được nhập xứ kia(3). Vượt thắng được nhập xứ kia, đó là điều Thế Tôn đã dạy. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân và ý cũng lại như vậy. Nếu Tỳ-kheo kia đã vượt thắng được sáu xứ rồi thì các kết sử tham dục được đoạn trừ, các kết sử sân giận, ngu si cũng được đoạn trừ. Ví như ông vua chiến thắng được quân thù thì được tôn là vua chiến thắng. Người nào đoạn trừ được mọi kết sử trói buộc thì được gọi là Bà-la-môn chiến thắng.
Đức Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ phụng hành.
Chú thích:
(1) Tựa đề đặt theo nội dung kinh. Tạp. 雜 (T.02. 0099.278. 0076a03). Tham chiếu: S.35.96 - IV.76.
(2) Nguyên tác Lục xúc nhập xứ (六觸入處); đoạn dưới Lục thắng nhập xứ (六勝入處).
(3) Nguyên tác Thắng bỉ nhập xứ (勝彼入處): Nhập xứ (入處 - Āyatana), ở đây có nghĩa là cơ sở nền tảng của căn và trần, là sự vượt thoát khỏi sự chi phối của căn và trần, tức là thức không bị đắm nhiễm.
Nguồn: Báo Giác Ngộ
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Kệ xứng tán Tam hợp
Phật giáo thường thức
08:40 01/06/2026
Khánh Đản cùng Thành Đạo/ Niết-bàn một nguồn tâm/ Ba sự kiện thù thắng/ Hiển lộ một chân âm...
Nếu muốn về Tây phương...
Phật giáo thường thức
08:14 01/06/2026
Có người hỏi rằng: "Làm sao để được về Tây phương Cực Lạc?". Nghe qua tưởng là một câu hỏi về tương lai, về một thế giới nào đó sau khi nhắm mắt xuôi tay. Nhưng thật ra, đó cũng là câu hỏi của hiện tại. Bởi con đường đi về đâu ngày mai thường bắt đầu từ cách ta đang sống hôm nay.
Sự ngã mạn và lòng cung kính
Phật giáo thường thức
08:08 01/06/2026
Cách sống cung kính và từ bỏ lòng ngã mạn, là nền tảng thiết yếu để trở thành người thiện trí cao thượng.
Đức Phật không dạy ta trốn khổ, Ngài dạy ta hiểu khổ để bước qua khổ
Phật giáo thường thức
07:57 01/06/2026
Tu học không phải để chạy trốn cuộc đời, mà để có đủ trí tuệ đi qua cuộc đời bằng tâm vững hơn. Đức Phật không hứa rằng người tu sẽ không còn gặp nghịch cảnh, nhưng Ngài chỉ cho ta con đường để không bị nghịch cảnh nhận chìm.
Xem thêm
