Phật Giáo

Đạo hiếu trong gia đình Việt

Thứ năm, 14/02/2013 | 14:21

Người Việt thể hiện đạo hiếu là sự biết ơn với cha me, ông bà đó là công ơn sinh thành, nuôi nấng. Đó là sự chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già và thờ cúng khi đã qua đời. Truyền thống này đã có từ rất lâu đời, được duy trì từ đời này qua đời khác

Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Trong văn hóa Việt Nam, ý nghĩa hiếu đạo được xem là một di sản quí báu, một chất liệu sống tốt đẹp được dân tộc ta yêu chuộng và giữ gìn. Ở nước ta với nền văn minh phát triển từ rất lâu, văn hoá Nho, Phật, Lão đã ảnh hưởng sâu đậm trong xã hội ngay từ thời lập quốc. Đạo Nho giáo cho rằng: “Hiếu thảo hay sự phụng dưỡng cha mẹ là cội nguồn của Nhân”. Phật giáo Việt Nam thì dạy rằng: "con cái không chỉ hiếu thuận cha mẹ một ngày mà là cả đời mình". Người Việt Nam theo Thiên chúa giáo cũng luôn kính hiếu với cha mẹ, tổ tiên, ngày giỗ nhiều tín đồ đến nhà thờ cầu nguyện cho hương hồn người đã khuất, họ đi đắp mộ, đặt hoa tưởng nhớ tổ tiên. Tuy có nhiều quan điểm song tựu trung lại giáo lý của các tôn giáo Việt Nam đều khuyên dạy đề cao và hướng con người đến việc nhận thức, thể hiện lòng hiếu hạnh của mình đối với đấng sinh thành.



Đạo hiếu xuyên suốt trong mọi phong tục của  nhân dân ta, không thể không nói đến chữ hiếu khi viết về phong tục cổ truyền của ta. Lễ tế, lễ tang, lễ cưới, kể cả sinh đẻ, xây nhà dựng cửa, hội hè đình đám, việc nước, việc làng...."Hiếu" là thiên kinh địa  nghĩa, là gốc của mọi đức tính. Trong nền luân lý cổ truyền Việt Nam, đạo hiếu được đề cao khi đánh giá phong cách và bản chất của con người. 

Trong phạm vi gia đình người Việt thể hiện đạo hiếu là sự biết ơn với cha me, ông bà đó là công ơn sinh thành, nuôi nấng. Đó là sự chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ lúc tuổi già và thờ cúng khi đã qua đời. Truyền thống này đã có từ rất lâu đời, được duy trì từ đời này qua đời khác, trở thành đạo lý, tập tục, thấm sâu trong tiềm thức mỗi con người Việt Nam:


“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”
(Ca dao)

Trong Phật giáo, hiếu đạo được đề cập đến một cách trọn vẹn và hoàn hảo. Đức Phật dạy: “Điều thiện tối cao không gì hơn hiếu, điều ác cùng cực không gì hơn bất hiếu” (kinh Nhẫn Nhục), “Gặp thời không có Phật, khéo thờ cha mẹ tức là thờ Phật” (kinh Đại Tập).

Đạo Công giáo cũng chú trọng về Đạo hiếu và coi đạo hiếu như nền tảng của mình. Vì Đạo Công giáo quan niệm vũ trụ như một đại gia đình, trong đại gia đình đó, Đức Chúa Trời là Cha mẹ sinh ra tất cả và tất cả mọi người đều là anh em. Đạo hiếu được thể hiện qua bổn phận đối với Cha trên Trời (Thượng Phụ), đối với đất nước và Giáo hội (Trung Phụ), và đối với cha mẹ dưới đất (Hạ Phụ). Chữ hiếu của người Công giáo bao gồm hiếu đối với Cha trên Trời và hiếu đối với cha mẹ sinh thành ra bản thân mình.

Nói đến đạo hiếu là nói đến truyền thống quý báu của người dân Việt dược thể hiện muôn hình muôn vẻ trong cuộc sống đời thường mà chúng ta cần chiêm nghiệm. Dù chúng ta đang đứng trên quan điểm của ngành triết học nào đi nữa, thì ta cũng không thể đánh mất chất liệu hiếu trong đời sống tâm hồn. Bỡi vì: “Hiếu là tâm địa pháp môn”.



Dù sống nơi đâu, thành thị hay thôn quê, chúng ta khó tách rời cái nôi đầu tiên của cuộc đời mình là mái ấm tình thương của cha mẹ. Tất cả các sinh vật trên thế gian này, được sinh ra và tồn tại là nhờ vào sự duy truyền nòi giống giữa cơ thể cha cùng cơ thể mẹ. Mỗi loài đều có thuộc tính khác nhau. Chúng ta có sự diễm phúc hơn các loài sinh vật khác là nhờ sự nhận thức thế giới bằng chính khả năng tri giác của mình. Chúng ta đang sống trong môi trường gia đình, tất nhiên chúng ta phải chấp nhận những thiết chế mà gia đình đặt ra. Và có lúc nào đó ta tự hỏi: “mình có làm đúng vai trò của người con đối với cha mẹ hay chưa?”. Trả lời được câu hỏi này là nền tảng đưa ta đến thành công trên mọi lĩnh vực xã hội.

Đời sống ngày nay thay đổi theo hướng tiện nghi hóa, vì vậy tư tưởng con người, nhất là những con người trẻ tuổi, thường dễ bị ảnh hưởng tiêu cực khi đòi hỏi cha mẹ phải đáp ứng vật chất và chiều theo những sở thích riêng. Đất nước đang hòa nhập vào sự phát triển khoa học kĩ thuật hiện đại, cùng với sự du nhập các nền văn hóa phương Tây, liệu chúng ta có giữ được truyền thống tốt đẹp của lòng hiếu kính hay không? Phàm đã làm người, chúng ta không thể sống một cách buông thả để ngày tháng trôi qua mà không nuối tiếc. Vì rằng, khi chúng ta còn hiện hữu trên cuộc đời này nghĩa là chúng ta còn phải mang ơn và có bổn phận báo ơn cha mẹ:

Ca dao khúc hát chứa chan
Suối Nguồn Gốc Tổ tuôn tràn muôn năm
Con ơi ! ghi nhớ chuyên chăm
Tinh thần Đạo- Hiếu Việt Nam tinh ròng

(Đạo hiếu- Khuất Dũng)


Như Quỳnh
(Nam Định)

BÌNH LUẬN
Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ
Tự điển Phật học được sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z