450
Từ bi và trí tuệ
Khi học Phật, chúng ta cần phải suy tư, chớ không chỉ nghe bao nhiêu biết bao nhiêu thôi. Phải tìm, phải gẫm cho tới nơi tới chốn, như vậy chúng ta mới đủ lòng tin Phật. Do đó Tư tuệ là một điều hết sức thiết yếu.
Tu tuệ là như thế nào?
Tư chí lý rồi đến tu rất dễ, không còn nghi ngờ gì nữa. Nhờ nghe hiểu, suy gẫm và biết cách ứng dụng những pháp mình đã học được vào đời sống tu hành, thấy có lợi ích.
Đây chính là Tu tuệ.
Ba vấn đề Văn, Tư, Tu đều là trí tuệ.
Trí tuệ từ thầy ban cho, trí tuệ do mình suy gẫm, trí tuệ do mình cố gắng thực hành, cho nên ba Tuệ học ấy không thể thiếu được.
Nhà Phật nói trí tuệ có hai phần:
Một là Hữu sư trí, tức trí học nơi thầy như Văn Tư Tu.
Hai là Vô sư trí, tức trí sẵn có của mình, không do học.
Đó là Tam vô lậu học, tức ba môn học giải thoát Giới, Định, Tuệ.
Giới là đức hạnh, Định là thiền định, Tuệ là trí tuệ.
Nhờ giữ được giới nên thiền định không bị xao xuyến.
Vì vậy giới trước rồi định sau. Nhờ thiền định nên Trí vô sư phát sanh là tuệ.
Tìm kiếm Phật trong sự từ bi, trí tuệ và lòng kiên nhẫn của mình
Tại sao thiền định được Trí vô sư?
Khi thiền không nghĩ gì cả nên được định, được định nên trí sáng giác ngộ, đó là trí không thầy.
Trong kinh có kể lại: Đức Phật sau khi thành Phật rồi, Ngài tuyên bố ta học đạo không thầy.
Bởi vì bốn mươi chín ngày đêm ngồi dưới cội bồ-đề Ngài không học với ai cả, mà nhờ định nên được giác ngộ.
Vì vậy nói Ngài học đạo không có thầy.
Phật giác ngộ viên mãn Trí vô sư, ngày nay chúng ta tu muốn giải thoát sanh tử cũng phải đi tới Trí vô sư đó, nên nói Giới, Định, Tuệ là ba pháp môn tu được giải thoát.
Chữ Vô lậu là không còn rơi, không còn rớt lại Tam giới nên gọi là giải thoát sanh tử.
Như vậy người học Phật phải đủ trí tuệ, từ Hữu sư trí rồi tiến tới Vô sư trí.
Hữu sư trí là nhờ học, Vô sư trí là nhờ tu.
Đó là hai phần hết sức rõ ràng.
Điều hệ trọng thứ hai là từ bi.
Bởi vì chúng ta không có quyền nghĩ mình tu để hưởng an lạc một mình.
Tại sao?
Đức Phật ngày xưa chủ trương đi khất thực là vì sao?
Khất thực tức là gieo duyên với chúng sanh.
Tôi nói là lãnh nợ của chúng sanh.
Nếu chúng ta tu mà đối với mọi người không có liên hệ, không trao qua đổi lại thì không có gì dính dáng.
Mà không có dính dáng thì giáo hóa họ không được, nên Phật dạy tu sĩ phải nhận của đàn-na thí chủ cúng dường.
Có những thí chủ rất nghèo cúng dường nhưng chúng ta cũng phải nhận.
Nhận để chi?
Để người đó gởi mình, mình nhận nợ.
Nên từ gieo duyên là nói cho đẹp, thật ra chúng ta nhận nợ.
Có nợ thì mới gặp lại để đền trả.
Trả nợ có hai cách:
Nếu chúng ta không tu không đủ phước đức thì phải mang lông đội sừng để trả nợ.
Nếu chúng ta tu hành có đủ phước đức thì trả bằng cách làm thầy.
Bây giờ tôi cũng đang trả nợ đó.
Bởi vì chúng ta đều có duyên có nợ với nhau nên mới gặp nhau, còn không duyên không nợ thì không gặp.
Gặp để chúng ta giáo hóa, chúng ta chỉ dạy người có duyên với mình.
Vì vậy người tu đều phải phát tâm từ bi nhận tất cả những gì của Phật tử gởi gấm.
Không phải nhận vì ích kỷ, mà nhận để có duyên hay có chút nợ nần với nhau, hầu giáo hóa giúp đỡ trên đường đạo.
Người xuất gia do Phật tử ủng hộ, nếu hiểu đạo rồi lo tu cho giải thoát, về Cực lạc, bỏ mọi người ở lại ra sao thì ra, như vậy có hơi nhẫn tâm không?
Mình tu giải thoát nhập Niết-bàn không bao giờ trở lại nữa, những người cúng cho mình thấy chúng ta nhập Niết-bàn, bỏ họ bơ vơ buồn khổ, thật tội nghiệp cho họ.
Vì vậy với tinh thần Phật giáo Đại thừa, người tu không nỡ nhập Niết-bàn liền, mà phải đi đi lại lại trong cõi thế gian này để giáo hóa, để trả nợ.
Đến chừng nào thí chủ của chúng ta hiểu được tu tập được, mình mới yên.
Trích trong: Nguồn An Lạc.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?
Phật giáo thường thức
10:00 02/06/2026
Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.
Chữ “duyên” trong “nghiệp duyên”
Phật giáo thường thức
08:45 02/06/2026
Từ "nghiệp duyên" này người đời rất thường nhắc tới. Duyên là sao?
Tám tiêu chí để nhận ra giáo pháp chân chánh
Phật giáo thường thức
08:18 02/06/2026
Học Phật không phải để tích lũy thêm khái niệm, cũng không phải để hơn thua trong hiểu biết. Học Phật là để quay lại sửa mình, nhận ra những điều đang trói buộc mình và từng bước buông xuống.
Tùy hỷ công đức, mở cửa cho phước báu đến với mình
Phật giáo thường thức
18:15 01/06/2026
Trong giáo pháp của Đức Phật, Tùy hỷ không chỉ là một thái độ lịch sự hay lời chúc xã giao. Đó là một pháp tu sâu sắc, một cách chuyển hóa tâm cực kỳ tinh tế. Khi thấy điều thiện, điều tốt đẹp nơi người khác mà tâm mình hoan hỷ chân thật, thì ngay lúc đó tâm đã thoát khỏi hai gốc rễ bất thiện lớn: đố kỵ và ngã mạn.
Xem thêm
