Thứ bảy, 06/09/2025, 10:30 AM

Chánh niệm là gốc của các thiện pháp

Sư Giác Nguyên

Trong kinh Thất Giác Chi, Đức Phật đã dạy cái đỉnh cao của thiện pháp là trí tuệ, đúng. Nhưng ở trong thất giác chi thì có lúc trí tuệ nó đóng vai trò chủ đạo, có lúc nó lùi xuống còn thứ yếu, Riêng chánh niệm thì không. Vì sao vậy?

Chánh niệm là gốc của các thiện pháp 1 — Ảnh: Huyền Không Sơn Thượng.

Chánh niệm - chìa khóa nuôi dưỡng trí tuệ

Vì trí tuệ có lúc nó trồi sụt, có lúc nó quá mạnh, có lúc nó quá yếu. Nhưng mà riêng chánh niệm thì không như vậy. Chánh niệm là cái giác chi duy nhất không bao giờ bị dư.

"Này các tỳ kheo riêng niệm giác chi là nó cần thiết trong mọi lúc."

Ngài dạy khi nào cái tâm mình nó bị tiêu cực, nó bị xuống dốc, nó bị sa đà, nó bị yếu đuối; thì mình nên dùng ba cái giác chi là trạch, cần, hỷ để kéo nó lên. Mà khi nào nó bung xung, nó lừng lẫy quá mình muốn kéo nó xuống thì mình phải dùng ba cái giác chi tĩnh, định, xả.

Riêng niệm giác chi là đặc biệt cần thiết trong mọi tình huống. Nhớ cái đó rất là quan trọng bởi vì chánh niệm chính là người gác cổng. Dầu thời chiến hay thời bình, dầu nhà dân hay cửa quan, thậm chí trong tử cấm thành, thì cái người gác cổng luôn luôn là quan trọng.

Là vì sao? Là vì ông bà xưa đã nói: "Gác thành trăm năm không có giặc, quên gác một đêm liền có giặc". Không biết quý vị có nghe qua câu này không?

Gác cổng thành, gác thành trăm năm thì hỏng có giặc, mình cứ gác tới giờ đổi phiên vậy đó hỏng bao giờ thấy, nhưng mà bỏ gác một đêm liền có giặc. Cái câu này rất là quan trọng. Tôi nhắc lại một lần nữa, gác thành trăm năm thì không thấy giặc nào tới hết, nhưng mà thử bỏ một đêm đi, là giặc nó ập vô liền.

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Dành cho bạn

Kinh Bách Dụ: Xây lầu ba

Nội hàm cách biên tập pháp số trong kinh Tăng Nhất A Hàm (I)

Tinh thần Kinh Kim Cang trong triều đại nhà Lý

Kinh Bách Dụ: Bị gấu cắn

Kinh Tôn thượng

Kinh người áo trắng: Phật dạy phương pháp sống hạnh phúc ngay trong hiện tại

Bài kinh: Lợi ích khi vâng lời bậc hiền trí thực hành hòa hợp đoàn kết

Kinh Bách Dụ: Khỉ cầm nắm đậu

Kinh Dược Sư (tiếng Việt, dễ đọc dễ hiểu)

Giải mã bí ẩn Kinh Pháp Hoa

Suy niệm về cái chết để đạt được sự giác ngộ và giải thoát

Phật giáo thường thức

16:05 11/06/2026

Trong Phật giáo Theravada, cái chết được xem là một phần tất yếu của vòng luân hồi sinh tử. Thay vì sợ hãi hay trốn tránh, người theo Phật giáo Theravada được khuyến khích suy niệm về cái chết để đạt được sự giác ngộ và giải thoát. Dưới đây là một số quan điểm chính: