450
Thấy pháp sinh diệt để đi đúng đường tu tập
Một pháp vừa sinh khởi thì pháp ấy cũng đang đi về hoại diệt. Pháp này mất đi, pháp khác lại tiếp tục sinh lên.
Điều quan trọng của người tu tập là phải thấy rõ tiến trình ấy đang diễn ra ngay nơi thân tâm mình. Khi nhận biết “một pháp đang sinh khởi”, đó là yoniso manasikāra (như lý tác ý) - sự chú tâm đúng đắn, thấy sự việc như thật thay vì nhìn bằng thói quen chấp ngã.
Nhưng chỉ thấy sự sinh khởi thôi chưa đủ. Khi thấy rõ “pháp ấy đã không còn nữa”, thấy được bản chất sinh rồi diệt của hiện tượng, thì tuệ vipassanā mới tiếp nối phát sinh. Chính vì vậy, như lý tác ý là nền tảng để tuệ quán vận hành đúng hướng. Phần đi trước vững vàng thì phần đi sau mới có thể thành tựu.
Điều cần lưu ý là người thực hành không quán sát theo hướng “một con người đang sinh khởi”, hay “một chúng sinh đang hiện hữu”, mà chỉ thấy các pháp do đủ duyên mà hiện lên rồi tan đi. Chẳng hạn, một tâm muốn ăn vừa sinh khởi - đó là điều cần được nhận biết. Rồi khi tâm muốn ấy biến mất, cũng cần thấy rõ sự hoại diệt ấy. Đó là con đường quán sát pháp đúng hướng.
Nếu như lý tác ý không đúng, sự thực hành rất dễ đi lệch sang suy diễn, tưởng tượng hoặc củng cố thêm cảm giác về một “cái tôi” đang tồn tại bền chắc. Nhưng nếu biết quan sát các hiện tượng đúng như chúng đang là, tuệ quán sẽ dần phát triển theo chiều sâu.
Vì thế, không cần nản lòng trên con đường thực hành. Điều cần thiết là sự can đảm nhìn sâu vào thân tâm ngũ uẩn này, quán sát cho đến khi thấy rõ rằng cái gọi là “con người”, “chúng sinh”, hay “cái tôi” chỉ là sự kết hợp của các duyên sinh diệt liên tục.
Người hành trì cần tiếp tục quán sát nơi chính tâm mình, kiên nhẫn và thành thật với trải nghiệm thực tại. Khi cái thấy về vô thường, duyên sinh và vô ngã ngày càng sáng rõ, sự chấp thủ cũng dần được tháo gỡ.
Thực hành đến mức thấy rõ không có một thực thể cố định nào đang hiện hữu thật sự, theo lời dạy của ngài Mogok Sayadaw, đó chính là cái thấy mở ra cánh cửa đầu tiên của Thánh đạo - cái thấy của bậc Tu-đà-hoàn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Thấy pháp sinh diệt để đi đúng đường tu tập
Lời Phật dạy
20:11 27/05/2026
Một pháp vừa sinh khởi thì pháp ấy cũng đang đi về hoại diệt. Pháp này mất đi, pháp khác lại tiếp tục sinh lên.
Lợi mình, lợi người theo lời Phật dạy
Lời Phật dạy
12:35 25/05/2026
Đức Thế Tôn dạy một cách rõ ràng, không mơ hồ: có những hành vi khiến con người tự làm tổn hại chính mình, gây khổ cho người khác, và làm ô nhiễm cả đời sống này lẫn đời sau. Đồng thời, cũng có những hành vi đưa đến an ổn, lợi ích và thanh tịnh cho cả mình lẫn người.
Nhất tâm bất loạn - bình an giữa cuộc đời nhiều sóng gió
Lời Phật dạy
08:29 25/05/2026
Không ít ngày cuộc sống khiến con người trở nên mỏi mệt. Công việc dồn dập. Tin tức tiêu cực xuất hiện mỗi ngày. Những áp lực cơm áo, những kỳ vọng phải thành công, những va chạm trong các mối quan hệ khiến lòng người dễ rối bời.
Hãy tự mình tìm hiểu, thực chứng, chỉ tin khi thấy rõ bằng trí tuệ
Lời Phật dạy
10:45 23/05/2026
Đừng tin vào mọi thứ con được dạy phải tin, đây không phải lời kêu gọi vô thần hay chống đối. Đây là lời kêu gọi tự chủ, tự cường và trí tuệ. Một Phật tử chân chính không phải là người cúi đầu tin tưởng một cách mù quáng, mà là người tự mình bước đi, tự mình thấy biết, tự mình chứng ngộ.
Xem thêm
