Vụ bé gái 4 tuổi bị bạo hành ở Hà Nội: Khi cái ác lớn lên trong một mái nhà...

Một bé gái 4 tuổi ở Hà Nội đã tử vong sau nhiều ngày bị mẹ ruột và người tình của mẹ bạo hành trong phòng trọ. Theo điều tra ban đầu, cháu bé thường xuyên bị đánh đập, bỏ đói và hành hạ bằng nhiều hình thức. Ngày 3/5, sau khi tiếp tục bị bạo hành trong nhà vệ sinh, cháu rơi vào nguy kịch và tử vong sau 3 ngày cấp cứu.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố, tạm giam Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, quê Ninh Bình) và Bàn Thị Tâm (20 tuổi, quê Tuyên Quang) cùng về tội “Giết người”.

Theo lời khai, Hiệp nhiều lần đánh cháu bé vì cho rằng “không nghe lời”, từng bắt cháu đeo bình nước nặng, không cho ăn nhiều ngày và thừa nhận có lúc nghĩ hành vi của mình có thể khiến cháu tử vong.

Vụ việc gây phẫn nộ trong dư luận, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo hành trẻ em trong môi trường gia đình, đặc biệt với những trẻ sống cùng cha dượng, mẹ kế hoặc trong điều kiện thiếu sự giám sát, hỗ trợ xã hội.

Vụ việc em bé bị chính mẹ ruột và người tình bạo hành đến tử vong khiến nhiều người phẫn nộ. Mạng xã hội ngập tràn những lời nguyền rủa, đòi trừng phạt nghiêm khắc. Điều đó là dễ hiểu. Bởi khi một đứa trẻ bị tước đi mạng sống theo cách đau đớn như vậy, phần người trong mỗi chúng ta đều bị tổn thương.

Nhưng giữa cơn phẫn nộ ấy, tôi lại thấy một nỗi buồn khác. Tôi nhìn gương mặt hai người gây án. Họ còn rất trẻ. Một người phụ nữ với khuôn mặt còn non, một người đàn ông còn ở tuổi đáng ra phải lo lập nghiệp, xây dựng tương lai. Có lẽ khi sinh ra, không ai nghĩ rồi mình sẽ trở thành kẻ giết người. Không đứa trẻ nào lớn lên với ước mơ trở thành quái vật.

Vậy điều gì đã xảy ra?

Tất nhiên, không có bất kỳ lý do nào có thể biện minh cho tội ác. Pháp luật phải nghiêm minh. Xã hội phải bảo vệ trẻ em bằng mọi giá. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở sự phẫn nộ, chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến những bi kịch tương tự lặp đi lặp lại. Bởi cái ác không tự nhiên xuất hiện trong một đêm.

Theo đó, cái ác thường bắt đầu từ những tổn thương không được chữa lành, từ sự nóng giận được nuôi dưỡng mỗi ngày, từ lối sống thiếu kiểm soát cảm xúc, từ áp lực kinh tế, cô độc, đổ vỡ tâm lý, nghiện ngập, bạo lực ngôn từ, môi trường độc hại… Tất cả tích tụ lâu ngày rồi bùng nổ lên người yếu thế nhất trong nhà: trẻ em.

Điều đáng sợ là xã hội hiện đại đang tạo ra ngày càng nhiều người lớn kiệt quệ về tinh thần nhưng lại thiếu nơi để được giúp đỡ.

Có những bà mẹ sinh con khi chính họ còn chưa trưởng thành. Có những người cha lớn lên trong bạo lực nên xem quát tháo, đánh đập là cách dạy con bình thường. Có những cặp đôi sống trong áp lực mưu sinh, thất nghiệp, nợ nần, đổ vỡ cảm xúc nhưng không biết tìm ai để chia sẻ. Có những người trẻ mang đầy tổn thương tâm lý, mất kiểm soát cơn giận, nhưng xã hội lại xem việc đi trị liệu tâm lý là điều gì đó xa lạ hoặc đáng xấu hổ.

Chúng ta thường chỉ nhìn thấy “hung thủ” ở khoảnh khắc cuối cùng, khi tội ác đã xảy ra. Nhưng trước đó có thể đã tồn tại hàng trăm dấu hiệu báo động mà không ai nhận ra, hoặc không ai can thiệp.

