Phật Giáo

Sự khắc họa thanh minh khó quên trong truyện Kiều

Thứ tư, 27/03/2019 | 14:39

Truyện Kiều - Đoạn trường tân thanh thuộc về hàng kinh điển quốc hồn quốc túy mang tính biểu tượng văn chương của người Việt, cho dù sự thẩm thấu, bàn luận, phân tích cả nội dung lẫn nghệ thuật có khi khác biệt bởi góc nhìn, trình độ,  trải nghiệm...

>>Góc nhìn Phật tử 

Bài liên quan

Học ít, nhưng mê....Ngoài những gì nghe giảng tại lớp tôi còn dành thời gian tìm hiểu thêm ở nhà bên đèn dầu, sách mua sách mượn tùm lum, thành ra "bác học"!

Trường làng, sự học Kiều của tôi i tờ. Đấy là mấy tiết trích giảng văn học có lập lại ở tầm cao hơn ở vài cấp lớp phổ thông. Một áng văn chương thi ca hàng kinh điển không thể cho là tiếp thu căn bản khi chỉ có thế.

Và, tôi tìm đọc nhiều văn bản Kiều, cả giáo khoa và tác phẩm Kiều xuất bản trọn vẹn hoặc công trình nghiên cứu. May mắn khi từng lọt và sở hữu được vào tay bản in "Đoạn trường tân thanh" thời  VNCH công phu ở sự chú thích chi li khiến tiếp cận giải mã thuận tiện hơn khi phải "bóc vỏ" lớp ngôn ngữ úa màu thời gian.

Nói về "Kiều" là nói nhiều, cả một pho ngôn ngữ và nghệ thuật văn chương.

Truyện Kiều - Nguyễn Du

Truyện Kiều - Nguyễn Du

Quê tôi, vùng Bạc Liêu sông rạch chằng chịt mặn đắng, bờ đất bụi mù còn nắng thì chói chang bỏng rộp da! Mọi thứ có vẻ không thơ mộng chi. Thanh minh đang về...

Bài liên quan

Ở xứ sở mình, thanh minh vừa là tín ngưỡng tập quán lại lồng văn hóa, nếp sinh hoạt. Mạch nguồn tình cảm với tổ tiên ông bà, họ tộc; sự gắn bó cật ruột gia đình, bầu bạn hàng xóm..rục rịch chuyển động ngay từ khi ai đấy nhắc: "thanh minh gần tới đấy!", bận bịu cách chi cũng sắp xếp luận bàn xem thanh minh ni cúng ra răng. Dành tình cảm cho người đã khuất, đã đành, song còn hơn thế, hội tụ tình thân, thời gian ngưng đọng ngẫm suy khi tạm tách mình khỏi dòng chảy siết của thời gian và cuộc sống mưu sinh nhọc nhằn.

Chuẩn bị, mua sắm, mài dao mài thuổng, rá, xăng xe... hẹn đến lên đường vào nơi người đã khuất an nghỉ, thôn quê làng mạc có khi xa lắc. Lui cui dọn cỏ khô, đắp đất lên mộ, bày mâm cúng và chỗ này chỗ kia í ới không khí lao động, đổi trao. Khi các nấm mộ tươm tất đất mới, giấy vàng xanh đỏ phủ trên mộ phần, người  ta ra về trong nắng cháy...

Đấy, thanh minh ở một góc đất miền Tây.

Kiều, đoạn mô tả không khí thanh minh thật tuyệt về ngôn ngữ hình ảnh, tính thơ tính nhạc họa, dù đoạn ấy rất ngắn. Bạn hãy đọc lại chầm chậm và lắng lòng suy tưởng - khi thanh minh đang về - để hình dung quang cảnh, tâm tư mấy trăm năm trước thanh minh đã về như thế nào ngoài trời đất và trong lòng người để vỡ ra chút văn hóa cũ, tài năng thi hào Nguyễn Du, nếp nghĩ của người xưa và hơn thế.

Với tôi, đoạn thơ về thanh minh trong Kiều "đi" cùng ký ức học đường ngắn ngủi, sâu sắc.

" Ngày xuân con én đưa thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

Thanh minh trong tiết tháng Ba

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

gần xa nô nức yến anh

chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

dập dìu tài tử giai nhân

ngựa xe như nước áo quần như nêm"

Kiều, đoạn mô tả không khí thanh minh thật tuyệt về ngôn ngữ hình ảnh, tính thơ tính nhạc họa, dù đoạn ấy rất ngắn.

Kiều, đoạn mô tả không khí thanh minh thật tuyệt về ngôn ngữ hình ảnh, tính thơ tính nhạc họa, dù đoạn ấy rất ngắn.

Bài liên quan

Một không khí lễ hội văn hóa, giao thoa thời tiết khí hậu của trời đất và cả giao thoa lòng người, bừng nở. Có gì đấy sâu xa hơn là ý nghĩ giản đơn: dọn dẹp coi sóc và làm đẹp một phần người đã khuất. Nói cô đọng, đấy là văn hóa. Một nét trong toàn bộ nền văn hóa dân tộc, và nét ấy lọt vào Kiều - Đoạn trường tân thanh - được khắc họa bằng ngòi bút trách tuyệt, thành một vẻ đẹp sâu xa.

...Thanh minh đang về, nắng cháy cơ hồ không chịu nổi, cánh nhóc tì đi học chạy lúp xúp trên đường nhựa khi tan trường, và thấy những chiếc ô (dù) xuất hiện.

Đất và người, văn hóa vật thể và phi vật thể, sự xoay vần luân hồi trong vũ trụ càn khôn, sắp đến thời khắc đến hẹn lại lên, thanh minh về...

Và tôi bất giác đọc thầm mấy câu Kiều, nhớ về những ngày cắp sách tới trường thuở nào.

Nguyễn Thành Công
BÌNH LUẬN
Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ
Tự điển Phật học được sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z