450
Còn bản ngã là còn cô đơn
Khi tâm hoàn toàn lắng lại, ngay đó sẽ chạm vào sự tịch tịnh vốn là tự tánh sẵn có của các pháp. Lúc đó tâm tịch tịnh và pháp cũng tịch tịnh, trong sự cô đơn tận cùng của người giác ngộ thì tâm lại hài hòa với vạn pháp và không thấy gì là cô đơn cả.
Sự cô đơn có hai loại, cô đơn hữu ngã và cô đơn vô ngã.
Cô đơn hữu ngã
Cô đơn hữu ngã là khi một người không tạo được mối quan hệ nào như ý mình. Khi bản ngã không thỏa hiệp được với ai nên cảm thấy mình cô đơn. Đó chỉ là sự cô đơn xuất phát từ ảo tưởng của bản ngã.
Thật ra sự sống nơi mỗi người vốn không tách biệt mà ngược lại luôn có sự tương giao mật thiết với những gì đang xảy ra xung quanh theo nguyên lý duyên khởi, nương nhau mà sinh cũng nương nhau mà diệt. Vì vậy sự cô đơn hữu ngã này hoàn toàn là ảo tưởng xuất phát từ bản ngã, khi nó không tìm được đối tượng như ý mà thỏa hiệp.
Vì chỉ là ảo tưởng nên sự cô đơn của bản ngã là không thể lấp đầy, không thể thỏa mãn.
Ngay cả khi kết bạn với tất cả mọi người trên Trái Đất nhưng nếu còn bản ngã thì người ấy vẫn thấy cô đơn.
Cô đơn vô ngã
Còn sự cô đơn vô ngã là khi đã buông xuống tất cả các mối quan hệ, chỉ còn thân-thọ-tâm-pháp đang vận hành thôi. Đó là lúc tâm hoàn toàn trở về lặng lẽ và trong sáng với cái đang là, không còn thỏa hiệp với bất kỳ điều gì nữa.
Khi tâm hoàn toàn lắng lại, ngay đó sẽ chạm vào sự tịch tịnh vốn là tự tánh sẵn có của các pháp. Lúc đó tâm tịch tịnh và pháp cũng tịch tịnh, trong sự cô đơn tận cùng của người giác ngộ thì tâm lại hài hòa với vạn pháp và không thấy gì là cô đơn cả.
Vì vậy mới có câu “Khi tâm thanh tịnh thì thấy các pháp đều thanh tịnh”…
Nguồn: trích khóa thiền số 14 tại Chùa Bửu Long năm 2014
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Lễ Phật - Bài tập Yoga tuyệt vời nhất
Phật giáo thường thức
21:21 23/05/2026
Nhiều người nghĩ lễ Phật chỉ là một nghi thức tôn giáo tín ngưỡng. Nhưng với tôi, lễ Phật còn là một bài tập yoga tuyệt vời nhất, một pháp thực tập thân tâm sâu sắc, nhẹ nhàng mà nhiệm mầu. Tôi đã thực hành quãng 20 năm nay và thấy vô cùng hiệu quả.
Y chỉ sư là gì?
Phật giáo thường thức
17:17 23/05/2026
Trong Phật giáo, có những khái niệm như thầy bổn sư, thầy thế phát, hòa thượng đàn đầu, giáo thọ sư hay y chỉ sư. Với người mới tìm hiểu đạo, những thuật ngữ này đôi khi dễ gây nhầm lẫn. Trong đó, “y chỉ sư” là một khái niệm rất quan trọng, đặc biệt đối với người xuất gia trên hành trình tu học.
Trần gian này khổ hay vui?
Phật giáo thường thức
16:34 23/05/2026
Đạo Phật nói cuộc đời là biển khổ mênh mông không có ngày thôi dứt, vì nhân loại lúc nào cũng đấu tranh giành giựt chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên để rồi giết hại lẫn nhau, lớn hiếp nhỏ, mạnh hiếp yếu. Con người đau khổ bởi sinh già bệnh chết, tâm đau khổ vì phiền não tham sân si, mạn, nghi, ác kiến.
Tại sao không nên xem thường một chú tiểu
Phật giáo thường thức
16:11 23/05/2026
Trong đời sống thường ngày, người ta dễ đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài.
Xem thêm
