450
Đại Trưởng lão Sāriputta - Đệ nhất trí tuệ
Cách đây một A-tăng-kỳ một trăm ngàn đại kiếp có Đức Phật Anomadassī ra đời, Đại Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất) bấy giờ là một ẩn sĩ khổ hạnh tên Sarada, cúng dường thức ăn và bảo tọa bằng hoa, tự tay cầm lọng hoa đứng hầu che cho Thế Tôn đang nhập định.
Công hạnh quá khứ:
− Cách đây một A-tăng-kỳ một trăm ngàn đại kiếp có Đức Phật Anomadassī ra đời, Đại Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất) bấy giờ là một ẩn sĩ khổ hạnh tên Sarada, cúng dường thức ăn và bảo tọa bằng hoa, tự tay cầm lọng hoa đứng hầu che cho Thế Tôn đang nhập định.
− Sau bảy ngày Đức Phật xuất định và bảo vị Thượng Thủ Thanh Văn bên phải có trí tuệ toàn hảo của Ngài thuyết pháp. Ẩn sĩ sanh tâm hoan hỷ, nhờ công đức cúng dường trong bảy ngày mà Ngài phát nguyện thành đạt địa vị Thượng Thủ ấy vào thời tương lai.
− Khi được Thế Tôn thọ ký, Ẩn sĩ Sarada siêng năng tạo các công đức lành. Những kiếp tiếp theo, vị ấy tái sanh vào cõi Phạm Thiên 100 ngàn kiếp, sau đó làm Chuyển Luân Vương 1000 kiếp, làm vị Thiên cai quản Thiên giới 1000 lần…
Đời sống hiện tại:
− Kiếp hiện tại thời Phật Gotama, Ngài tái sanh vào gia đình Bà-la-môn nhiều đời là luận sư nổi tiếng ở làng Nālaka, cha là Vaṅganta, mẹ là Rūpasārī, được đặt tên là Upatissa, người ta thường gọi Ngài với tên khác là Sāriputta (con của bà Sāri).
− Ngài là con trưởng trong gia đình 7 anh em, ba em trai (Cunda, Upasena, Revata) và ba em gái (Upacālā, Sīsupacālā và Cālā); sau này cả 7 vị đều xuất gia đắc quả A-la-hán.
− Thuở thiếu thời Ngài vô cùng thông tuệ. Trong một dịp tham dự lễ hội cùng người bạn chí thân của mình là Moggallāna (Mục-kiền-liên), cả hai nhận thấy lẽ vô thường của cuộc đời nên họ quyết tâm từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia tìm con đường cao thượng.
− Cả hai tìm đến phái Sañjaya, học một thời gian nhưng giáo lý ở đây vẫn chưa làm các Ngài thỏa mãn. Một lần, thanh niên Upatissa gặp Tôn giả Assaji đang đi khất thực. Cử chỉ oai nghi của Tôn giả làm Upatissa kính mến và quyết đi theo sau hỏi đạo. Sau khi nghe hai vần kệ về lý Duyên Khởi của Trưởng lão Assaji, Ngài Sāriputta đắc quả Nhập Lưu.
− Khi trở về ông thuật lại câu chuyện cho bạn mình nghe và Moggallāna cũng chứng quả tương tự. Cả hai đến Trúc Lâm yết kiến Phật và xin xuất gia. Sau nữa tháng thọ giới tỳ-khưu, Trưởng lão Sāriputta thành tựu quả vị A-ra-hán cùng với Trí tuệ đệ nhất.
− Ngài là vị Thượng Thủ Thanh Văn bên phải của Đức Phật; trong Tăng đoàn Ngài còn được gọi là Bậc Tướng Quân Chánh Pháp. Trí tuệ của Ngài chỉ sau Đức Phật, dù có đề tài khó khăn nào, Ngài đều rộng thuyết dễ dàng và luôn được Đức Phật khen ngợi.
− Trong Kinh Tạng có nhiều bài Kinh do Trưởng lão giảng dạy cho chúng tỳ-khưu, Ngài được Như Lai tán dương là “người chân chánh chuyển vận Pháp Luân vô thượng mà Như Lai đã chuyển vận” (Tương Ưng Bộ Kinh) và xứng đáng là Người Anh Cả của nhiều người.
− Dù ở cương vị cao nhất trong Tăng đoàn, thế nhưng Trưởng lão rất thân thiện với tứ chúng đệ tử, Ngài vô cùng hòa nhã và tôn trọng mọi người. Với người thầy đầu tiên dẫn mình vào đạo là Trưởng lão Assaji, khi biết vị ấy đi khất thực hướng nào Ngài đều quay đầu về hướng đó đảnh lễ.
− Nhiều bài kinh đề cập đến đức hạnh cao quý của Trưởng lão Sāriputta như nhẫn nhục với người vu khống mình, tri ân những người hỗ trợ mình, khiêm nhường với tất cả và từ tâm với người kém hơn mình…Với bất kỳ người nào khi tiếp xúc với Trưởng lão, không ai là không kính mến và cảm phục Ngài.
− Trưởng lão Sāriputta là người con hiếu hạnh. Khi biết tuổi thọ sắp hết, Ngài vẫn canh cánh trong lòng ân trọng của thân mẫu sinh thành. Quán thấy nhân duyên giác ngộ của bà đã đến, Ngài xin Phật về quê nhà viên tịch để làm tròn bổn phận cuối cùng – hóa độ cho thân mẫu thể nhập vào dòng Thánh. Câu chuyện kể lại vào lúc Trưởng lão ôm chân Đức Phật đảnh lễ lần cuối, đất trời rúng động, sấm nổ vang trời, chư Thiên và nhân loại thương tiếc tiễn đưa Bậc Chưởng Pháp vô song đi vào tịch diệt.
− Ngài nhập Niết bàn vào ngày rằm tháng Kattika (tháng mười âm lịch) trước Đức Phật nửa năm, tròn 44 hạ.
Theo Tài liệu được soạn dựa theo Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp
Phẩm Người Tối Thắng.
Đan Tâm biên soạn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Gương tu hành của Đức Phật
Đức Phật
15:18 29/05/2026
Sự thành tựu giải thoát của Đạo sĩ Gotama, Bậc Giác ngộ ra đời, là một sự kiện hy hữu.
Nữ cư sĩ Uttarā Nandamātā - Đệ nhất tu thiền
Đức Phật
13:05 29/05/2026
Đức Phật tuyên dương nữ cận sự Uttarā Nandamātā là Đệ nhất tu thiền trong hội chúng.
Nữ cư sĩ Sāmāvatī - Đệ nhất an trú từ tâm
Đức Phật
15:30 27/05/2026
Thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa), tiền thân của bà Sāmāvatī là nữ gia chủ chứng kiến Phật ban danh hiệu Đệ nhất an trú từ tâm cho một tín nữ cận sự, bà sanh lòng hoan hỷ cúng dường thức ăn thượng vị cho Phật và Thánh Tăng, phát nguyện trong tương lai mình sẽ được như vậy.
Nữ cư sĩ Khujjuttarā - Đệ nhất đa văn
Đức Phật
14:15 25/05/2026
Thời quá khứ cách đây một trăm ngàn đại kiếp, cận sự nữ Khujjuttarā tương lai đến tinh xá nghe Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) thuyết pháp và hoan hỷ khi thấy một vị nữ cư sĩ có biệt hạnh Đệ nhất đa văn được Phật tán dương trong hội chúng, cô làm phước, phát nguyện tương lai sẽ thành tựu địa vị ấy và được Đức Thế Tôn thọ ký.
Xem thêm
