450
Vì sao xuất hiện các Thánh tổ dưới triều Lý?
Dưới triều Lý, do Phật giáo phát triển rực rỡ, dung hợp mạnh mẽ với tín ngưỡng bản địa, tạo tiền đề cho sự xuất hiện của lớp nhân vật đặc biệt: các Thánh tổ - những Thiền sư vừa hộ quốc an dân, vừa có khả năng phi thường trong tâm thức dân gian.
Các Thánh tổ triều Lý gồm những ai và chân dung lịch sử lẫn huyền thoại của họ ra sao, là những câu hỏi được các chuyên gia cùng bàn luận, giải đáp tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam”.
Hội thảo do Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Ban Văn hóa Trung ương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình… tổ chức ngày 27/12/2025 tại Ninh Bình.
Tam Thánh tổ triều Lý gồm những ai?
Tại hội thảo, các nhà khoa học tập trung làm rõ luận điểm thời Lý - Trần là thời toàn thịnh của Phật giáo Việt Nam. Dưới thời Lý - Trần, Phật giáo có một vai trò quan trọng, là chỗ dựa tinh thần để xây dựng vương triều, xây dựng đất nước thái bình, thịnh trị và thân dân.
Nhà chùa không chỉ là trung tâm văn hóa - tôn giáo địa phương mà còn là trung tâm giáo dục, nơi truyền bá kiến thức, học vấn, và tăng lữ là tầng lớp trí thức, tạo dựng nền tảng triết lý, tư tưởng của xã hội.
Nhiều nhà sư được phong làm Quốc sư, tham gia các hoạt động chính trị của vương triều. Trong đó, Tam Thánh tổ thời Lý bao gồm Thiền sư Minh Không, Từ Đạo Hạnh và Giác Hải đã để lại một khối lượng di sản Phật giáo quan trọng cho lịch sử dân tộc.
Giáo sư, tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội - cho biết khi nghiên cứu lịch sử Việt Nam giai đoạn thế kỷ XI - XIII, chúng ta không khỏi kinh ngạc trước sự hưng thịnh của vương triều Lý - một triều đại được thiết lập dựa trên sự đồng thuận của lòng dân và sự ủng hộ tuyệt đối của Phật giáo.
Dưới triều đại này, Phật giáo đóng vai trò là hệ tư tưởng chủ đạo, chi phối mọi mặt đời sống từ chính trị, luật pháp đến văn hóa, nghệ thuật. Đặc biệt, bối cảnh "Tam giáo đồng nguyên" cởi mở của thời Lý chính là mảnh đất màu mỡ để Phật giáo phát triển rực rỡ và dung hợp mạnh mẽ với tín ngưỡng bản địa.
Điều này tạo tiền đề cho sự xuất hiện của lớp nhân vật đặc biệt: các vị Thánh tổ - những thiền sư vừa có công hộ quốc an dân, vừa có khả năng phi thường trong tâm thức dân gian.
Thiền sư Không Lộ và Nguyễn Minh Không là một?
Một tiểu ban quan trọng của hội thảo dành để thảo luận về Quốc sư Nguyễn Minh Không, Thiền sư Từ Đạo Hạnh, Thiền sư Dương Không Lộ và Thiền sư Nguyễn Giác Hải.
Giáo sư Hoàng Anh Tuấn chỉ ra một trong những thách thức lớn nhất nhưng cũng thú vị nhất mà các học giả tại tiểu ban này đặt ra là việc phân định ranh giới giữa thực tế lịch sử và lớp sương mù huyền thoại.
Nhiệm vụ của các nhà nghiên cứu là phải tái hiện chân dung lịch sử của các vị Thánh tổ, làm rõ lai lịch, quá trình tu học và tông phái của các ngài.
Đồng thời, giới nghiên cứu cần giải quyết triệt để những nghi vấn học thuật kinh điển.
Chẳng hạn như vấn đề đồng nhất hay dị biệt giữa Thiền sư Dương Không Lộ và Quốc sư Nguyễn Minh Không, họ có phải là một.
Hay mối quan hệ mang màu sắc luân hồi chuyển kiếp giữa Thiền sư Từ Đạo Hạnh và vua Lý Thần Tông.
Theo ông Tuấn, những câu chuyện mang màu sắc linh dị không nên bị gạt bỏ như những yếu tố mê tín, mà cần được nhìn nhận như những mã văn hóa phản ánh tư tưởng chính trị và tâm thức xã hội thời bấy giờ, nơi quyền lực vương triều cần được củng cố bằng quyền năng tâm linh và đức độ của các bậc cao tăng…
Và bởi vậy, chúng tiếp tục chờ đợi những nghiên cứu làm sáng rõ hơn những vùng mờ của nhận thức.
Theo Tuổi Trẻ
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Sự kiện Bồ tát đản sanh trong kinh tạng Pali
Nghiên cứu
10:57 27/05/2026
Đề cập đến sự ra đời của một vị Bồ tát Chánh Đẳng Chánh Giác, Đức Phật đã dạy rằng: Một người, này các Tỳ kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người. Một người ấy là ai? Chính là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác.
Chư Ni nương Tăng an cư: Ý nghĩa Luật học và tinh thần hộ trì Tăng đoàn
Nghiên cứu
07:26 26/05/2026
Mỗi mùa an cư kiết hạ về, bên cạnh hình ảnh chư Tăng, chư Ni thúc liễm thân tâm, trau dồi giới - định - tuệ trong ba tháng hạ, nhiều Phật tử thường thắc mắc: vì sao chư Ni phải nương chư Tăng an cư?
Nghĩ về sự kiện Đản sinh của Đức Từ phụ Thích Ca Mâu Ni
Nghiên cứu
14:47 24/05/2026
Mỗi mùa Phật đản trở về, hàng triệu người con Phật trên khắp thế giới lại cùng hướng tâm về sự kiện Đản sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - bậc Giác ngộ đã mở ra con đường tỉnh thức cho nhân loại hơn 26 thế kỷ qua.
Nghiệp được “lưu trữ” ở đâu?
Nghiên cứu
20:37 22/05/2026
Những hành động (kamma/nghiệp) mà chúng ta thực hiện được “lưu giữ” ở đâu?
Xem thêm
