450
Tư duy đúng khiến phiền não rơi rụng
Tư duy là một phần quan trọng của đời sống. Tư duy sai sẽ dẫn đến tạo nghiệp bất thiện. Tư duy đúng sẽ tránh xa ác pháp và thành tựu các thiện pháp. Sự thấy biết và tư duy đúng đắn sẽ hỗ trợ lẫn nhau trên lộ trình chuyển nghiệp.
“Một thời Phật du hóa ở Câu-lâu-sấu, tại đô ấp Kiếm-ma-sắt-đàm, đô ấp của Câu-lâu. Bấy giờ Đức Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
- Do tri, do kiến mà các lậu bị tận diệt chớ không phải do không tri, không kiến.
- Sao gọi là do tri, do kiến mà các lậu bị tận diệt? Đó là do có chánh tư duy và không chánh tư duy. Nếu không chánh tư duy thì dục lậu chưa sinh sẽ sinh; đã phát sinh liền tăng trưởng; hữu lậu, vô minh lậu chưa sinh sẽ phát sinh; đã phát sinh liền tăng trưởng. Nếu có chánh tư duy thì dục lậu chưa sinh sẽ không sinh, đã sinh liền tiêu diệt. Hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ không sinh; đã sinh liền tiêu diệt.
Tư duy đúng sẽ tránh xa ác pháp và thành tựu các thiện pháp.
Tư duy lời Phật dạy nhân mùa dịch
- Những người phàm phu ngu si, không được nghe Chánh pháp, không được gặp bậc chơn tri thức, không biết Thánh pháp, không được điều ngự theo Thánh pháp, không biết pháp như thật. Nếu không có chánh tư duy, dục lậu chưa sinh sẽ phát sinh, đã phát sinh liền tăng trưởng; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ phát sinh; đã phát sinh liền tăng trưởng. Nếu có chánh tư duy, dục lậu chưa sinh sẽ không phát sinh, đã phát sinh liền tiêu diệt; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ không phát sinh; đã phát sinh liền tiêu diệt. Vì không biết pháp như thật do đó pháp không nên niệm lại niệm, pháp nên niệm lại không niệm. Vì pháp không nên niệm lại niệm, pháp nên niệm lại không niệm, nên dục lậu chưa sinh sẽ phát sinh, đã sinh liền tăng trưởng; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh liền phát sinh, đã sinh liền tăng trưởng.
- Thánh đệ tử đa văn được nghe Thánh pháp, được gặp bậc chơn tri thức, được điều ngự theo Thánh pháp, biết pháp như thật, nhưng nếu không có chánh tư duy, thì dục lậu chưa sinh sẽ phát sinh, đã sinh liền tăng trưởng; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh liền phát sinh, đã sinh liền tăng trưởng. Nếu có chánh tư duy, dục lậu chưa sinh sẽ không sinh, đã sinh liền tiêu diệt; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ không phát sinh, đã sinh liền tiêu diệt. Sau khi biết pháp như thật, pháp không nên niệm thì không niệm, pháp nên niệm liền niệm. Vì không niệm pháp không nên niệm và pháp nên niệm liền niệm, nên dục lậu chưa sinh sẽ không phát sinh, đã sinh liền tiêu diệt; hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ không phát sinh, đã sinh liền tiêu diệt”.
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Bảy pháp, kinh Lậu tận, số 10 [trích])
Tư duy là một phần quan trọng của đời sống. Tư duy sai sẽ dẫn đến tạo nghiệp bất thiện.
Tư duy chính niệm trong kinh Pháp cú
Xứ Câu-lâu-sấu (Kurusu, nước Kuru) nức tiếng nhờ nhiều người biết hành thiền Tứ niệm xứ. Thế Tôn đã mạnh dạn chỉ thẳng cho các hành giả về thiền Quán (thiền Tuệ, Minh sát) rằng “Do tri, do kiến mà các lậu bị diệt tận”. Nghĩa là nhờ phát huy tuệ giác, thấy biết như thật mà đoạn tận phiền não, lậu hoặc.
Chánh tư duy thuộc chi phần Tuệ trong Bát chánh đạo. Chánh tư duy là nhớ nghĩ, suy niệm đúng đắn, là như lý tác ý. Ngược lại là tà tư duy, biểu hiện của người không có chánh tư duy là “không được nghe Chánh pháp, không được gặp bậc chơn tri thức, không biết Thánh pháp, không được điều ngự theo Thánh pháp, không biết pháp như thật”.
Như vậy, để có chánh tư duy, nhớ nghĩ và suy niệm đúng đắn thì trước phải được nghe Chánh pháp tức học và hiểu Chánh pháp của Thế Tôn. Muốn vậy, cần gặp được bậc thiện tri thức, tức những người đang học, hành và có thành tựu trong giáo pháp. Nhờ được dẫn dắt đúng Thánh pháp nên sống trong pháp, được điều phục theo Thánh pháp. Quan trọng là biết pháp như thật, hợp với chân lý, nghĩa là thấy rõ tất cả pháp là khổ, duyên sinh, vô thường, vô ngã. Tư duy trong quỹ đạo này mới gọi là chánh tư duy.
Tư duy là một phần quan trọng của đời sống. Tư duy sai sẽ dẫn đến tạo nghiệp bất thiện. Tư duy đúng sẽ tránh xa ác pháp và thành tựu các thiện pháp. Sự thấy biết và tư duy đúng đắn sẽ hỗ trợ lẫn nhau trên lộ trình chuyển nghiệp. Nhờ thấy biết và tư duy đúng, như lý tác ý thường trực thì “Dục lậu chưa sinh sẽ không sinh, đã sinh liền tiêu diệt. Hữu lậu và vô minh lậu chưa sinh sẽ không sinh; đã sinh liền tiêu diệt”.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Chỉ loài người mới đủ duyên giác ngộ
Lời Phật dạy
16:23 09/05/2026
Thân người là loại căn tánh ổn định, không biến đổi hình dạng như nāga (rồng) hay chư thiên - những loài có thể hiện ra nhiều hình tướng khác nhau. Chính vì vậy, con người có căn cơ đặc biệt thuận lợi cho việc tu thiền và chứng đạo, dễ hơn so với các cõi khác.
Giới hạnh - Sức mạnh tối hậu và bền vững của người nữ
Lời Phật dạy
12:37 07/05/2026
Giới hạnh là sức mạnh nội tại, là hương thơm ngược gió mà không có loại mỹ phẩm hay trang sức nào sánh bằng.
Ý nghĩa và giá trị của Đại giới đàn
Lời Phật dạy
18:55 05/05/2026
Mục đích cứu cánh của người xuất gia tu học Phật là thành Phật.
Con đường chấm dứt hoàn toàn tái sanh
Lời Phật dạy
09:17 04/05/2026
Đức Phật dạy một nguyên lý rất sâu sắc nhưng cũng rất thực tế: chúng sanh tái sanh theo hướng tâm mà mình nuôi dưỡng và làm cho mạnh lên. Không phải cầu xin suông mà được, cũng không phải do ai ban phát. Tất cả đều do tâm và hành được tu tập lâu ngày mà thành.
Xem thêm
