450
Tuổi tác không quan trọng, miễn là chưa quá muộn
Tôn giả Māluṅkyaputta, người xuất gia muộn trong cuộc đời, đã đến với sự kính trọng, không lỗi lầm. Ngồi trong tư thế trang nghiêm, ngài khiêm tốn thỉnh cầu: "Đức Thế Tôn, Đấng Giác Ngộ rạng rỡ, đệ tử thỉnh cầu Ngài ban cho một bài pháp ngắn gọn. Xin Ngài từ bi chỉ dạy đệ tử."
Dù trước đây đã từng nghe pháp từ Đức Phật, tôn giả mong muốn tập trung vào thiền định một cách cô tịch, duy trì chánh niệm, nuôi dưỡng sự tinh tấn để vượt qua các phiền não, và hướng đến mục tiêu đạt được Niết-bàn. Ngài khẩn cầu được nghe một bài pháp ngắn để hỗ trợ cho sự thực hành của mình. Lời thỉnh cầu chân thành của Tôn giả Māluṅkyaputta phản ánh bản chất của một người yêu thích những bài pháp súc tích, khao khát sống cô tịch, xa rời các phiền não thế gian. Lời thỉnh cầu đó thể hiện cam kết tinh tấn và sự từ bỏ.
Nghe vậy, Đức Phật đã đáp: "Này Māluṅkyaputta, ông là một người đã cao tuổi. Ông đã sống phần lớn cuộc đời mình. Ở giai đoạn này, ông lại thỉnh cầu một bài pháp ngắn gọn. Nếu ở tuổi này, ông còn thỉnh cầu như vậy, thì làm sao ta có thể từ chối ban những lời chỉ dạy cho các tỳ kheo trẻ tuổi, những người vẫn còn đầy sức sống?"
Những lời của Đức Phật nhằm đánh giá mức độ khát khao giải thoát của Tôn giả Māluṅkyaputta. Ngài muốn đảm bảo rằng mong muốn Pháp của ông là chân thật và mạnh mẽ.
Khoảnh khắc này nhắc nhở tất cả hành giả rằng: khát vọng chân thật đối với Pháp là yếu tố thiết yếu để tiến bộ. Những động cơ hời hợt, chẳng hạn như muốn thoát khỏi ràng buộc thế gian, hay làm theo gợi ý của người khác, là không đủ. Chỉ có khát vọng sâu sắc và chân thành mới dẫn đến thành công trong sự thực hành.
Dù đã cao tuổi, Tôn giả Māluṅkyaputta vẫn khẳng định quyết tâm của mình: "Đức Thế Tôn, dù con đã già, con vẫn sẽ cố gắng hết mình. Dù con có đạt được mục tiêu hay không, con cam kết tinh tấn đi theo con đường này."
Nghe vậy, Đức Phật đã ban một bài pháp ngắn gọn tập trung vào việc quan sát đúng đắn các giác quan:
Khi thấy, chỉ thấy mà không bám víu hay ghét bỏ.
Khi nghe, chỉ nghe mà không bám víu hay từ chối.
Khi chạm, chỉ chạm mà không bám víu hay chối bỏ.
Khi biết qua tâm, chỉ biết mà không tham muốn hay sân hận.
Đức Phật nhấn mạnh việc quan sát tất cả các trải nghiệm giác quan với chánh niệm, không dính mắc, sân hận hay tham ái.
Bài pháp ngắn gọn này đã truyền cảm hứng cho Tôn giả Māluṅkyaputta, người đã tinh tấn thực hành và sớm đạt được quả A-la-hán, thành tựu Niết-bàn.
Bài học: Câu chuyện của Tôn giả Māluṅkyaputta nhắc nhở chúng ta rằng: không bao giờ là quá muộn để nỗ lực đạt được sự giải thoát. Dù ở độ tuổi nào, chúng ta vẫn có thể hướng tới mục tiêu cao nhất.
Mong rằng câu chuyện này truyền cảm hứng đến tất cả hành giả, noi theo tấm gương của ngài và tinh tấn hướng đến sự thành tựu Niết-bàn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Lạy Phật không phải để xin, mà để quay về sửa mình
Phật giáo thường thức
08:42 03/06/2026
Trong đạo Phật, mỗi lạy xuống không phải để van xin một đấng quyền năng ban phước, mà là cơ hội để cúi đầu trước chân lý, nhận ra những tập khí, lỗi lầm và nguyện chuyển hóa chính mình.
Cấm túc trong Phật giáo là gì?
Phật giáo thường thức
16:14 02/06/2026
Trong mùa An cư kiết hạ, Phật tử thường nghe chư Tăng Ni nhắc đến cụm từ "cấm túc an cư". Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của hai chữ "cấm túc".
Phật giáo đồng hành xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa vì cuộc sống an lạc của nhân dân
Phật giáo thường thức
13:00 02/06/2026
Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa không chỉ là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị cơ sở mà còn là quá trình hiện thực hóa các giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trong hành trình ấy, Phật giáo Việt Nam với truyền thống “hộ quốc an dân”, đồng hành cùng dân tộc đang tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân văn, văn minh, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống cơ sở.
Những hiện tượng kỳ diệu xảy ra vào lúc Bồ-tát đản sanh và điềm báo của chúng?
Phật giáo thường thức
10:00 02/06/2026
Vào lúc đản sanh của Bồ tát, những hiện tượng kỳ diệu đã xảy ra rõ ràng. Những hiện tượng này và điềm báo của chúng được giải thích dưới đây theo đúng với bài kinh Mahāpadāna và các bài Chú giải của bộ Buddhavaṃsa.
Xem thêm