Một đứa trẻ liên tục khóc thét. Những vết bầm tím xuất hiện nhiều lần. Tiếng chửi mắng vọng qua vách tường. Những cơn nóng giận mất kiểm soát. Một người mẹ thường xuyên đăng trạng thái tuyệt vọng. Một người đàn ông thích dùng bạo lực để giải quyết mọi chuyện.

Tất cả đều là tín hiệu của một “địa ngục nhỏ” đang hình thành. Nhưng đa phần chúng ta chọn im lặng. Bởi chúng ta quen nghĩ chuyện trong gia đình là chuyện riêng. Quen nghĩ “không liên quan đến mình”. Quen nhìn bạo lực như thứ gì đó xảy ra ở đâu xa lắm, cho đến khi một đứa trẻ chết đi.

Tôi nghĩ nhiều về câu: “Chúng ta không chỉ cần bảo vệ trẻ em, mà còn cần bảo vệ những người làm cha mẹ trẻ khỏi sa vào bóng tối”.

Nghe có vẻ mềm lòng với người gây tội. Nhưng thật ra đó mới là cách nhìn thực tế để ngăn cái ác tái diễn.

Một xã hội chỉ tập trung trừng phạt mà không chữa lành sẽ luôn sản sinh thêm những bi kịch mới.

Chúng ta nói nhiều về dạy kỹ năng cho trẻ em, nhưng lại rất ít dạy kỹ năng làm cha mẹ. Chúng ta có vô số lớp học thêm cho trẻ, nhưng gần như không có những chương trình phổ cập về kiểm soát cảm xúc, chăm sóc sức khỏe tinh thần, giáo dục hôn nhân hay nuôi dạy con cho người trưởng thành.

Nhiều người bước vào hôn nhân chỉ bằng tình yêu và bản năng. Rồi va chạm đời sống khiến họ trở nên cáu giận, bất lực, độc đoán mà không biết mình đang trượt dài vào sự bất thiện.

Cái ác đôi khi không bắt đầu từ ý định giết người mà bắt đầu từ một cái tát được bỏ qua. Một lần quát tháo không kiểm soát. Một sự chai lì trước nỗi đau của người khác. Một tâm hồn bị bóng tối nuốt dần từng chút.

Bởi vậy, điều xã hội cần không chỉ là những bản án nặng, mà còn là hệ thống hỗ trợ để cái ác không có cơ hội lớn lên.

Đó có thể là các lớp học tiền hôn nhân, kỹ năng nuôi dạy con, hỗ trợ tâm lý cộng đồng, đường dây nóng bảo vệ trẻ em hoạt động hiệu quả hơn. Là nhà trường dạy trẻ nhận biết bạo lực. Là hàng xóm dám lên tiếng khi nghe tiếng trẻ bị đánh đập. Là truyền thông không chỉ khai thác nỗi kinh hoàng của vụ án mà còn chỉ ra những căn nguyên xã hội phía sau.

Và sâu xa hơn, đó còn là việc mỗi người học cách sống tử tế hơn với chính mình và người xung quanh.

Bởi một xã hội đầy sân hận, chửi rủa, công kích, bạo lực ngôn từ sẽ rất khó tạo ra những tâm hồn bình an. Khi con người quen giải quyết mọi thứ bằng cơn giận, thì bạo lực sẽ len dần vào gia đình như điều tất yếu.

Tôi không tin chỉ vài khẩu hiệu có thể làm thế giới này tốt đẹp lên ngay. Nhưng tôi tin lòng trắc ẩn vẫn là thứ duy nhất có thể ngăn bóng tối lan rộng.

Một đứa trẻ được yêu thương sẽ lớn lên khác.

Một người mẹ được lắng nghe sẽ khác.

Một người cha biết kiểm soát cơn giận sẽ khác.

Và một xã hội biết quan tâm đến những “vết nứt” tinh thần của con người trước khi chúng vỡ tung thành thảm kịch, cũng sẽ khác.

Đứa bé đã không còn nữa. Điều chúng ta còn có thể làm bây giờ không chỉ là phẫn nộ, mà là tự hỏi: quanh mình hôm nay, có ai đang dần bị bóng tối nuốt chửng mà chưa được cứu lấy?