450
Phật dạy sáu pháp không thối đọa
Việc tu tập, hướng thiện như bơi thuyền ngược nước, nếu không gắng sức chống chèo sẽ bị cuốn xuôi. Vì thế, biết bao người một thời hăm hở tu hành, tưởng chừng như sắp thành chánh quả, rồi chẳng bao lâu sau thì lối cũ ta về, an phận theo thế thường.
Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, dạy các Tỷ kheo: Này các Tỷ kheo, có sáu pháp không thối đọa này, Ta sẽ thuyết, hãy lắng nghe.
Và này các Tỷ kheo, thế nào là sáu pháp không thối đọa? Không ưa công việc, không ưa nói chuyện, không ưa ngủ nghỉ, không ưa hội chúng, thiện ngôn, thiện bạn hữu.
Này các Tỷ kheo, có sáu pháp không thối đọa này.
Này các Tỷ kheo, những ai trong thời quá khứ không bị thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều nhờ sáu pháp này. Này các Tỷ kheo, những ai trong thời vị lai sẽ không bị thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều nhờ sáu pháp này. Này các Tỷ kheo, những ai trong thời hiện tại không bị thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều nhờ sáu pháp này.
(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ III, chương 6, phẩm Trên tất cả, phần Không thối đọa, VNCPHVN ấn hành, 1996, tr.56)
Phật dạy tu pháp gì để chẳng rơi vào đường ác, thẳng đến Niết bàn
Ảnh minh họa.
Lời bàn:
Việc tu tập, hướng thiện như bơi thuyền ngược nước, nếu không gắng sức chống chèo sẽ bị cuốn xuôi. Vì thế, biết bao người một thời hăm hở tu hành, tưởng chừng như sắp thành chánh quả, rồi chẳng bao lâu sau thì lối cũ ta về, an phận theo thế thường.
Thối thất, thụt lùi trên đường đạo về cả hai phương diện nội tâm bên trong và hình thức bên ngoài vốn có nhiều nguyên nhân, tùy thuộc nghiệp duyên của mỗi người.
Theo kinh nghiệm của Thế Tôn, để giữ vững chí nguyện xuất trần, trước phải biết buông bỏ những buộc ràng về công việc. Có một điều gần như nghịch lý rằng, những tưởng xuất gia là vô sự, thanh bần và thong dong nhưng rồi thực tế thì công việc lại nhiều hơn. Việc càng nhiều thì thời gian tu tập càng ít lại và phiền não có cơ hội thêm lên. Cho nên, càng ôm đồm thì càng khổ mà hầu như chúng ta lại thích ôm đồm.
Kế đến, một hành giả phải trau dồi thân tâm, tích cực hướng nội bằng cách thực tập các phương pháp thiền định. Không ưa nói chuyện, vì hí luận sẽ khiến tâm phan duyên, hướng ngoại. Hạn chế ngủ nghỉ để thần trí tỉnh táo, tâm không bị mê mờ. Quan trọng hơn là tránh xa những hội chúng ồn ào để giữ tâm định tĩnh. Đời sống tịnh cư hay độc cư sẽ là thắng duyên cho những ai chuyên tâm thiền định. Đặc biệt là được thân cận các bậc thiện hữu tri thức để luôn được sách tấn, trợ duyên và nâng đỡ mỗi khi lạc bước, yếu lòng.
Nếu những ai hội đủ các duyên lành này trong quá khứ, hiện tại và mai sau thì chắc chắn rằng những người ấy sẽ thẳng tiến trên đạo lộ giải thoát. Thực ra, những duyên lành này vốn sẵn trong đời sống hàng ngày. Có điều, chúng ta có khai thác và tận dụng chúng để nuôi dưỡng và giữ vững chí nguyện xuất trần của mình hay không mà thôi.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Chúng ta có thực sự biết cuộc đời cần gì không?
Lời Phật dạy
20:25 05/06/2026
Tôi từng đọc tiểu sử của Ferdinand Marcos. Khi còn ở đỉnh cao quyền lực, trước khi bị nhân dân lật đổ, ông đã viết trong nhật ký:
Luân hồi tái sinh theo lời Phật dạy trong Nikaya
Lời Phật dạy
08:05 04/06/2026
Luân hồi tái sinh không phải là một định mệnh bất biến và cũng không phải là một quy luật tất yếu đối với mọi sự sống. Nó là kết quả của quy luật duyên khởi. Khi đầy đủ nhân duyên thì sự tiếp nối đời sống xảy ra. Khi nhân duyên chấm dứt thì sự tiếp nối ấy chấm dứt.
Lời Phật dạy: Đừng xem thường một chú tiểu nhỏ
Lời Phật dạy
16:12 03/06/2026
Trong đời sống tu học, không ít người thường dành sự kính trọng đặc biệt cho các vị trưởng lão, hòa thượng hay những bậc tu hành có tuổi đạo cao. Điều đó là hoàn toàn tự nhiên.
Vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu
Lời Phật dạy
09:45 03/06/2026
Con đường vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu không phải là một phép lạ từ bên ngoài. Đó là kết quả tất yếu của một đời sống được thực tập kiên trì với Bốn Niệm Xứ. Mỗi lần ta chọn bạn lành mà chơi, ta đang tạo ra môi trường nâng đỡ cho chánh niệm. Mỗi lần hành giả buông bỏ một hư danh giả tạm, ta đang gỡ bỏ một lớp màn triền cái che lấp tâm mình.
